Tại sao không nên tráng chảo bằng nước ngay sau khi nấu xong? Nghe đầu bếp giải thích, tôi mới giật mình vì bao năm làm sai

Chảo gang từ lâu đã là “báu vật” trong gian bếp của nhiều gia đình. Không chỉ bền, giữ nhiệt tốt, chảo gang còn giúp món ăn có mùi thơm đặc trưng – thứ mà dân nấu nướng hay gọi là wok hei.

Gia đình tôi cũng vậy, gần như món xào nào cũng dùng chảo gang, vừa ngon vừa yên tâm vì có thêm nguồn sắt tự nhiên.

Nhưng phải thú thật, suốt nhiều năm liền tôi có một thói quen tưởng là sạch sẽ, gọn gàng mà hóa ra lại… tai hại: nấu xong là bê chảo đang nóng hổi ra bồn rửa, tráng ngay bằng nước lạnh. Tôi từng nghĩ đơn giản: lúc chảo còn nóng, dầu mỡ chưa kịp khô, xối nước cái là sạch bong. Nhanh, tiện, khỏi phải kỳ cọ nhiều.

Cho đến khi nghe một đầu bếp giải thích, tôi mới hiểu: chính thói quen này đang âm thầm làm hỏng chảo – và cả sức khỏe của mình.

Vì sao không nên tráng chảo gang còn nóng bằng nước lạnh?

1. Khói trắng bốc lên không hề “vô hại”.

Ai từng tráng chảo gang nóng bằng nước lạnh chắc đều quen cảnh khói trắng bốc lên nghi ngút. Nhiều người thấy thế còn nghĩ “bình thường mà”.

Thực tế, lớp khói này sinh ra từ phản ứng đột ngột giữa dầu mỡ còn sót lại và nước lạnh khi chảo đang ở nhiệt độ rất cao. Thành phần của nó khá giống khói dầu khi nấu ăn – mà khói dầu thì đã được cảnh báo là không tốt cho đường hô hấp, nếu hít phải thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ bệnh tật về lâu dài.

Chưa kể, với chảo gang, người ta thường dùng lượng dầu nhiều hơn để tạo lớp tôi dầu. Khi gặp nước lạnh, dầu dễ bắn, khói dày, vừa khó chịu vừa tiềm ẩn rủi ro.

2. Sốc nhiệt khiến chảo nhanh hỏng, thậm chí nứt vỡ.

Chảo gang giữ nhiệt rất lâu. Sau khi nấu, nhiệt độ bề mặt có thể lên tới 200&degC. Việc dội nước lạnh ngay lập tức tạo ra hiện tượng giãn nở – co rút đột ngột, hay còn gọi là sốc nhiệt.

Với chảo gang, sốc nhiệt là “kẻ thù số một”. Không ít trường hợp chảo bị cong đáy, nứt đáy, thậm chí vỡ hẳn chỉ sau vài lần rửa sai cách.

Có người từng chia sẻ: mua chảo gang hơn 300 tệ, dùng chưa đầy một tháng, chỉ vì một lần tráng nước lạnh khi chảo còn nóng mà nghe “tách” một tiếng – đáy chảo nứt hẳn. Tiền mất, chảo bỏ, tiếc không để đâu cho hết.

3. Làm hỏng lớp tôi dầu – chảo dễ dính hơn về sau.

Điểm “đắt giá” nhất của chảo gang chính là lớp tôi dầu tích tụ theo thời gian. Lớp dầu này giúp chảo chống dính tự nhiên, nấu món gì cũng thơm và ít bám.

Khi bạn tráng nước lạnh lúc chảo còn nóng, lớp tôi dầu dễ bị phá vỡ, bong tróc dần. Hậu quả là:

- Chảo ngày càng dễ dính

- Nấu món nào cũng tốn dầu hơn

- Vệ sinh về sau lại càng vất vả

Nhiều người than “chảo gang dùng càng lâu càng dính”, nhưng nguyên nhân thường nằm ở cách rửa sai chứ không phải do chảo kém chất lượng.

Vậy vệ sinh chảo gang thế nào mới đúng?

Nguyên tắc đầu tiên và quan trọng nhất: ĐỪNG tráng nước lạnh khi chảo còn nóng.

Cách làm an toàn và bền chảo hơn:

- Sau khi nấu, để chảo nguội bớt rồi mới rửa.

- Nếu cần dùng tiếp để nấu nhiều món, có thể tráng nước ấm, tuyệt đối tránh nước lạnh đột ngột.

- Với chảo nhiều dầu mỡ, nước nóng miếng cọ kim loại nhẹ là đủ sạch, nhiều khi không cần nước rửa chén.

Sau khi rửa:

- Lau khô ngay bằng khăn hoặc giấy bếp.

- Có thể đặt chảo lên bếp đun lửa nhỏ 1-2 phút cho bay hết ẩm.

- Tránh để chảo ướt lâu, vì gang rất dễ gỉ.

Một chiếc chảo gang được chăm đúng cách có thể dùng hàng chục năm, thậm chí truyền từ đời này sang đời khác. Ngược lại, chỉ vài thói quen sai là chảo xuống cấp rất nhanh.

Tóm lại.

- Không tráng chảo gang đang nóng bằng nước lạnh

- Tránh khói dầu độc hại và nguy cơ sốc nhiệt

- Bảo vệ lớp tôi dầu – linh hồn của chảo gang

- Rửa đúng cách, lau khô ngay để chảo bền, an toàn cho sức khỏe

Đôi khi, những việc ta làm “theo phản xạ” trong bếp lại chính là thứ cần sửa đầu tiên. Tôi đã bỏ được thói quen tráng chảo nóng bằng nước lạnh – còn bạn thì sao?