Những lưu ý khi tắm lá ở người viêm da cơ địa

Sử dụng nước lá quá đặc, quá nóng hoặc chà xát lên vùng da tổn thương có thể khiến bệnh viêm da cơ địa nặng hơn.

Tắm nước lá là một phương pháp dân gian hiệu quả trong việc chăm sóc da, đặc biệt cho những ai đang gặp phải tình trạng viêm da cơ địa.

Viêm da cơ địa là bệnh viêm da mạn tính, thường biểu hiện bằng da khô, ngứa, đỏ và tái phát từng đợt. Hàng rào bảo vệ da ở người bệnh thường bị suy giảm, khiến da dễ mất nước và nhạy cảm hơn với các tác nhân bên ngoài.

ThS.BS. Nguyễn Quang Dương, Bệnh viện Tuệ Tĩnh cho biết, một số dược liệu dùng ngoài có thể được lựa chọn tùy theo biểu hiện và thể bệnh. Tuy nhiên, việc tắm lá cần được thực hiện đúng cách và không thay thế điều trị chuyên khoa khi bệnh đang tiến triển.

Việc tắm hoặc rửa ngoài bằng nước dược liệu được cho là có thể hỗ trợ làm sạch da và giảm cảm giác khó chịu ở một số người. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào loại dược liệu, cách sử dụng và tình trạng da. Bất kỳ loại nước tắm nào cũng cần tránh làm da bị khô hoặc kích ứng thêm.

1. Một số loại lá thường được dùng để tắm theo kinh nghiệm dân gian

1.1. Lá khế

Lá khế là loại lá thường được sử dụng trong dân gian để nấu nước tắm khi da có biểu hiện ngứa hoặc khó chịu. Theo y học cổ truyền, lá khế có tính mát và thường được sử dụng ngoài da trong một số trường hợp thuộc phạm vi phong nhiệt, ngứa ngoài da. Khi sử dụng, nên rửa sạch lá, nấu nước loãng và để nguội đến mức ấm vừa phải trước khi tắm. Không nên dùng nước quá nóng hoặc chà xát lá trực tiếp lên da.

Người bị viêm da cơ địa có thể sử dụng lá khế để nấu nước tắm. Ảnh: AI.

1.2. Lá chè xanh

Lá chè xanh chứa nhiều hợp chất polyphenol. Trong dân gian, nước lá chè xanh được sử dụng để rửa hoặc tắm ngoài da. Theo y học cổ truyền, chè xanh có vị đắng, chát, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc. Nếu da đang khô, nứt hoặc tổn thương nhiều, việc sử dụng nước lá chè xanh cần thận trọng vì có thể gây xót hoặc kích ứng.

1.3. Lá trầu không

Lá trầu không được sử dụng khá phổ biến trong dân gian để vệ sinh hoặc tắm ngoài da. Theo y học cổ truyền, lá trầu không có vị cay, tính ấm, có tác dụng khu phong, tán hàn, hành khí, tiêu viêm và sát khuẩn.

Tuy nhiên, lá trầu không chứa nhiều tinh dầu và các hợp chất có thể gây kích ứng ở một số người. Vì vậy, không nên dùng nước lá trầu không quá đặc, quá nóng hoặc ngâm tắm kéo dài, đặc biệt khi da đang tổn thương.

1.4. Lá kinh giới

Kinh giới là dược liệu thường được sử dụng trong y học cổ truyền. Kinh giới có vị cay, tính ấm, có tác dụng giải biểu, khu phong. Trong dân gian, nước lá kinh giới được sử dụng để tắm khi có một số biểu hiện ngứa ngoài da.

Lưu ý, người có làn da nhạy cảm nên thử trước trên một vùng da nhỏ và ngừng sử dụng nếu xuất hiện đỏ, rát hoặc ngứa tăng lên.

2. Những sai lầm khi tắm lá người viêm da cơ địa cần tránh

Tắm nước quá nóng:Nước nóng có thể làm da mất chất dầu tự nhiên và tăng khô da, từ đó khiến cảm giác ngứa khó chịu hơn.

Dùng nước lá quá đặc: Nhiều người cho rằng nước lá càng đặc thì càng có tác dụng. Tuy nhiên, với da viêm và hàng rào bảo vệ da bị tổn thương, dung dịch quá đậm đặc có thể làm tăng kích ứng.

Chà xát lá trực tiếp lên da:Không nên dùng lá vò, chà lên vùng da đang đỏ, trầy xước hoặc rỉ dịch. Ma sát có thể làm tổn thương hàng rào da và khiến tình trạng viêm nặng hơn.

Tắm quá lâu:Ngâm mình lâu trong nước, kể cả nước lá, có thể làm da khô hơn sau khi tắm.

Dùng nhiều loại lá cùng lúc:Việc tự ý phối hợp nhiều loại lá khiến khó xác định nguyên nhân nếu da bị kích ứng hoặc dị ứng.

3. Cách tắm lá an toàn khi bị viêm da cơ địa

Nếu muốn sử dụng nước lá hỗ trợ chăm sóc da, người bệnh nên:

• Chọn lá có nguồn gốc rõ ràng, không bị nấm mốc hoặc phun hóa chất không kiểm soát.
• Rửa kỹ nguyên liệu trước khi nấu.
• Không nấu nước quá đặc.
• Để nước nguội đến mức ấm vừa phải trước khi sử dụng.
• Không kỳ cọ hoặc chà xát mạnh lên da.
• Thời gian tắm vừa phải, sau đó lau khô nhẹ nhàng bằng khăn mềm.
• Bôi kem dưỡng ẩm phù hợp ngay sau khi tắm để hạn chế mất nước qua da.
• Ngừng sử dụng nếu da đỏ hơn, rát, ngứa tăng hoặc xuất hiện tổn thương mới.

4. Khi nào không nên tắm lá?

Người bệnh nên tránh tự ý tắm lá khi da đang có những tổn thương như: Da trầy xước, chảy máu; tổn thương rỉ dịch nhiều; có mụn mủ; da sưng nóng, đau; có dấu hiệu nhiễm trùng như đóng vảy vàng, mưng mủ; viêm da đang bùng phát mạnh. Trong những trường hợp này, người bệnh nên đi khám để được xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Viêm da cơ địa là bệnh mạn tính và có thể tái phát. Việc điều trị thường cần kết hợp chăm sóc da, dưỡng ẩm và thuốc theo chỉ định tùy mức độ bệnh. Trong đó, dưỡng ẩm là một phần quan trọng trong điều trị.

Tắm lá nếu được sử dụng chỉ nên xem là biện pháp hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị. Đặc biệt, người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc bôi corticosteroid hoặc các thuốc điều trị khác vì cho rằng tắm lá có thể thay thế thuốc.

Tắm lá là một phương pháp chăm sóc da được lưu truyền trong dân gian và có vị trí nhất định trong thực hành y học cổ truyền. Với người viêm da cơ địa, da vốn nhạy cảm và hàng rào bảo vệ bị suy giảm nên bất kỳ loại nước lá nào cũng có khả năng gây kích ứng. Nếu muốn sử dụng dược liệu tắm ngoài da, người bệnh nên được bác sĩ hoặc thầy thuốc y học cổ truyền tư vấn loại dược liệu, cách dùng phù hợp với tình trạng da. Vì mỗi loại dược liệu, lá cây đều có tác dụng điều trị khác nhau.