Quan hệ Israel – Thổ Nhĩ Kỳ ở ‘bước ngoặt nguy hiểm’ do cuộc chiến tại Gaza

Theo dõi VGT trên

Trong một động thái bất ngờ đầy kịch tính, Thổ Nhĩ Kỳ đã quyết định chấm dứt hoàn toàn quan hệ thương mại với Israel để gây áp lực về lệnh ngừng b.ắn ở Gaza.

Động thái này là chưa từng có t.iền lệ và đ.ánh dấu đỉnh điểm tiêu cực mới trong căng thẳng giữa hai nước.

Quan hệ Israel - Thổ Nhĩ Kỳ ở bước ngoặt nguy hiểm do cuộc chiến tại Gaza - Hình 1
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan (trái) và thủ lĩnh Phong trào Hồi giáo Hamas Ismail Haniyeh tại cuộc gặp ở Ankara ngày 26/7/2023. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo nhận định của Tiến sĩ Remi Daniel và chuyên gia Gallia Lindenstrauss, 2 nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel (INSS), sau cuộc bầu cử địa phương ở Thổ Nhĩ Kỳ vào cuối tháng 3 vừa qua, với việc ​​Đảng Công lý và Phát triển cầm quyền của Tổng thống Erdogan bị đ.ánh bại ở các thành phố lớn, Thổ Nhĩ Kỳ đã thực hiện một loạt biện pháp cứng rắn nhằm vào Israel để phản ứng với cuộc xung độtDải Gaza. Một số biện pháp này đi chệch khỏi các chính sách trước đây của Ankara và điều này cũng khiến mối quan hệ giữa hai nước xấu đi nghiêm trọng.

Sự thay đổi so với các chính sách trước đây đặt ra vấn đề cho Israel là liệu có cần xem xét lại mối quan hệ song phương với Thổ Nhĩ Kỳ và chuẩn bị cho các kịch bản xấu hơn hay không. Sự thay đổi này cũng đặt ra câu hỏi về vị thế của Thổ Nhĩ Kỳ trong cán cân quyền lực khu vực và toàn cầu. Lập trường hiện tại của Thổ Nhĩ Kỳ cũng gây ra xích mích với Mỹ vào thời điểm quan hệ Ankara-Washington dường như đang được cải thiện. Ngoài ra, sự ủng hộ của Thổ Nhĩ Kỳ dành cho Hamas và sự gần gũi ngày càng tăng của nước này với Iran có thể gây nguy hiểm cho việc bình thường hóa quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia Arab khác.

Kể từ khi nổ ra cuộc chiến ở Dải Gaza, quan điểm cứng rắn của Thổ Nhĩ Kỳ đối với Israel ngày càng rõ ràng, nhưng trong nhiều tháng trước, điều đó tương tự như những gì đã được chứng kiến ​​trong các vòng xung đột trước đây giữa Israel và Palestine. Ankara đã thực hiện một số bước thực tế, chẳng hạn như hủy bỏ các sự kiện chung và triệu hồi đại sứ để tham vấn, tuy nhiên những biện pháp này ở mức độ vừa phải và ở mức độ mà Israel có thể quản lý được.

Nhưng kể từ tháng 4 năm nay, Thổ Nhĩ Kỳ đã có một số động thái cho thấy sự thay đổi căn bản trong quan hệ giữa hai nước. Đáng kể nhất là quyết định ngừng hoàn toàn thương mại với Israel vào đầu tháng 5 này. Quyết định mới được đưa ra sau lệnh cấm của Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 4 đối với việc xuất khẩu 54 loại sản phẩm sang Israel. Quyết định ngừng hoàn toàn thương mại, có hiệu lực ngay lập tức, cũng là điều bất thường khi so sánh với các cuộc xung đột khác trên toàn thế giới.

Video đang HOT

Cho đến gần đây, cả chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ và Israel đã thành công trong việc tách các cuộc khủng hoảng chính trị ra khỏi quan hệ thương mại của họ. Trong thập kỷ thứ hai của thế kỷ 21, mặc dù được coi là “thập kỷ mất mát” trong quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ – Israel, thương mại giữa hai nước vẫn tăng trưởng đều đặn, ngay cả trong những thời điểm khủng hoảng, chẳng hạn như sau sự cố Israel đột kích tàu Mavi Marmara hay sau khi công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel từ Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đây.

Mặc dù khối lượng thương mại song phương giữa hai nước giảm xuống còn 5,7 tỷ USD vào năm 2023 từ mức kỷ lục 8 tỷ USD vào năm 2022, nhưng khối lượng thương mại vẫn rất đáng kể, trong đó Thổ Nhĩ Kỳ nằm trong số 5 nhà xuất khẩu lớn nhất sang Israel. Vì vậy, chính sách của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tác động đến nhiều doanh nghiệp và rất có thể sẽ dẫn đến việc làm tăng giá cả ở Israel.

