Những lựa chọn của ông Trump nếu Mỹ động binh trở lại với Iran

Nếu quyết định nối lại tấn công Iran, Mỹ có thể nhắm đến mục tiêu như cơ sở năng lượng, kho lưu trữ hạt nhân nằm sâu dưới lòng đất và các tổ hợp tên lửa vừa được đào xới lên của Iran.

Mỹ, Israel không kích Tehran hồi tháng 3 (Ảnh: AFP).

Ngày càng nhiều đồn đoán rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể quyết định nối lại chiến dịch tấn công Iran vào cuối tuần này. Hôm 22/5, ông đã nhóm họp với đội ngũ an ninh cấp cao, hủy kế hoạch dự đám cưới của con trai.

Đối với ông Trump, rủi ro của việc tái khởi động các hoạt động tác chiến vào lúc này dường như lớn hơn nhiều so với thời điểm cuối tháng 2, khi ông ra lệnh thực hiện các cuộc tập kích đầu tiên trong chiến dịch “Cơn thịnh nộ” với sự phối hợp của Israel.

Giờ đây, ông phải đối mặt với thực tế là sau 5 tuần giao tranh và 6 tuần ngừng bắn, ông đã không thể buộc các nhà lãnh đạo Iran phải nhượng bộ ngay cả khi ông nhiều lần tuyên bố đã gần như “xóa sổ” hải quân, không quân nước này.

Nếu ông Trump ra lệnh cho các hoạt động tác chiến mới, rủi ro chính trị sẽ rất cao. Tuy nhiên, ông vẫn chịu áp lực ngược lại từ các bên phản đối đòi hỏi không được bỏ cuộc.

Thượng nghị sĩ Roger Wicker, đảng viên Cộng hòa từ Mississippi và là Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ, hôm 22/5 bày tỏ quan điểm: “Chúng ta phải hoàn thành những gì chúng ta đã bắt đầu”.

Vậy Mỹ sẽ nhắm đến mục tiêu nào nếu quyết định động binh trở lại? New York Times đã phân tích và chỉ ra các mục tiêu tiềm tàng.

Hạ tầng năng lượng

Một lựa chọn rõ ràng là tiếp tục những gì mà các cuộc không kích của Mỹ đang dở dang khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 8/4, bằng cách nhắm vào các nhà máy điện, trạm khử mặn nước, giếng dầu, đường sá, cầu cống và các cơ sở hạ tầng khác.

Nếu ông Trump chọn lộ trình đó, điều này sẽ đánh dấu sự trở lại với chiến lược mà ông từng cân nhắc vào tháng 4, ngay trước khi tạm dừng. Đó là thời điểm ông đưa ra cảnh báo “toàn bộ một nền văn minh sẽ bị xóa sổ, không bao giờ có thể cứu vãn lại được nữa”.

Tuy nhiên, nhiều người chỉ trích ý định tấn công vào các mục tiêu phần lớn là dân sự ở Iran. Các quan chức Lầu Năm Góc cho biết các luật sư quân sự đã xem xét hàng trăm mục tiêu như vậy và chỉ phê duyệt các mục tiêu có mối liên hệ rõ ràng với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Họ cho rằng điều đó sẽ buộc Iran phải đưa ra những nhượng bộ sâu sắc hơn trên bàn đàm phán.

Các trận địa tên lửa

Một vụ phóng tên lửa của Iran (Ảnh: Tasnim).

Các nhà hoạch định quân sự của ông Trump đã cân nhắc một chiến dịch ném bom cường độ cao dọc theo eo biển Hormuz để nới lỏng sự kìm kẹp của Iran đối với tuyến đường thủy này, nơi từng vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu hàng ngày của thế giới trước xung đột.

Các lực lượng Mỹ đã tấn công các mục tiêu dọc theo eo biển vào giai đoạn đầu của cuộc chiến, nhưng các nhà hoạch định của Lầu Năm Góc phải đối mặt với những sự đánh đổi khó khăn về việc sử dụng loại đạn dược nào.

Các quan chức quân sự cấp cao đã dấy lên cảnh báo về tình trạng dự trữ tên lửa tầm xa và các loại vũ khí hạng nặng khác của Mỹ đang ở mức thấp nghiêm trọng. Đây chính là những vũ khí cần thiết để phá hủy các trận địa tên lửa kiên cố dưới lòng đất của Iran.

