Nga – Ukraine dựng bức tường vô hình chống bầy đàn UAV

Khi UAV đang ngày càng trở nên phổ biến trên tiền tuyến, cả Nga và Ukraine tìm cách để ngăn chặn những vũ khí này bằng các phương pháp giá rẻ, ít rủi ro.

Binh sĩ Ukraine khởi động UAV (Ảnh: Reuters).

Tại mặt trận Donetsk, các đơn vị UAV của Ukraine ghi nhận các đợt tập kích gia tăng từ phía Nga. Từ những boong-ke và chiến hào, các tổ lái UAV hiện giờ hoạt động suốt ngày đêm để ngăn đà tiến của đối phương.

Sâu bên trong một boong-ke hẹp, Vladyslav – biệt danh “Vitamin” thuộc Lữ đoàn cơ giới độc lập số 141 – giám sát máy phát điện cung cấp năng lượng cho hệ thống tác chiến điện tử có tên “Damba”, được thiết kế để vô hiệu hóa các UAV của đối phương.

“Thiết bị này dùng để chống UAV FPV. Khi UAV Nga bay tới, các thành viên trong tổ RPU sẽ chặn tần số và chiếm quyền điều khiển. Họ bật Damba lên và gây nhiễu”, quân nhân này cho biết.

Vladyslav, người chuyển sang vị trí này từ tháng 3 sau khi phục vụ ở Tiểu đoàn 87, hiện chịu trách nhiệm giám sát và bảo trì hệ thống Damba. Binh sĩ nói thêm rằng hệ thống này không quá phức tạp để vận hành, nhưng lại rất thiết yếu.

Bên trên mặt đất, trong các boong-ke ngụy trang gần đó, một nhóm nhỏ ngồi trước màn hình máy tính, theo dõi bầu trời.

“Họ điều chỉnh độ cao, chặn tín hiệu video và xác định hướng bay. Một người phụ trách video, một người định vị, người thứ ba gây nhiễu”, Vladyslav cho biết.

Thông thường, hệ thống sẽ nhắm vào UAV FPV bay ở độ cao khoảng 150m. Tuy nhiên, khi gây nhiễu UAV Nga, họ phải cẩn thận để không làm ảnh hưởng tới UAV của mình. Dù vậy vẫn tồn tại rủi ro. “Nga có thể nhận ra tần số nào chúng tôi không chạm tới và đoán vị trí hệ thống”, Vladyslav thừa nhận.

Nhóm binh sĩ này chỉ là một mắt xích trong mạng lưới rộng lớn các công cụ tác chiến điện tử mà Ukraine đang gấp rút triển khai dọc chiến tuyến. Một công ty ở Kiev mang tên Kvertus đang phát triển “bức tường UAV” dài 1.500km gồm hàng nghìn thiết bị dò và gây nhiễu.

Hệ thống này, có tên Atlas, sẽ cung cấp bức tranh toàn cảnh chiến trường thống nhất và khả năng gây nhiễu UAV FPV ở quy mô lớn.

Các thiết bị gây nhiễu Mirage của công ty được thiết kế sau khi rút kinh nghiệm từ những hệ thống nhập ngoại vốn hạn chế về số lượng. Mỗi thiết bị có thể làm nhiễu tín hiệu từ 0 đến 6.000 MHz và hoạt động liên tục tới 20 giờ. Quan trọng là chúng hoạt động tự động, không cần binh sĩ trực tiếp kích hoạt.

Nhưng việc xây bức tường vô hình để gây nhiễu mới chỉ là một nửa cuộc chiến. “Đây là trò mèo vờn chuột liên tục. Tần số trên chiến trường không cố định. Chúng có thể thay đổi trong một ngày. Nếu đối phương thấy dải tần 5,2 GHz không bị gây nhiễu, họ sẽ dùng ngay”, một binh sĩ tên Shipovich cho biết.

Ngay cả trong một dải tần, cũng có hàng nghìn cách kết hợp và công suất cũng quan trọng. “Nếu tín hiệu radio của bạn mạnh hơn thiết bị gây nhiễu, bạn vẫn có thể xuyên qua. Cả hai bên đều đang cố xây tường tác chiến điện tử”, Shipovich nói.

Khi cuộc chiến chứng kiến sự xuất hiện ngày càng dày đặc của UAV, các vùng xám đã xuất hiện, ám chỉ các khu vực nằm giữa 2 bên mà binh sĩ và thiết giáp của cả Nga và Ukraine đều không xâm nhập được. UAV trinh sát và UAV tấn công luôn rình rập ở khu vực này để tìm kiếm những sơ hở.

Việc cả Nga và Ukraine đều lập bức tường vô hình là điều dễ hiểu, khi nó có thể ngăn chặn UAV, đồng thời không tốn quá nhiều chi phí và người vận hành không cần phải trực tiếp ra tiền tuyến mà cũng có thể gây nhiễu UAV đối thủ.

Trong thời gian qua, Nga cũng đã ứng dụng UAV cáp quang để tấn công, gây khó cho các đơn vị tác chiến điện tử của Ukraine. Tuy nhiên, loại UAV này chưa quá phổ biến và Ukraine cũng đã bắt đầu có những mẫu sử dụng cáp quang đưa ra tiền tuyến. Tất cả những diễn biến này tạo ra thế trận giằng co, nơi 2 bên đang liên tục tìm cách thay đổi và thích nghi.

“Đây không còn là cuộc chiến truyền thống. Đây là cuộc chiến UAV. Một cuộc chiến công nghệ”, Vladyslav thừa nhận.