Mối quan hệ gần gũi của Thổ Nhĩ Kỳ với Hamas cũng là vấn đề gây tranh cãi giữa Tel Aviv và Ankara trong nhiều năm. Thực tế là các nhà lãnh đạo Hamas đã được hoan nghênh ở Thổ Nhĩ Kỳ kể từ ngày 7/10 năm ngoái và như thể đây là “căn cứ hoạt động” mới của họ, sau áp lực ngày càng tăng buộc Qatar phải trục xuất ban lãnh đạo Hamas khỏi lãnh thổ của mình.

Rõ ràng, Thổ Nhĩ Kỳ dường như không đ.ánh giá lại mối quan hệ của mình với Hamas sau khi xung đột nổ ra ở Gaza. Ngược lại, những tuyên bố và hành động cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ sẽ khó chấp nhận một kịch bản kết thúc xung đột gắn liền với sự thất bại hoàn toàn của Hamas. Trong khi nhiều quốc gia ở châu Âu và Trung Đông phân biệt giữa vấn đề Palestine và số phận của Hamas, thúc đẩy các chính sách kết hợp lợi ích của người Palestine với nỗ lực giải tán nhóm Hamas, thì Thổ Nhĩ Kỳ lại mô tả tổ chức này như một đối tác tự nhiên cho bất kỳ kế hoạch nào trong tương lai. Lập trường này đã tạo ra xích mích giữa chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ với Israel và một số chính phủ khác trong khu vực cũng như với phương Tây.

Các biện pháp khác của Thổ Nhĩ Kỳ gây căng thẳng trong mối quan hệ với Israel bao gồm việc Ankara tham gia vụ kiện của Nam Phi nhằm vào Tel Aviv tại Tòa án Công lý Quốc tế, cáo buộc Israel tội “diệt chủng”. Trước đó, Thổ Nhĩ Kỳ đã tham gia vào các vấn đề luật pháp nhằm vào Israel, nhưng không phải theo cách công khai mạnh mẽ như vậy. Trong khi đó, Ankara từ chối chỉ trích các cuộc tấn công của Iran nhằm vào Israel ngày 13-14/4 vừa qua, thay vào đó đưa ra một tuyên bố nhấn mạnh trách nhiệm của Israel đối với sự leo thang.

Quyết định tạm dừng thương mại của Thổ Nhĩ Kỳ với Israel một phần có thể được giải thích bởi áp lực trong nước. Công chúng Thổ Nhĩ Kỳ phần lớn ủng hộ người Palestine và phản đối Israel, liên tục kêu gọi chấm dứt giao dịch thương mại. Cách tiếp cận cứng rắn của Thổ Nhĩ Kỳ cũng là một phần trong nỗ lực của Ankara nhằm tác động đến diễn biến cuộc chiến ở Dải Gaza.

Trong cuộc họp báo, Tổng thống Erdoğan cho rằng việc cắt đứt quan hệ thương mại với Israel là cách buộcTel Aviv đồng ý ngừng b.ắn trong cuộc chiến ở Gaza, để ngỏ khả năng nối lại quan hệ kinh tế khi chiến tranh kết thúc.

Kể từ khi nổ ra chiến tranh, Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ, vốn đang cố gắng khẳng định mình là một cường quốc trung tâm khu vực trong những năm gần đây, đã nỗ lực hết sức để đóng một vai trò quan trọng trong cuộc chiến. Thổ Nhĩ Kỳ tự đề nghị làm trung gian hòa giải. Hơn nữa, Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã cung cấp viện trợ nhân đạo đáng kể cho Dải Gaza. Ngay từ đầu cuộc xung đột, Thổ Nhĩ Kỳ thậm chí còn đề xuất mô hình bảo đảm an ninh cho người Palestine với sự tham gia tích cực của nước này.

Tuy nhiên, quyết định ngừng giao thương với Israel có thể khiến nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ mất đi một nguồn ngoại tệ đáng kể. Đơn phương vi phạm hiệp định thương mại tự do với Israel sẽ khiến Thổ Nhĩ Kỳ nguy cơ bị Israel kiện trong các tổ chức quốc tế và làm suy yếu uy tín của nước này đối với các đối tác thương mại.

