Thu thuế Uber, Facebook ở Việt Nam: Lỗ hổng lớn

Doanh thu hàng ngàn tỷ đồng mỗi năm nhưng các doanh nghiệp này lại nộp ngân sách quá ít và không đáng kể

Thất thu ngân sách

Sáng 26/10, trao đổi tại toạ đàm về quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới tại Việt Nam, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội tư vấn thuế Việt Nam cho hay, hiện hoạt động của các doanh nghiệp TMĐT rất nhiều, từ cung ứng dịch vụ đi lại, nghỉ dưỡng, làm đẹp, trò chơi online đến cả hàng hóa tiêu dùng.

Thời gian vừa qua, Hà Nội và TP.HCM đã thanh tra các doanh nghiệp và các loại hình kinh doanh TMĐT xuyên biên giới, thu được số thuế nhất định. Tuy nhiên, các hình thức thu thuế vẫn chủ yếu là tổ chức, cá nhân tự khai, tự tính và tự nộp cho Nhà nước.

“Doanh thu hàng ngàn tỷ đồng mỗi năm nhưng các doanh nghiệp này lại nộp ngân sách quá ít và không đáng kể. Điều này gây thất thu cho ngân sách và khiến mất công bằng trong quản lý thuế”, bà Cúc nói.

Có hàng nghìn gian quảng cáo, bán hàng, tràn ngập trò chơi điện tử… mà không thể áp dụng thu thuế. Ảnh minh họa

Chủ tịch Hội tư vấn thuế Việt Nam thông tin rằng, nhiều dự án khởi nghiệp trên thế giới đã thành công và các nước đã thu được thuế. Tại Việt Nam, khởi nghiệp ngành công nghệ thông tin về loại hình TMĐT, kinh tế sẻ chia cũng đã bắt đầu phát triển.

Lấy ví dụ về trường hợp của Uber, bà Cúc cho hay, ngay từ khi loại hình kinh tế sẻ chia Uber đi vào Việt Nam, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đã nhấn mạnh rằng, không được bóp chết họ mà phải làm công bằng. Tức là chưa quản lý tốt thì hãy xây dựng cơ chế quản lý tốt để tạo điều kiện mở cửa cho người dân kinh doanh và có cách thu ngân sách tốt.

Không chỉ riêng Uber, bà Cúc cho rằng tại Việt Nam tồn tại nhiều hãng, doanh nghiệp hoạt động trên nền tảng công nghệ, kinh tế số hoá như sàn thương mại điện tử hay dịch vụ ngủ ké, dịch vụ game online…

Tuy nhiên, nhóm doanh nghiệp này lách thuế bằng hình thức kê khai hoặc đăng ký ngành nghề kinh doanh không đúng với loại hình dịch vụ của họ hoặc những ngành nộp thuế rất thấp.

Chẳng hạn như: Uber đăng ký kinh doanh theo dịch vụ cung ứng công nghệ thông tin, nhưng thực chất là dịch vụ vận tải, hành khách. Airbnb không đăng ký ngành nghề kinh doanh lưu trú – khách sạn trong khi bản thân là cung ứng sản phẩm lưu trú, nhà nghỉ, khách sạn…

Hay như trường hợp trên mạng Facebook, theo bà Cúc, có hàng nghìn gian quảng cáo, bán hàng, tràn ngập trò chơi điện tử… mà không thể áp dụng thu thuế đối với các doanh nghiệp cung ứng, thầu phụ của các đối tác bên ngoài.

Bà Cúc cho rằng, chính sách thuế hiện hành của Việt Nam được điều chỉnh đối với tất cả các hoạt động sản xuất, kinh doanh bao gồm cả kinh doanh thương mại, quảng cáo, hoạt động trong lĩnh vực giải trí…

Vì vậy, đã là doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân hoạt động tại Việt Nam, có phát sinh doanh thu, lợi nhuận đều phải nộp thuế và nghĩa vụ liên quan đối với Nhà nước.

Đồng quan điểm, ông Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương nhận định, thực chất các doanh nghiệp hoạt động TMĐT thu tiền từ quốc gia này đem về quốc gia kia, hình thức kinh tế sẻ chia này đang phát triển và gây đau đầu cho các cơ quan thuế ở nhiều quốc gia.

“Tại Việt Nam, kinh tế sẻ chia là hình thức mới, chúng ta cần đặt vấn đề làm thế nào để quản lý tốt hơn. Đây là vấn đề công bằng trong môi trường kinh doanh và chính sách thuế”, ông Hiếu nhấn mạnh.

Sân chơi thiếu bình đẳng

Trước đó, trừng trao đổi với báo chí về vấn đề này, ông Bùi Văn Nam, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, các tiến bộ hiện đại trong công nghệ thông tin đã tạo ra nhiều loại hình kinh doanh mà về cơ bản, có quy mô lớn hơn và hoạt động kinh doanh trên một khoảng cách xa hơn về mô hình kinh doanh truyền thống.

“”Chính điều này đã tạo ra một thách thức không nhỏ về thuế nảy sinh trong nền kinh tế số đối với thu thuế giá trị gia tăng, thu nhập doanh nghiệp từ các tổ chức, cá nhân kinh doanh không hiện tại nước tạo ra giá trị hàng hóa”" ông Nam nhận định.

Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế cũng điểm lại những vụ việc đáng chú ý đã được các cơ quan truyền thông đưa ra, liên quan đến vấn đề này như: Tính hợp pháp và nghĩa vụ thuế của mô hình hoạt động kinh doanh cung cấp dịch vụ kết nối vận chuyển của Uber; tính hợp pháp và nghĩa vụ thuế của hoạt động kinh doanh tiền điện tử hay tiền kỹ thuật số.

Hoặc việc quản lý thuế với mô hình hoạt động kinh doanh dịch vụ quảng cáo trực tuyến của Google, Facebook; việc cung cấp dịch vụ ứng dụng và game thông qua chợ ứng dụng của Apple, Google trên thiết bị di động; tình trạng quản lý thuế đối với cá nhân kinh doanh hàng hóa truyền thống trên mạng xã hội trên facebook…

Theo Tổng cục Thuế, những mô hình kinh doanh này cũng đang tác động vào sân chơi thiếu bình đẳng giữa các nhà cung cấp nước ngoài và các nhà cung cấp trong nước, không phản ánh chính xác được sự thâm hụt trong cán cân thương mại quốc tế và chứa đựng nhiều rủi ro cho người tiêu dùng tại nước đặt ra giá trị hàng hóa.

Bên cạnh đó, ông Nam cho biết, trong thời gian tới Tổng cục Thuế sẽ phối hợp chặt chẽ hơn với các bộ ngành liên quan trong công tác quản lý thuế nói chung và công tác quản lý thuế trong hoạt động thương mại điện tử để đảm bảo công bằng, minh bạch với các doanh nghiệp khác.

Theo_Báo Đất Việt