Rễ cỏ xước có tác dụng chữa bệnh gì?

Cỏ xước mọc hoang ở nhiều nơi, rễ được sử dụng làm thuốc trong YHCT, thường dùng hỗ trợ các chứng liên quan đến tim mạch, huyết áp, gan, thận…

1. Tác dụng của rễ cỏ xước

Cỏ xước còn được biết đến với tên gọi Ngưu tất nam. Trong các tài liệu Đông y, rễ cỏ xước được ghi chép với tên gọi Thổ ngưu tất. Rễ cỏ xước có vị đắng, chua, tính hơi lạnh, đi vào kinh can, thận. Khác với Ngưu tất bắc có công dụng thiên về bổ can thận, mạnh gân xương, rễ cỏ xước có công dụng thiên về thanh nhiệt giải độc và lợi thủy thông lâm.

Rễ cỏ xước có tác dụng:

• Thanh nhiệt giải độc, lợi hầu họng: Giúp hạ sốt, trị viêm họng, viêm amidan, mụn nhọt, sưng độc.
• Hoạt huyết hóa ứ, thông kinh: Trừ huyết ứ, trị kinh nguyệt không đều, bế kinh, đau bụng kinh, chấn thương bầm tím.
• Khu phong trừ thấp: Giảm đau nhức cơ xương khớp do phong thấp.
• Lợi thủy thông lâm: Dẫn nhiệt đi xuống và thông lợi đường tiểu, trị các chứng tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu ra máu, sỏi niệu đạo.

Bên cạnh rễ cỏ xước, phần thân và lá trên mặt đất của cây cỏ xước cũng được người dân sử dụng trong hỗ trợ điều trị các chứng viêm họng, viêm amidan, quai bị, mụn nhọt, chấn thương, tiểu buốt, tiểu rắt…

Rễ, thân, lá của cây cỏ xước đều được dùng để trị bệnh. Ảnh Internet.

Nhiều nghiên cứu khoa học đã tìm thấy hệ thống hoạt chất sinh học đa dạng trong rễ cỏ xước, với nhiều đặc tính dược lý đã được chứng minh:

• Tác dụng chống viêm và kháng khuẩn.
• Tác dụng lợi tiểu, hỗ trợ bài sỏi, làm giảm sự tích tụ và kết tinh của tinh thể canxi oxalat.
• Hạ đường huyết.
• Giảm cholesterol toàn phần. triglycerid, LDL-C, làm tăng HDL-C, hỗ trợ phòng ngừa xơ vữa động mạch.
• Làm tăng biên độ và tần số co bóp cơ trơn tử cung, điều hòa kinh nguyệt.
• Bảo vệ gan, kích thích tăng cường miễn dịch.

2. Cách dùng rễ cỏ xước hỗ trợ một số bệnh lý

2.1 Trị viêm họng cấp, mạn tính, viêm amidan sưng đau

Thành phần: Rễ cỏ xước khô 20g, kim ngân hoa 15g, cam thảo 6g.

Cách dùng: Các vị thuốc sắc cùng nước, chia làm 2 lần uống trong ngày.

2.2 Trị viêm đường tiết niệu, tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu ra máu

Thành phần: Rễ cỏ xước 20g, mã đề 15g, trạch tả 12g, mộc thông 9g, cam thảo 6g.

Cách dùng: Sắc uống ngày 1 thang, chia 2 – 3 lần.

2.3 Trị sỏi niệu đạo

Thành phần: Rễ cỏ xước khô 20g, kim tiền thảo 30g, hải kim sa 15g, kê nội kim 10g.

Cách dùng: Sắc uống nhiều nước trong ngày, dùng trong 2 – 4 tuần.

2.4 Trị phong thấp khớp xương đau nhức, thể nhiệt sưng đỏ

Thành phần: Rễ cỏ xước 20g, cỏ roi ngựa 15g, dây kim ngân 20g, hy thiêm thảo 15g.

Cách dùng: Sắc uống ngày 1 thang, chia 2 lần uống.

2.5 Trị bế kinh, đau bụng kinh do huyết ứ

Thành phần: Rễ cỏ xước 15g, ích mẫu thảo 20g, đào nhân 9g, hồng hoa 6g.

Cách dùng: Sắc uống trước kỳ kinh 3 – 5 ngày.