Một câu hỏi nảy sinh trong bối cảnh này mà không có câu trả lời rõ ràng ở giai đoạn này là liệu hiện tượng này chỉ là vết nứt trong quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ – Israel, có liên quan đến các sự kiện trên đấu trường Israel – Palestine, hay liệu nó đại diện cho một sự thay đổi lớn trong chính sách đối ngoại của Thổ Nhĩ Kỳ.

Ukraine đề xuất Thổ Nhĩ Kỳ mở hành lang ngũ cốc không có Nga

Sau khi Nga từ chối gia hạn Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen vào tháng 7 vừa qua, hải quân Ukraine thiết lập hành lang tạm thời để bảo vệ các tàu buôn rời khỏi vùng biển Ukraine.

Ukraine đề xuất Thổ Nhĩ Kỳ mở hành lang ngũ cốc không có Nga - Hình 1
Đại sứ Ukraine tại Thổ Nhĩ Kỳ Vasyl Bodnar. Ảnh: Anadolu

Theo tờ Kiev Độc lập (kyivindependent.com), Đại sứ Ukraine tại Thổ Nhĩ Kỳ Vasyl Bodnar ngày 7/9 cho biết Kiev đã gửi đề xuất chính thức tới Thổ Nhĩ Kỳ để khôi phục hành lang ở Biển Đen cho xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine mà không có sự tham gia của Nga.

Đại sứ Bodnar giải thích: Ý tưởng này là "hợp lý" vì các tàu chở hàng đi qua vùng lãnh hải của Romania, Bulgaria và Thổ Nhĩ Kỳ ở Biển Đen.

Sau khi Nga từ chối gia hạn Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen vào tháng 7 vừa qua, hải quân Ukraine thiết lập hành lang tạm thời để bảo vệ các tàu buôn rời khỏi vùng biển Ukraine.

Ít nhất bốn tàu đã đi qua hành lang trên kể từ khi nó được công bố vào ngày 10/8.

Ông Bodnar cho biết Thổ Nhĩ Kỳ vẫn chưa phản hồi đề xuất trên của Ukraine nhưng mong muốn Ankara và Kiev sẽ trao đổi về vấn đề này trong những ngày tới.

Thổ Nhĩ Kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc môi giới cho thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen ban đầu vào tháng 7/2022. Kể từ khi Nga rút khỏi thỏa thuận, Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục khẳng định mình là trung gian hòa giải giữa hai nước.

Mới nhất, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Sochi vào ngày 4/9 để đàm phán về việc khôi phục sáng kiến này.

Trong khi Tổng thống Erdogan nói với báo chí rằng ông hy vọng sẽ sớm đạt được giải pháp và gói đề xuất mới từ Liên hợp quốc đã có "tiến bộ đáng kể", Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng Moskva sẽ không nối lại thỏa thuận nếu phương Tây không nới lỏng các lệnh trừng phạt.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có;
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Bị cấm bay vì chiêu trò đóng gói hành lý xách tay không thể ngờ tới
18:39:14 19/06/2024
Điều đặc biệt về chuyên cơ chở Tổng thống Nga Putin
08:43:14 18/06/2024
Chủ tịch Trung Quốc kêu gọi huy động mọi nỗ lực chống hạn hán và lũ lụt
15:11:18 19/06/2024
Con "chuột chũi" to đùng tại Mossad
09:32:53 19/06/2024
"Tính toán sai lầm" trong cuộc xung đột Israel - Hezbollah có thể gây hậu quả thảm khốc
08:39:44 18/06/2024
Lở đất tại Ecuador khiến trên 40 người thương vong và mất tích
14:17:31 18/06/2024
Mỹ: Cháy rừng lan rộng tại California khiến trên 1.000 người phải sơ tán
14:44:10 18/06/2024
Ông Medvedev cảnh báo hậu quả nếu Ukraine từ chối đề xuất của Tổng thống Putin
07:02:59 20/06/2024

Tin đang nóng

Tài xế xe ôm vừa ăn vừa khóc trong ngày sinh nhật, phía sau là chuyện nhói lòng
06:46:10 20/06/2024
Mỹ nhân Hoa ngữ khoe vòng eo nằm gọn trong chiếc tai nghe gây sốt MXH, thăng hạng nhan sắc nhờ giảm cân
06:02:29 20/06/2024
Ronaldo bị chỉ trích là 'cầu thủ tồi tệ nhất'
00:43:35 20/06/2024
4 phim ngôn tình Trung Quốc hay nhất nửa đầu năm 2024
06:04:00 20/06/2024
Mỹ nhân may mắn nhất showbiz vẫn trẻ đẹp sau 17 năm, thành công lớn nhất là cưới được tài tử 2000 tỷ
07:52:53 20/06/2024
Tôi giật mình phát hiện sổ bảo hiểm xã hội của mình nằm gọn trong cốp xe của chồng và choáng váng khi biết ý định sắp tới của anh
06:50:06 20/06/2024
Đặt 6 loại cây này trong nhà sẽ giúp bạn duy trì hạnh phúc và thu hút sự giàu có!
00:30:14 20/06/2024
Có những sinh vật bí ẩn nào trên trái đất mà hầu hết con người chưa từng tiếp xúc?
05:49:40 20/06/2024

