Thủ tướng Anh can thiệp ngăn cơ chế giá nước tăng trong thời gian hạn hán

Thủ tướng Anh Andy Burnham dự kiến can thiệp sau khi cơ quan quản lý ngành nước Ofwat đề xuất cho phép áp dụng cơ chế “giá tăng đột biến” nhằm hạn chế tiêu thụ khi nguồn nước khan hiếm.

Thủ tướng Anh Andy Burnham. Ảnh: THX/TTXVN

Theo truyền thông Anh, Văn phòng Thủ tướng Anh khẳng định người tiêu dùng không thể bị coi là “tấm séc không giới hạn” để các công ty nước chuyển những chi phí không cần thiết sang hộ gia đình. Chính phủ cho biết sẽ thúc đẩy cải cách ngành nước, đồng thời yêu cầu mọi cơ chế tính phí mới phải khiến hóa đơn công bằng, dễ chi trả hơn và khuyến khích sử dụng nước hiệu quả.

Đề xuất của Ofwat có thể cho phép các công ty nước áp dụng biểu giá thay đổi theo mùa. Người dân có thể phải trả nhiều hơn trong mùa hè, khi nhu cầu sử dụng nước tăng và nguồn cung chịu áp lực, nhưng mức phí sẽ giảm vào mùa đông.

Một phương án khác là biểu giá theo bậc sử dụng. Theo đó, khách hàng trả mức cơ bản cho lượng nước thiết yếu, sau đó đơn giá tăng khi lượng tiêu thụ vượt qua những ngưỡng nhất định. Cách tính này đặc biệt có thể khiến các hộ gia đình sử dụng vòi hoặc hệ thống phun nước để tưới vườn phải trả thêm tiền.

Một số mô hình tương tự đã được thử nghiệm tại Anh. Thử nghiệm lớn nhất được triển khai với khoảng 14.000 hộ gia đình của Anglian Water ở Lincoln và Norwich. Tại đây, giá nước tăng từ 2,69 bảng lên tối đa 4,39 bảng mỗi m3 trong giai đoạn tháng 5-8, trước khi giảm xuống 1,78 bảng mỗi m3 trong thời gian còn lại của năm. Khách hàng có thu nhập thấp và những nhóm dễ bị tổn thương được loại khỏi chương trình.

Ofwat cho rằng thay đổi cơ cấu giá có thể khuyến khích người dân tiết kiệm nước và giúp các doanh nghiệp phản ánh tốt hơn chi phí xử lý tình trạng khan hiếm nguồn cung. Trong cuộc tham vấn khởi động hồi tháng 6, cơ quan này đề xuất sửa quy định để yêu cầu các công ty cân nhắc chi phí ứng phó với tình trạng thiếu nước khi xây dựng biểu giá.

Tuy nhiên, hiện chưa có kế hoạch chính thức nào để triển khai rộng rãi cơ chế tăng giá theo mức độ khan hiếm.

Động thái của Thủ tướng diễn ra khi Anh đang trải qua một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất. Khoảng 3/4 nước Anh từng được tuyên bố trong tình trạng hạn hán, khoảng 27 triệu người chịu lệnh cấm sử dụng vòi nước ngoài trời, trong khi cháy rừng xảy ra tại nhiều khu vực.

Bộ trưởng Kế hoạch Matthew Pennycook hôm 17/8 khẳng định chính phủ không có kế hoạch áp dụng “giá tăng đột biến” đối với hóa đơn nước. Ông cho rằng người dân có lý do để tức giận khi hóa đơn liên tục tăng trong lúc các công ty vẫn phải đối mặt với tình trạng rò rỉ và những vụ ô nhiễm nghiêm trọng.

Chính phủ đặt mục tiêu giảm lượng nước tiêu thụ bình quân từ khoảng 136,5 lít mỗi người mỗi ngày hiện nay xuống 122 lít vào năm 2038. Tuy nhiên, việc sử dụng giá nước để thúc đẩy tiết kiệm đang gây tranh cãi trong bối cảnh người dân đã phải đối mặt với chi phí sinh hoạt cao.

Hiện Ofwat vẫn đang hoàn tất quá trình xem xét đề xuất. Việc chính phủ can thiệp có thể khiến kế hoạch áp dụng cơ chế giá linh hoạt đối với nước phải được điều chỉnh hoặc trì hoãn.