Thầy giáo Hà Nội “phán” một câu gây tranh cãi: Đừng vì sĩ diện mà nhét con vào đại học làm gì

“Tôi khuyên các em hãy nên tỉnh ngộ, hãy xác định sớm để dẫn dắt con vào đúng con đường sẽ mang lại ấm no cho chúng”.

Một bài đăng dài của một thầy giáo tại Hà Nội những ngày gần đây đang tạo ra cuộc tranh luận sôi nổi trên mạng xã hội khi đưa ra quan điểm: nếu con học lực chỉ ở mức trung bình, phụ huynh không nên cố cho con vào đại học chỉ để bằng bạn bằng bè hay giữ sĩ diện gia đình.

Quan điểm này nhanh chóng nhận được hàng chục nghìn lượt tương tác bởi nó chạm đúng nỗi lo rất thật của nhiều gia đình Việt: có nhất thiết phải vào đại học mới được xem là thành công?

Ảnh minh hoạ

Đừng vì sĩ diện mà nhét con vào đại học làm gì!

Trong bài viết, người thầy cho rằng xã hội hiện nay đang thiếu nghiêm trọng lao động có tay nghề cao, trong khi không ít sinh viên đại học ra trường thiếu kỹ năng, khó tìm việc hoặc làm trái ngành. Theo ông, thay vì mất thêm 4 năm đại học mà chưa chắc phù hợp, nhiều học sinh nên được định hướng học nghề sớm, học ngoại ngữ từ nhỏ và tập trung vào một kỹ năng cụ thể để có thể sống tốt bằng chính tay nghề của mình.

“Nếu con cái học hành làng nhàng thì tới hết cấp 3 các em đừng cố nhét con vào đại học làm gì cho phí 4 năm. Các em nên làm những việc sau. Thứ nhất các em từ bé chọn một ngoại ngữ cho con, tiếng Anh, Trung, Hàn, hay Nhật đều tốt. Tới hết cấp 3 nhận thấy con mình thuộc loại làng nhàng thì đừng lãng phí tiếp 4 năm đại học. Các em hãy cho con vào một trường dạy nghề thật tốt. Cho các con học lấy một nghề vững chãi”, thầy giáo này nêu quan điểm.

Ông cũng nhấn mạnh rằng thời đại AI khiến tri thức phổ thông trở nên dễ tiếp cận hơn, còn những người thợ giỏi mới là lực lượng tạo ra giá trị thực tế và đang được trả lương cao. Những nghề như cơ khí, điện nước, sửa chữa máy móc, nhôm kính hay vận hành công trình… theo ông đang rất khan hiếm nhân lực chất lượng.

“Thời đại AI người sống được bằng chữ nghĩa chả còn lại bao nhiêu. Tôi đang đọc Hán Nôm mỗi ngày mà không cần phải nhờ tới bất kỳ một ông thầy Hán Nôm nào mà chỉ cần một con AI thôi là giải nghĩa sâu lắng trích lục điển cố thâm sâu khôn lường. Chữ nghĩa giờ rẻ lắm. Nếu con cái xác định chữ nghĩa là phải học hành thuộc loại mê đắm như mất hồn mới nên đi theo để trở thành nhà khoa học, luật sư, bác sỹ thật thụ. Nếu được như thế thì hãy dốc sức đầu tư tới tận cùng…

Tôi khuyên các em hãy nên tỉnh ngộ, hãy xác định sớm để dẫn dắt con vào đúng con đường sẽ mang lại ấm no cho chúng”, người này chia sẻ thêm.

Dù cách diễn đạt khá gay gắt, bài viết vẫn nhận được không ít sự đồng tình từ phụ huynh.

Tranh cãi

Nhiều người cho rằng thực tế hiện nay có không ít học sinh học lực trung bình nhưng vẫn cố thi đại học theo áp lực xã hội. Có gia đình vay mượn cho con đi học, nhưng chỉ sau một đến hai năm, con bỏ ngang vì không theo nổi hoặc học xong lại thất nghiệp. Trong khi đó, những bạn chọn học nghề sớm lại có cơ hội đi làm, tích lũy kinh nghiệm và ổn định tài chính từ rất sớm.