Tin mới nhất

Báo Mỹ: Nhà Trắng trì hoãn bán 50 chiến đấu cơ F-15 cho Israel

07:32:57 20/06/2024
Bộ Ngoại giao Mỹ dự kiến sẽ chính thức thông báo cho Quốc hội về thương vụ trị giá 18 tỷ USD sau khi hai nghị sĩ đảng Dân chủ rút lại phản đối vào tháng trước. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có chuyển biến.

'Sóng gió' bủa vây Johnson & Johnson

07:30:11 20/06/2024
Trong khi đó, các luật sư bên nguyên đơn nói rằng số t.iền mà J&J đề xuất trong phương án dàn xếp trị giá 6,48 tỷ USD nói trên thậm chí không đủ chi trả bồi thường cho các nguyên đơn.

Nga, Triều Tiên ký hiệp ước Đối tác chiến lược toàn diện

07:09:56 20/06/2024
Hiệp ước được ký tại Bình Nhưỡng sau cuộc hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Putin đến Triều Tiên.

Bộ trưởng Nội vụ Đức bình luận về an ninh quốc gia

06:57:38 20/06/2024
Theo báo cáo năm 2023 của cơ quan tình báo nội địa Đức, số lượng những kẻ cực đoan cánh hữu có khả năng gây bạo lực đã tăng lên 14.500 đối tượng vào năm ngoái, so với 14.000 trường hợp vào năm 2022.

Trên 4.000 người dân Indonesia bị cô lập do mưa lũ

06:48:53 20/06/2024
Ông Muhari khuyến cáo người dân ở những khu vực thường xuyên xảy ra thiên tai cần cảnh giác và thực hiện các biện pháp phòng ngừa để giảm thiểu tác động của những thảm họa có thể xảy ra tiếp theo.

Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc kêu gọi tăng thuế đối với xe chạy xăng nhập khẩu từ châu Âu

06:41:34 20/06/2024
Cuối tháng trước, tờ The Global Times lần đầu tiên đưa tin cho hay một trung tâm nghiên cứu ô tô liên kết với Chính phủ Trung Quốc đã đề xuất Trung Quốc tăng thuế quan nhập khẩu đối với ô tô chạy xăng cỡ lớn lên 25%.

Cầu vồng sẽ sáng sau mưa?

05:51:46 20/06/2024
Nền kinh tế Nam Phi đã tăng trưởng trung bình dưới 1% mỗi năm trong thập niên qua - thấp hơn nhiều so với mức cần thiết để duy trì mức sống cho dân số ngày càng tăng.

Cảnh sát Pháp bắt giữ 8 người tại New Caledonia

05:50:53 20/06/2024
Ngày 11/6 vừa qua, Pháp thông báo đình chỉ kế hoạch cải cách bầu cử ở New Caledonia, sau khi Tổng thống Emmanuel Macron tuyên bố giải tán quốc hội để tiến hành bầu cử sớm.

Australia phát hiện virus cúm gia cầm độc lực cao H7N8

05:49:55 20/06/2024
Một lệnh kiểm soát chính thức được công bố vào chiều 19/6 nhằm mở rộng việc kiểm soát an toàn sinh học trong bán kính 1 - 2 km xung quanh khu trang trại.

Loài chim quý hiếm mở rộng vùng sinh sống ở Trung Quốc

19:01:22 19/06/2024
Mới đây, giới chức bảo tồn thiên nhiên Trung Quốc đã lần đầu tiên phát hiện 2 con cò non giống mỏ thìa mặt đen tại vùng đồng bằng sông Hoàng Hà, phía Đông nước này.

Cháy tại công ty dược phẩm Novo Nordisk ở Đan Mạch

18:59:01 19/06/2024
Trước đó, hỏa hoạn đã xảy ra tại một công trường xây dựng của công ty ở thành phố Kalundborg ngày 16/5 và sau đó là tại một tòa nhà văn phòng ở Bagsvaerd vào ngày 22/5.

Mạng xã hội trở thành mặt trận mới giữa Houthi và Hải quân Mỹ

18:03:58 19/06/2024
Ngoài những trận giao tranh căng thẳng với Houthi trên Biển Đỏ, giờ đây, Hải quân Mỹ còn phải tham gia trận chiến khác với lực lượng này, trên mạng xã hội.

