Những người thầy dành cả thanh xuân ‘gieo chữ’ vùng cao
Dẫu cung đường khó khăn gập ghềnh nhưng ở miền biên viễn Cao Bằng vẫn có những thầy cô giáo tình nguyện dành cả thanh xuân cho những đứa trẻ vùng cao, đóng góp cho ’sự nghiệp trồng người’.
Có đến tận nơi vùng xa xôi của huyện miền núi Bảo Lâm (Cao Bằng) mới cảm nhận được hết sự khó khăn, vất vả của các thầy giáo và học sinh vùng cao. Những câu chuyện của những người trong cuộc thật cảm động và cho thấy biết bao sự gian nan để đưa con chữ lên ngàn.
Nằm cách xa trung tâm TP. Cao Bằng hơn 200km, Bảo Lâm là một trong những huyện khó khăn, xa xôi nhất của tỉnh nghèo Cao Bằng. Trong đó, xã Đức Hạnh chính là xã xa xôi nhất về phía Bắc, giáp biên giới Trung Quốc.
Từ trung tâm thị trấn để đến với điểm trường Lũng Mần – thuộc Trường Tiểu học & THCS Đức Hạnh (xã Đức Hạnh, huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng) phải mất tới hơn 3 tiếng đồng hồ. Ở nơi đây được ví von là “nơi cùng trời” của mảnh đất Cao Bằng, điểm trường hiện có 80 học sinh từ lớp 1 đến lớp 5 theo học.
Vượt qua những khúc cua tay áo ngoằn ngoèo thì điểm trường Lũng Mần cũng hiện ra với dãy nhà cheo leo giữa bốn bề núi đá. Khác với điểm trường khác trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, Lũng Mần không có giáo viên nữ mà ở đây chỉ có 5 giáo viên nam đứng lớp.
Do khó khăn trong thiếu nước sinh hoạt gây trở ngại rất lớn nên việc phân công giáo viên nữ về trường công tác gần như không có.
Điểm trường Lũng Mần cheo leo giữa vùng núi đá
Video đang HOT
Thầy giáo Chứ Mí Súa – điểm trường Lũng Mần – thuộc Trường Tiểu học & THCS Đức Hạnh cho biết: “Cách trở địa lý nên chúng tôi chọn ở lại điểm trường luôn. Thiếu nước nên nước dùng sinh hoạt của chúng tôi cũng hạn chế, nước dùng cho vệ sinh cá nhân sẽ được chia vào các chai nhỏ, nước mưa hứng xuống sẽ cho vào téc nước lớn dùng nấu ăn, còn tắm giặt thì leo bộ ngược núi đá từ điểm trường đến nơi lấy nước sinh hoạt cộng đồng. Thực phẩm thì chúng tôi mua tại trung tâm xã rồi gửi vào một tủ đông của nhà dân gần đó để dành ăn cả tháng”.
Các em học sinh ở điểm trường Lũng Mần đều là người dân tộc H’Mông. Do học tại điểm trường xa nhà nên các em ăn trưa và nghỉ trưa ở trường, rồi tiếp tục học vào buổi chiều. Và đa số những bữa trưa của học sinh nơi đây đều là mì tôm.
Có những học sinh ở xóm lưng núi nên không thể đi xe đạp mà phải đi bộ đến trường. Đường đi khó, các em phải qua đường tắt đến trường, sáng thường đi lúc 4h-5h sáng để đến trường lúc 7h.
Học sinh trên điểm trường Lũng Mần
“Hầu hết các học sinh đến lớp đều rất khó khăn, thiếu thốn từ đồ ăn đến sách, bút, giấy vở. Dù các thầy giáo ở điểm trường luôn cố gắng dành dụm mua thêm chút đồ ăn hay dụng cụ học tập cho các em nhưng cũng như muối bỏ bể so với sự khó khăn nơi đây”, một thầy giáo ở điểm trường Lũng Mần nói.
Thầy giáo Chứ Mí Súa cũng tâm sự thêm: “Trước kia nhà trường cũng khó khăn về cơ sở vật chất, trời nắng thì ánh nắng xuyên qua lớp học còn mưa thì dột ướt. Cũng may mấy năm nay điểm trường được nhà nước đầu tư xây dựng sạch đẹp nên học sinh và giáo viên cũng phấn khởi.