Một phụ huynh chia sẻ, bản thân chỉ học hết lớp 6, sau đó đi làm nghề ăn uống. Từ một quán nhỏ đi thuê, chị dần mở được cơ sở riêng, có thu nhập ổn định để nuôi con ăn học. Theo chị, không phải ai cũng cần đại học để có cuộc sống tốt, quan trọng là tìm được con đường phù hợp với năng lực của mình. Không ít ý kiến khác cũng cho rằng nhiều phụ huynh hiện nay vẫn xem đại học là đích đến bắt buộc, trong khi thị trường lao động đã thay đổi rất nhiều. Các trường nghề, cao đẳng kỹ thuật hay mô hình đào tạo thực hành hiện nay đang mở ra nhiều cơ hội tốt với mức thu nhập đáng mơ ước nếu người học thật sự có tay nghề.

Tuy nhiên, bên cạnh sự đồng tình, nhiều người cũng phản đối cách nhìn có phần cực đoan của bài viết. Nhiều ý kiến cho rằng không thể đánh đồng việc học đại học với chuyện lãng phí thời gian. Bởi giá trị của đại học không chỉ nằm ở tấm bằng hay mức lương sau khi ra trường, mà còn ở môi trường giúp người trẻ trưởng thành hơn về tư duy, kỹ năng sống, khả năng giao tiếp và mở rộng thế giới quan.

Một người từng học đại học nhưng hiện làm trái ngành chia sẻ rằng bản thân chưa bao giờ thấy 4 năm đó là vô ích. Những kiến thức về ngoại ngữ, công nghệ, kinh tế hay kỹ năng làm việc nhóm vẫn giúp ích cho công việc hiện tại. Theo họ, ở tuổi 18, nhiều học sinh còn quá non nớt để xác định chính xác nghề nghiệp tương lai, nên việc học thêm vài năm đôi khi là khoảng thời gian cần thiết để hiểu mình muốn gì.

Một số người cũng cho rằng bài viết vô tình tạo ra sự đối lập giữa học đại học và học nghề, trong khi thực tế xã hội cần cả hai. Không phải ai học nghề cũng thành thợ giỏi, cũng như không phải sinh viên đại học nào ra trường cũng thất nghiệp. Điều quyết định vẫn là thái độ sống, khả năng học hỏi và ý chí phát triển bản thân.

Không thể phủ nhận, giáo dục nghề hiện chưa được nhìn nhận đúng giá trị. Nhiều phụ huynh vẫn xem học nghề là lựa chọn bất đắc dĩ, dành cho những học sinh học kém, thay vì là một con đường phát triển chuyên môn nghiêm túc. Trong khi đó, ở nhiều quốc gia phát triển, hệ đào tạo nghề được đầu tư mạnh và người lao động kỹ thuật có vị thế xã hội rất cao.

Một người thợ giỏi hoàn toàn có thể có thu nhập vượt xa nhân viên văn phòng nếu sở hữu kỹ năng chuyên sâu và tinh thần làm việc chuyên nghiệp. Điều quan trọng nhất là cha mẹ hiểu năng lực, tính cách, sở thích và điểm mạnh thực sự của con, thay vì chạy theo tâm lý đám đông hoặc áp đặt một con đường duy nhất.

Cuộc tranh luận quanh phát ngôn của người thầy giáo thực chất phản ánh một thay đổi lớn trong suy nghĩ của xã hội hiện đại: thành công không còn chỉ có một khuôn mẫu. Đại học không phải chiếc vé đảm bảo cho tương lai, nhưng học nghề cũng không phải con đường dễ dàng hơn.

Dù chọn học tiếp hay học nghề, người trẻ hôm nay đều cần năng lực thật, sự kiên trì và khả năng thích nghi trong một thế giới thay đổi rất nhanh. Và có lẽ, điều cha mẹ cần làm không phải là cố “vẽ sẵn” tương lai cho con mà là giúp con hiểu mình phù hợp với điều gì để bước đi vững vàng trên chính con đường của mình.