Nguyên nhân nào gây ra tác dụng phụ của vắc xin COVID-19?
Tiến sĩ Susan R. Bailey, một nhà dị ứng học, nhà miễn dịch học và là chủ tịch của Hiệp hội Y khoa Mỹ cho biết, các tác dụng phụ phát triển do hệ thống miễn dịch của bạn đang phản ứng tốt với vắc-xin.
Mọi người có thể bắt đầu phát sốt, mệt mỏi, nhức đầu và đau nhức quanh vùng tiêm từ 12 đến 24 giờ sau khi tiêm chủng.
Tác dụng phụ sau khi tiêm vắc xin COVID-19 là do nó đang thích ứng với cơ thể, tạo ra kháng thể nhận diện SARS-CoV-2
Vắc xin mRNA COVID-19 yêu cầu cơ thể tạo ra protein “tăng đột biến” của SARS-CoV-2, loại vi rút này sử dụng để xâm nhập và lây nhiễm các tế bào. Các loại vắc-xin Johnson & Johnson và AstraZeneca đưa vào protein đột biến thông qua một loại virus cảm lạnh thông thường đã bị suy yếu.
Giám đốc điều hành và giám đốc tiếp thị của COVID PreCheck Desai cho biết, các đại thực bào là tế bào đầu tiên trong số những tế bào này phát hiện và loại bỏ các sinh vật có hại, trong khi các tế bào T di chuyển đến vùng đã tiêm vắc-xin giúp ghi nhớ protein tăng đột biến của SARS-CoV-2 cho các cuộc gặp gỡ trong tương lai.
Video đang HOT
Một khi vắc xin được công nhận là ngoại lai, các tế bào B bắt đầu xây dựng đội quân kháng thể.
Tất cả các tế bào miễn dịch này tạo ra các protein gây viêm được gọi là cytokine. Cytokine là những sứ giả hóa học giúp điều phối phản ứng miễn dịch và cũng có thể gây sốt, đây là một tác dụng phụ phổ biến của vắc-xin COVID-19.
Nhiệt độ cao hơn làm cho cơ thể ít thích nghi với virus hơn, và nhiệt độ tăng lên sẽ kích thích cơ thể tạo ra nhiều tế bào miễn dịch hơn. Các hóa chất gây viêm này cũng có thể gây đau cơ, mệt mỏi, đau đầu và các triệu chứng khác.
Tuy nhiên, việc sản xuất cytokine diễn ra trong vòng 24 đến 48 giờ, đó là lý do tại sao hầu hết các tác dụng phụ sẽ tự biến mất trong khung thời gian đó.
Vắc xin COVID-19 giới thiệu lượng protein đột biến vừa đủ cho hệ thống miễn dịch để kích hoạt phản ứng. Tuy nhiên, không giống như trong các trường hợp nghiêm trọng của COVID-19, vắc-xin không gây ra phản ứng ngoài tầm kiểm soát được gọi là cơn bão cytokine, nơi cơ thể bị ngập trong các hóa chất gây viêm, sau đó gây tổn thương các cơ quan.
Các tác dụng phụ có thể là dấu hiệu của việc đào tạo hệ thống miễn dịch mạnh mẽ để phát hiện và t.iêu d.iệt virus, những người trẻ t.uổi có thể có nhiều khả năng bị các tác dụng phụ mạnh hơn so với người cao t.uổi. Và, trong các loại vắc xin yêu cầu tiêm hai mũi, chẳng hạn như vắc xin Pfizer và Moderna, tác dụng phụ cũng có thể tồi tệ hơn sau khi tiêm mũi thứ hai so với mũi đầu tiên, bởi vì tế bào T nhớ lần gặp trước đó với protein đột biến. Không do dự, cơ thể nhanh chóng giải phóng một phản ứng miễn dịch mạnh mẽ để t.iêu d.iệt nó – bao gồm rất nhiều cytokine gây tác dụng phụ.
Desai cho biết : “Nhất quán, lần tiêm thứ hai cho thấy nhiều tác dụng phụ hơn nhưng phản ứng miễn dịch tốt hơn. Liều tiêm đầu tiên dạy hệ thống miễn dịch nhận ra virus và bắt đầu sản xuất kháng thể và tế bào T chống lại nó, và mũi thứ hai giúp vắc-xin đạt được hiệu quả đầy đủ từ 94% đến 95%”.