Học sinh của điểm trường Lũng Mần rất nhiều khó khăn, nhất là mùa khô không có nước, đa số học sinh ăn trưa tại trường, mỗi bữa ăn học sinh đi xin nước từ những nhà dân xung quanh. Mơ ước duy nhất của tôi là làm thế nào để học sinh có nước dùng trên điểm trường chứ không có nước khổ sở vô cùng”.
Thầy giáo đứng lớp tại điểm trường vùng cao khó khăn Lũng Mần.
Ước mơ của những đứa trẻ Lũng Mần không quá cao xa, chỉ là những bữa ăn có đủ cơm, rau, thịt, cá, chiếc cặp đến trường có đủ sách vở, giấy bút, mơ về những chậu đầy nước sạch lấp loáng ánh mặt trời trong buổi trưa hè và con đường không còn lầy lội, trơn trượt khi mưa xuống.
Sóng điện thoại tại Lũng Mần lúc có lúc không, chập chờn khiến nhiều cuộc gọi về với gia đình của các thầy cũng ngập ngừng, ngắt quãng theo… Ở điểm trường xa xôi ít có cơ hội về thăm vợ con gia đình nên các thầy luôn tranh thủ những lúc ban đêm để có sóng khỏe nhất gọi về cho gia đình.
Các thầy bảo thích nhất là lúc sóng khỏe có thể gọi video cho vợ con, cùng kể cho nhau nghe những câu chuyện diễn ra ở điểm trường nơi biên cương của tổ quốc.
Những người thầy với tình yêu dành cho học sinh vùng cao.
Năm người thầy với nhiều nỗi niềm riêng nhưng với tình yêu với học sinh nơi bản cao, đất khó các thầy vẫn đang nỗ lực từng ngày với hi vọng mang lại tươi lai tươi sáng hơn cho bản biên giới Lũng Mần.
Lớp học đặc biệt ở vùng biên viễn Ba Tầng
'Bạn ơi, đi học bạn ơi', tiếng gọi của bà Hồ Thị La Ham (64 tuổi) cứ vang dội lên triền dốc bản cao xã biên giới Ba Tầng (H.Hướng Hóa, Quảng Trị).
Tiếp nối đó là những ánh đèn theo bước chân vượt ra bìa rừng, băng trong mưa hướng về lớp học đêm. Chính sự chịu khó, ham học của các mẹ, các chị đồng bào thiểu số đã khiến những 'người thầy' đặc biệt đứng lớp 'Xóa mù chữ, tái mù chữ' như được tiếp sức trên hành trình đồng hành với phụ nữ biên cương, khơi chảy suối nguồn tri thức, nâng cao dân trí, góp phần mang lại niềm vui, hạnh phúc cho đồng bào trên biên viễn khó khăn này.
Các chị, các mẹ chụp ảnh kỷ niệm cùng những "người thầy" đặc biệt tại lớp xóa mù chữ.
Ngày 13-11, chị Y Theo - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) xã Ba Tầng (H.Hướng Hóa) phấn khởi cho biết, lớp học "Xóa mù chữ, tái mù chữ" cho chị em đồng bào thiểu số trên địa bàn xã đang đi đến những ngày cuối của khóa học kéo dài 6 tháng. Trước đó, vào ngày 23-5-2022, trên cơ sở phát huy những kết quả nổi bật trong quá trình triển khai lớp học "Xóa mù chữ" tại địa bàn xã A Dơi (giáp ranh với Ba Tầng), Đồn Biên phòng Ba Tầng (ĐBP, thuộc BĐBP tỉnh Quảng Trị) phối hợp Hội LHPN xã Ba Tầng tổ chức Lễ Khai giảng lớp học "Xóa mù chữ, tái mù chữ" tại địa bàn xã. Hơn 80 học viên kiên trì bám lớp đến thời điểm hiện tại được coi là kỳ tích của chính bản thân họ khi đều có hoàn cảnh khó khăn, tuổi cao và từng có những ngại ngần không dễ vượt qua được. Chính trong điều kiện đó, những "người thầy" càng quyết tâm hơn cho công cuộc "gieo chữ" giữa đại ngàn này.
