Khảo sát gần 9.200 sinh viên về “đại học hạnh phúc”: Cứ 3 người lại có 1 người muốn học lại ngành khác

Không chỉ áp lực học tập hay nỗi lo việc làm, nhiều sinh viên hiện nay còn mang theo cảm giác mông lung ngay trong chính ngành học mình lựa chọn.

Ngày 22/5, Soha.vn phối hợp cùng Trường Đại học Đại Nam tổ chức Hội thảo “Kiến tạo trường đại học hạnh phúc tại Việt Nam: Từ tầm nhìn đến hành động”. Đây được xem là hoạt động mở màn cho chuỗi diễn đàn chuyên sâu xoay quanh chủ đề kiến tạo hạnh phúc trong nhiều lĩnh vực như giáo dục, y tế, doanh nghiệp, du lịch hay cộng đồng.

Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia và doanh nhân đình đám như: TS Lê Đắc Sơn – Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Đại Nam, TS Lê Mai Lan – Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học VinUni, GS Rick Bennett – Phó Hiệu trưởng kiêm Phó Chủ tịch Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV), PGS.TS Trần Thành Nam – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (ĐHQGHN)… cùng nhiều khách mời khác.

Toàn cảnh hội thảo

Bên cạnh những tham luận học thuật, hội thảo còn thu hút sự chú ý khi công bố kết quả khảo sát online do Soha.vn thực hiện trong hơn 3 tuần với gần 9.200 sinh viên từ hơn 10 trường đại học, xoay quanh mức độ “hạnh phúc” của sinh viên hiện nay, được đo lường thông qua hai chỉ số chính: sự hài lòng và cảm giác tự hào về ngôi trường mình theo học.

Một trong những kết quả gây chú ý nhất là việc có hơn 33% sinh viên cho biết đang phân vân hoặc muốn đổi ngành học nếu được chọn lại từ đầu. Trong đó, hơn 700 người khẳng định chắc chắn sẽ chọn một ngành khác.

Theo khảo sát, chỉ khoảng 60% sinh viên cho biết họ hoàn toàn tự quyết định ngành học của mình. Hơn 20% chọn ngành theo định hướng từ bố mẹ, trong khi gần 20% thừa nhận bước vào đại học mà không có định hướng rõ ràng.

Những con số này cho thấy không ít người trẻ đang trải qua cảm giác “học nhưng chưa thực sự hiểu rõ”, khi lựa chọn ngành nghề đôi lúc đến từ áp lực gia đình, xu hướng xã hội hoặc sự thiếu hiểu biết về khả năng của bản thân ở tuổi 18.

Không chỉ băn khoăn về ngành học, nhiều sinh viên cũng thể hiện sự lo lắng về tương lai nghề nghiệp. Với câu hỏi liên quan đến mức độ tự tin có thể xin được việc làm sau khi tốt nghiệp, có gần 1.400 sinh viên chấm điểm từ 5 trở xuống, trong đó gần 100 người chọn mức 0 tuyệt đối, thể hiện sự mông lung và thiếu niềm tin rõ rệt.

Sinh viên đến tham dự hội thảo

Khảo sát cũng phản ánh áp lực học tập đang hiện hữu ở phần lớn sinh viên. Hơn 80% người tham gia cho biết họ đang chịu áp lực ở các mức độ khác nhau, trong đó cứ 10 sinh viên lại có hơn 3 người cảm thấy áp lực ở mức khá cao đến rất cao.

Một chi tiết khác gây chú ý là mức độ tự hào về trường học. Khi được hỏi liệu có sẵn sàng giới thiệu hoặc kể về trường mình với người thân hay không, gần 20% sinh viên chỉ chấm từ 0 đến 5 điểm. Đây cũng là câu hỏi có tỷ lệ chấm điểm 0 cao nhất trong toàn bộ khảo sát.

Theo ban tổ chức hội thảo, những con số này đặt ra nhiều vấn đề đáng suy nghĩ cho giáo dục đại học hiện nay. Sau cùng, điều sinh viên cần có lẽ không chỉ là một tấm bằng tốt nghiệp, mà còn là cảm giác trưởng thành, tự tin và thực sự tìm thấy ý nghĩa trong quãng thời gian học đại học của mình.

Tại hội thảo, nhiều chuyên gia giáo dục cũng nhấn mạnh rằng “đại học hạnh phúc” không phải là nơi loại bỏ hoàn toàn áp lực, mà là môi trường giúp sinh viên có đủ năng lực và sự hỗ trợ để trưởng thành sau những áp lực ấy.

TS Lê Đắc Sơn – Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Đại Nam cho rằng: “Hạnh phúc không phải là sự dễ chịu. Hạnh phúc là sự trưởng thành mạnh mẽ”.

Trong khi đó, TS Lê Mai Lan – Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, Chủ tịch Hội đồng trường Đại học VinUni nhận định một sinh viên hạnh phúc không phải là người ít áp lực, mà là người sau 4 năm đại học có thể nhìn lại và thấy bản thân đã lớn lên, hiểu mình hơn và biết điều mình làm có ý nghĩa.

TS Lê Đắc Sơn – Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Đại Nam

TS Lê Mai Lan – Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, Chủ tịch Hội đồng trường Đại học VinUni

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo có thể thay đổi gần như toàn bộ thị trường lao động chỉ sau vài năm, kiến thức chuyên môn dường như không còn là yếu tố duy nhất quyết định thành công của người trẻ. Điều sinh viên cần hơn bao giờ hết là năng lực thích nghi, khả năng tự học và sức bền tinh thần. Đó cũng là lý do khái niệm “đại học hạnh phúc” được nhìn nhận không phải như một khẩu hiệu cảm tính, mà như một mục tiêu phát triển mang tính chiến lược của giáo dục hiện đại.

Những số liệu từ khảo sát của Soha.vn phần nào phản ánh thực tế đáng suy nghĩ ấy. Khi hơn 33% sinh viên cho biết đang phân vân hoặc muốn đổi ngành nếu được chọn lại, gần 20% không thực sự tự hào về ngôi trường mình theo học, hay có tới 68% cựu sinh viên đánh giá thấp khả năng hỗ trợ kết nối việc làm của nhà trường, điều đó cho thấy khoảng cách giữa “được đào tạo” và “sẵn sàng bước vào cuộc sống” vẫn còn rất lớn.

Từ những chia sẻ tại hội thảo, nhiều chuyên gia đều có chung quan điểm rằng hạnh phúc trong giáo dục không nằm ở việc giảm mọi áp lực hay khiến sinh viên luôn cảm thấy dễ chịu. Một môi trường đại học hạnh phúc phải là nơi người học được thử thách, được va chạm, được hỗ trợ để trưởng thành và cuối cùng đủ bản lĩnh để tự tin đối diện với cuộc sống sau khi rời giảng đường.