Có thể bạn quan tâm

Xoài Non bị nhắc nhở "gần mực thì đen", bạn thân lai tây nổi đóa!

Netizen

08:24:08 20/06/2024
Tận hưởng chào đón t.uổi mới bên trời Tây, Sunna - bạn thân của Xoài Non không mấy vui vẻ khi liên tục bị réo tên giữa biến hôn nhân cặp đôi nổi tiếng.

Tạ Đình Phong bắt tay Trương Học Hữu trong phim mới sắp ra mắt

Phim châu á

08:10:17 20/06/2024
Bộ phim Mặt trận hải quan sẽ mở bán vé trước từ ngày 28/6. Phim có sự tham gia của các diễn viên Trương Học Hữu, Tạ Đình Phong, Ngô Trấn Vũ, Lâm Gia Hân, Lưu Nhã Cầm...

Trạm cứu hộ trái tim - Tập 45: Không hẹn mà Nghĩa - Nhiên cùng điều tra bé Kitty

Phim việt

08:05:22 20/06/2024
Nghĩa muốn mẹ cho mình xin bức hình hồi nhỏ của mình để so sánh với Kitty. Có lẽ anh đang nghi ngờ Kitty là con gái mình nên bắt đầu điều tra .

Ái nữ nhà sao Việt chưa từng lộ mặt: Ở trong biệt thự vài chục tỷ, học trường con nhà giàu

Sao việt

07:49:01 20/06/2024
Có bố là cầu thủ nổi tiếng, mẹ là ca sĩ đắt show của làng giải trí nên từ khi chào đời, con gái Công Vinh - Thủy Tiên đã nhận được rất nhiều sự quan tâm từ cộng đồng mạng.

Trần Hiểu và Trần Nghiên Hy: Tình yêu đến từ sự vụng trộm sau lưng Triệu Lệ Dĩnh và kết thúc trong 1001 drama ngoại tình

Sao châu á

07:46:01 20/06/2024
Giờ đây, mọi sự chú ý của công chúng đều đổ đồn về Trần Hiểu - Trần Nghiên Hy sau khi có thông tin cho biết cặp đôi đã tan vỡ hôn nhân.

Ba tựa game thế giới mở có giá "sale sập sàn", đáng đồng t.iền bát gạo nhất hiện tại

Mọt game

07:39:47 20/06/2024
Không sở hữu điều kiện tài chính dư dả, các game thủ vẫn hoàn toàn có thể thử trải nghiệm những trò chơi thế giới mở dưới đây.

Gửi con về quê mà gọi điện mãi không được, đến tối nhìn nhà nhốn nháo cùng lời kể của bà tôi hốt hoảng vừa sợ vừa tức

Góc tâm tình

07:25:54 20/06/2024
Hôm qua cũng theo như thường lệ tôi gọi điện về nhưng từ sáng đến chiều không ai bắt máy... Cứ bảo nghỉ hè thì con cái tống về quê hết bố mẹ được nghỉ ngơi nhưng với nhà tôi là nỗi lo vô hình.

Sắc vóc gợi cảm của MC Mù Tạt (Huyền Trang)

Người đẹp

07:16:29 20/06/2024
MC Mù Tạt (Huyền Trang) nổi tiếng trong các chương trình gameshow của VTV, đời thực người đẹp sở hữu vóc dáng cân đối, gợi cảm.

Tiểu Vy quyến rũ với váy dạ hội lộng lẫy, kiêu kỳ

Phong cách sao

06:46:06 20/06/2024
Từ những bộ váy dạ hội lộng lẫy cầu kỳ đến đầm tiệc, sơ mi phối quần jeans phóng khoáng, nàng hậu Tiểu Vy đều tỏa sáng quyến rũ, thu hút.

'Hot' như Hà Anh Tuấn, hết vé live concert ở Úc

Nhạc việt

06:45:30 20/06/2024
Sau 2 đêm diễn cháy vé với 3.200 khán giả cùng phác thảo hoa hồng tại Nhà hát Esplanade, Singapore vào ngày 11 và 12-6 vừa qua, cùng dư âm và ấn tượng về đêm nhạc vẫn còn...

Những động vật đẹp như tranh nơi đáy biển

Lạ vui

06:44:18 20/06/2024
22 năm làm nghề huấn luyện viên lặn biển, ông Nguyễn Văn Đức (trú thị trấn Diên Khánh, huyện Diên Khánh, Khánh Hòa) xem việc quay video, chụp ảnh những động vật nơi đáy biển là niềm đam mê.