Ba Tầng là xã giáp biên giới với nước bạn Lào, cũng là địa bàn xa nhất trên tuyến Lìa (gồm 7 xã giáp biên phía nam H.Hướng Hóa), chủ yếu là đồng bào Pa Cô, Vân Kiều sinh sống, còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, cuộc sống nơi đây đang từng bước đổi thay, nhất là lòng dân vô cùng phấn khởi sau sự kiện ý nghĩa vào năm 2019, thực hiện thỏa thuận giữa Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam và Chính phủ nước CHDCND Lào về việc giải quyết vấn đề người di cư tự do và kết hôn không giá thú trong vùng biên giới hai nước, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức Lễ trao Quyết định cho nhập Quốc tịch Việt Nam của Chủ tịch nước cho 350 trường hợp di cư tự do, kết hôn không giá thú đang cư trú tại 9 xã giáp biên của H.Đakrông, H.Hướng Hóa, trong đó có xã Ba Tầng. Nhiều người, trong đó có các chị, các mẹ trở thành công dân Việt Nam sau bao năm mong đợi, được hưởng nhiều quyền lợi, nghĩa vụ, nên càng mong muốn được học chữ, được mở rộng giao thiệp và tiếp cận chân trời tri thức để thoát nghèo... Vì thế, khi "Lớp xóa mù chữ, tái mù chữ" được triển khai, ai nấy háo hức tham gia.
"Thầy, cô" đứng lớp là cán bộ ĐBP Ba Tầng, là cán bộ phụ nữ xã, chi hội phụ nữ thôn cũng hỗ trợ đắc lực từ đội ngũ giáo viên Trường Tiểu học và THCS Ba Tầng. "Cô giáo" Y Theo cho biết, do địa hình khó khăn, lại học vào ban đêm nên lớp học được tổ chức ở 2 điểm nhằm giúp chị em tham gia thuận tiện hơn. Theo đó, lớp ở thôn Loa có 48 học viên, trong đó chị em 50 tuổi có 5 học viên; 5 học viên trên 60 tuổi, còn lại từ 30 đến 40 tuổi. Còn lớp học ghép 2 thôn Măng Sông và Vầng có 46 học viên. Đến thời điểm hiện tại, có 13 học viên ở hai lớp nghỉ giữa chừng vì lý do khách quan, phải đi làm ăn xa. Đại úy Hồ Xuân Lê - ĐBP Ba Tầng cho biết, các học viên tuổi đã nhiều, bàn tay quen với việc nương rẫy, việc nặng nay nắn nót từng chữ đã khó, việc tiếp thu cũng chậm nhưng bù lại ai nấy đều ham học, thích học và tiến bộ rõ qua từng tuần. "Thầy" Lê, "Cô" Y Theo, "Cô" Meng...đã không giấu được niềm xúc động mỗi khi ai đó reo lên vì ghép được tên mình, đọc và hiểu được nhiều thứ là mừng vui đến lạ.
Lớp xóa mù chữ, tái mù chữ là mô hình thiết thực, giúp cho hội viên phụ nữ trên địa bàn có cơ hội tiếp cận, học hỏi, nâng cao trình độ hiểu biết. Cũng thông qua lớp học này, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, xây dựng xã hội học tập, thúc đẩy xây dựng nông thôn mới trên địa bàn khu vực biên giới. Kết quả việc học đã giúp các học viên tự tin hơn trong cuộc sống. Nhiều người đã có thể bán hàng online với các sản vật địa phương bằng tiếng Việt. Biết đọc, biết viết, các mẹ, các chị thích đọc tin tức, xem tivi, nghe đài hơn. Đời sống văn hóa, tinh thần từ đó như chạm đến những chân trời thú vị và bổ ích. "Học cái chữ khó lắm, nhưng ui là (phương ngữ địa phương - P.V) thích, tự hào"- bà La Ham bày tỏ. Những ngày cuối khóa học cũng là gần đến lễ tri ân 20-11, chị em càng chăm chỉ hơn để tiến bộ từng ngày như quà tặng đặc biệt gửi đến những "người thầy" đã ân cần, dìu dắt mình qua những bỡ ngỡ, gian nan mà chan chứa ước vọng.
Những cô giáo miền xuôi ở lại Pa Ủ VOV.VN -Những năm qua, nhiều thế hệ cán bộ, giáo viên từ miền xuôi lên vùng cao khó khăn, biên giới xa xôi của tỉnh Lai Châu công tác đã nỗ lực vượt khó, gắn bó với học trò và bản làng. Chấp nhận xa gia đình, các thầy, cô giáo đã gửi cả thanh xuân nguyện vượt rừng sâu, gian khổ ngày...