Desai cho biết thêm, vắc-xin mRNA COVID-19 có thể gây ra các tác dụng phụ mạnh hơn so với tiêm vắc-xin cúm một phần vì những vắc-xin này kích thích phản ứng miễn dịch mạnh hơn.
Những người trước đó đã phục hồi sau COVID-19 cũng dễ bị tác dụng phụ mạnh hơn – ngay cả sau lần tiêm đầu tiên. Đó là bởi vì hệ thống miễn dịch của họ đã được chuẩn bị sẵn sàng để phản ứng với virus.
Sự khác biệt của cá nhân, chẳng hạn như mức độ căng thẳng và chế độ ăn uống, cũng có thể ảnh hưởng đến các tác dụng phụ, Desai nói.
Tuy nhiên, đừng lo lắng nếu bạn đã tiêm và không có tác dụng phụ; vắc xin vẫn đang hoạt động.
Bailey chia sẻ: “Mỗi người đều khác nhau trong cách họ xử lý vắc-xin. Nhưng các nghiên cứu lâm sàng cho thấy, 90% đến 95% bệnh nhân có phản ứng tuyệt vời với vắc-xin cho dù họ có tác dụng phụ hay không.”
Bé bị hăm tã, khi nào cần điều trị?
Bé nhà tôi 5 tháng t.uổi, gần đây thường xuyên bị hăm tã, dù tôi đã cho bé bôi kem chống hăm. Vậy dấu hiệu hăm nặng là thế nào và khi nào cần đưa bé đi bác sĩ điều trị?
Nguyễn Hồng Anh (Hà Nội)
Ảnh minh họa
Hăm tã là phản ứng của da khi hệ thống bài tiết tại da bị bít kín như đổ mồ hôi nhiều mà không được thông thoáng, nước tiểu đọng lại trong tã bỉm lâu, da bị tổn thương, hăm có thể gây ra mụn nhọt nếu như bé gãi vì ngứa ngáy, da sẽ bị trầy xước, dễ nhiễm khuẩn hoặc có thể nhiễm nấm do ẩm ướt. Hăm tã thường gặp ở trẻ dùng bỉm thường xuyên và tầm từ 3-15 tháng t.uổi.
Dấu hiệu bé bị hăm tã thường xuất hiện và có thể thấy bằng mắt thường, đó là: đỏ da ở vùng quấn tã; đỏ da ở xung quanh bộ phận s.inh d.ục, kèm theo mùi khai. Vùng da đỏ có thể bắt đầu từ h.ậu m.ôn của bé sau đó lan dần ra tới mông và đùi, da căng và có lốm đốm đỏ, nếu bội nhiễm thì ở giữa có mủ... Trẻ bị hăm da thường đau lúc đi vệ sinh, quấy nhiều, thậm chí kém ăn, ít ngủ, rất khó chăm sóc.
Việc điều trị hăm tã cho trẻ còn tùy thuộc tình trạng hăm của trẻ. Hăm ở dạng nhẹ sẽ tự động khỏi không cần điều trị. Nên cho trẻ đi khám chuyên khoa da liễu nhi ngay nếu thấy có các dấu hiệu như: tình trạng hăm xấu hơn, lan rộng hơn và không hết sau 2-3 ngày.
Hăm lan tới bụng, tay, lưng, mặt. Trẻ sốt, vùng da bị hăm tấy đỏ, nổi mụn, phồng, loét hoặc vết thương đầy mủ... thì có thể vùng da đó đã bị bội nhiễm hay nhiễm nấm.
Phản ứng lạ ở một số người sau khi tiêm vắc xin Covid-19 Một số người cảm thấy có mùi vị kim loại trong miệng sau khi tiêm vắc xin Covid-19. Cho đến nay ở Anh, hơn 28,9 triệu người đã nhận được liều đầu tiên của vắc xin AstraZeneca hoặc Pfizer, trong đó, hơn 2,7 triệu người đã tiêm mũi thứ 2. Một báo cáo của MHRA (Cơ quan quản lý các sản phẩm thuốc...