Thay vì theo đuổi sự phá hủy hoàn toàn, Lầu Năm Góc đã chọn các loại đạn nhẹ hơn nhằm mục đích lấp kín các lối vào của các trận địa đó. Tuy nhiên, ngay cả mục tiêu khiêm tốn hơn đó cũng đã vuột khỏi tầm tay. Các đánh giá tình báo mật của Mỹ từ đầu tháng này cho thấy Iran đã giành lại quyền tiếp cận 30 trong số 33 trận địa tên lửa mà nước này vận hành dọc theo eo biển.

Tình hình ở phía ngoài tuyến đường thủy cũng không khá hơn. Báo cáo tình báo chỉ ra rằng khoảng 90% các cơ sở phóng và lưu trữ tên lửa dưới lòng đất của Iran trên toàn quốc hiện đã “hoạt động trở lại một phần hoặc toàn bộ”.

Ông Trump đã giận dữ từ chối thảo luận về các báo cáo tình báo đó khi các phóng viên đề cập đến trên chuyên cơ Không lực Một tuần trước. Tuy nhiên, khi cân nhắc xem có nên mở lại cuộc chiến hay không, ông Trump phải quyết định xem có nên rút thêm từ kho dự trữ đang vơi dần của Mỹ để đổi lấy những thiệt hại lâu dài hơn cho chương trình tên lửa của Iran hay không.

Uranium làm giàu mức độ cao

Trong số các phương án quân sự mà ông Trump đang cân nhắc là liệu có nên thử một cuộc tấn công trực tiếp vào kho dự trữ uranium đã được làm giàu ở cấp độ cao của Iran hay không, thứ mà mới tuần này ông đã nói rằng phải rời khỏi quốc gia này để hướng tới Mỹ hoặc một quốc gia khác.

“Chúng ta sẽ có được nó. Chúng ta không cần nó, chúng ta không muốn nó. Chúng ta có thể sẽ tiêu hủy nó sau khi có được, nhưng chúng ta sẽ không để họ giữ nó”, ông Trump hứa hẹn với các phóng viên vào hôm 21/5.

Tuy nhiên, đằng sau những cánh cửa đóng kín, các quan chức cho biết ông đang tranh luận về một lựa chọn khác ít rủi ro hơn là cố gắng tịch thu vật liệu này: sử dụng các loại bom khổng lồ để phá hủy kho dự trữ nằm sâu dưới lòng đất tại một địa điểm hạt nhân lớn gần thành phố Isfahan, hoặc để chôn vùi nó sâu hơn nữa.

New York Times đưa tin vào tháng 3 rằng Iran đã giành lại quyền tiếp cận kho dự trữ này, vốn đã bị chôn vùi dưới đống đổ nát từ cuộc tấn công bằng tên lửa Tomahawk vào tổ hợp hạt nhân Isfahan của Iran hồi tháng 6 năm ngoái. Vào thời điểm đó, không có bằng chứng nào cho thấy bất kỳ phần nào của nó đã bị di dời.

Khi xung đột nổ ra hồi cuối tháng 2, Mỹ và Israel đã tinh chỉnh một kế hoạch phức tạp nhằm đưa các đội biệt kích vào Iran để thu giữ uranium. Các lực lượng Đặc nhiệm Mỹ đã triển khai đến khu vực cho sứ mệnh này, và các đội biệt kích đã xây dựng một đường băng dã chiến ở Iran để vận chuyển các thùng chứa vật liệu.

Hoạt động này tiềm ẩn rủi ro cao. Nếu bất kỳ chiếc thùng nào (vốn có thể nhét vừa cốp xe ô tô) bị thủng và hơi ẩm lọt vào, vật liệu này sẽ trở nên cực kỳ độc hại đối với các biệt kích được giao nhiệm vụ thu giữ nó.

Ông Trump cuối cùng đã phủ quyết cuộc đột kích của biệt kích do lo ngại về thương vong và khả năng rõ ràng là việc chiết xuất uranium có thể khó khăn hơn so với những gì các nhà hoạch định quân sự đánh giá ban đầu.

Hiện tại đang có cuộc thảo luận về việc sử dụng các loại bom xuyên boong-ke tiên tiến nhất, thâm nhập sâu nhất nhằm cố gắng phá hủy số uranium trong các hầm dưới lòng đất.

Trong khi đó, bất kỳ cuộc tập kích nào cũng sẽ gây khó khăn cho việc kiểm kê kho dự trữ, và do đó khó xác định liệu Iran có chuyển một phần uranium sang một địa điểm khác hay không.

Nếu cuộc không kích chỉ đơn thuần là niêm phong số uranium đã làm giàu dưới lòng đất một lần nữa, nó có thể làm phức tạp thêm quá trình bàn giao khoảng hơn 400kg vật liệu này trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình cuối cùng nào.