Nắng nóng cực đoan lan rộng, gia tăng sức ép lên nguồn nước và lương thực

Nắng nóng cực đoan tiếp tục diễn biến nghiêm trọng tại nhiều khu vực trên thế giới, từ Mỹ, châu Âu đến Hàn Quốc, gây sức ép ngày càng lớn đối với sức khỏe, nguồn nước, sản xuất nông nghiệp và hệ thống ứng phó thiên tai.

Người dân luyện tập thể thao dưới nền nhiệt độ cao ở ven Vịnh San Francisco, bang California (Mỹ). Ảnh: Đoàn Hùng/TTXVN

Tại Mỹ, một “vòm nhiệt” đang bao trùm phần lớn miền Nam và miền Trung, khiến khoảng 97 triệu người nằm trong các khu vực có cảnh báo nắng nóng. Theo Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ (NWS), nhiệt độ tại một số nơi có thể lên tới 37,8 độ C, trong khi chỉ số nhiệt do tác động của độ ẩm có thể lên tới 46 độ C. Nhiệt độ ban đêm tại một số đô thị vẫn quanh 26,7 độ C, hạn chế khả năng cơ thể phục hồi sau một ngày nắng nóng. NWS cảnh báo đợt nóng kéo dài có thể tiếp tục trong tuần tới.

Đợt nóng diễn ra sau khi tháng 7/2026 trở thành tháng 7 nóng nhất từng được ghi nhận tại 48 bang lục địa Mỹ cho thấy, nền nhiệt cao đang kéo dài trên diện rộng.

Tại châu Âu, diễn biến mới đáng chú ý là nắng nóng và hạn hán đang tiếp tục chuyển thành khủng hoảng cháy rừng trên diện rộng, ngay giữa cao điểm mùa du lịch. Ngày 14/8, các đám cháy lớn được ghi nhận tại Anh, Croatia, Đức, Pháp và Hy Lạp buộc hàng nghìn người phải sơ tán.

Một người chạy bộ băng qua thảm cỏ công viên Gunnersbury đã cháy sém. Ảnh: Hương Giang/TTXVN

Tại Anh, ngày 13/8 nhiệt độ tại London lên tới 38,1 độ C, mức cao nhất trong năm nay và là ngày nóng thứ năm trong lịch sử nước này. Số vụ cháy rừng tại England và Wales đã vượt 1.017 vụ, kỷ lục của cả năm 2025. Khoảng 45 triệu người đang sống trong các khu vực chịu ảnh hưởng hạn hán, trong đó 27 triệu người đối mặt với các biện pháp hạn chế sử dụng nước.

Cụ thể, ngày 14/8, nhiệt độ tại Uccle, Brussels, đạt khoảng 35,7-35,9C, trở thành mức cao nhất tại Bỉ trong năm 2026 và vượt mức cao nhất trước đó ghi nhận ngày 26/6. Đây cũng là ngày 14/8 nóng nhất từng được ghi nhận tại Uccle, vượt kỷ lục 31,9C của năm 2022. Bỉ chính thức xác nhận đang trải qua một đợt nắng nóng khi nhiệt độ tại Uccle vượt 30C trong ngày thứ ba liên tiếp.

Đáng chú ý hơn, đây là đợt nắng nóng thứ ba của Bỉ trong năm nay. Cơ quan Khí tượng Hoàng gia Bỉ dự báo đợt nóng có thể kéo dài đến Chủ nhật hoặc thứ Hai, trong khi cảnh báo hạn hán vẫn được duy trì.

Tại Croatia, cháy rừng gần Omi khiến ít nhất 1 người thiệt mạng, 42 người bị thương và khoảng 1.200 người phải sơ tán, trong đó có nhiều du khách nước ngoài. Tại Đức, một vụ cháy rừng gần biên giới Bỉ buộc hơn 2.000 người phải rời khỏi khu vực; trong khi Hy Lạp tiếp tục sơ tán người dân và du khách tại một số khu vực ven biển.

Theo Copernicus, điều kiện nóng và khô kéo dài trong tháng 7 đã làm các vụ cháy rừng tại Tây Âu lan rộng và dữ dội hơn. Trung tâm Nghiên cứu chung (JRC) của Ủy ban châu Âu cũng cho biết hạn hán tại châu Âu tiếp tục xấu đi trong tháng 7 và 8; bốn con sông lớn gồm Loire, Po, Rhine và Danube đều ghi nhận mực nước xuống mức rất thấp trong tháng 8.

Tưới nước cho cánh đồng lúa bị khô hạn do nắng nóng kéo dài tại Gyeongju, Hàn Quốc. Ảnh: Yonhap/TTXVN phát

Trong khi đó, tại Hàn Quốc, nắng nóng kéo dài đang gây tác động trực tiếp tới sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi và thủy sản. Tính đến ngày 10/8, cảnh báo nhiệt độ nước biển cao được ban hành tại 31/35 vùng biển, khiến khoảng 1,83 triệu con cá nuôi bị chết. Tính đến ngày 7/8, nắng nóng cũng làm chết hơn 54.000 con lợn và 944.000 gia cầm.

Trước nguy cơ ảnh hưởng nguồn cung thực phẩm, Chính phủ Hàn Quốc đã tăng cường hỗ trợ tưới tiêu, làm mát chuồng trại và triển khai các biện pháp giảm thiệt hại đối với ngành thủy sản. 30 tỷ won được dành cho chương trình giảm giá thủy sản nhằm khuyến khích người nuôi xuất bán sớm, trong khi quỹ hỗ trợ thiên tai cho các hộ nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại được nâng lên 33,2 tỷ won.

Những diễn biến trên cho thấy nắng nóng cực đoan đang chuyển từ vấn đề thời tiết thành rủi ro tổng hợp đối với nguồn nước, lương thực, năng lượng và cơ sở hạ tầng, trong bối cảnh nhiều khu vực phải đồng thời đối phó với hạn hán, cháy rừng và nhiệt độ cao kéo dài.