Mỹ và Iran cùng phát tín hiệu xung đột sẽ không sớm kết thúc

Mỹ, Iran cho đến nay chưa phát đi tín hiệu nào cho thấy xung đột sẽ sớm kết thúc, với việc ông Trump nói cần phải “hoàn thành nhiệm vụ” và Iran cảnh báo thế giới sẵn sàng giá dầu hơn 200 USD/thùng.

Cột khói bốc lên từ đám cháy sau cuộc không kích vào nhà máy lọc dầu Shahran ở Tehran, Iran (Ảnh: AFP).

Cuộc chiến ở Trung Đông vẫn leo thang đáng lo ngại khi Israel và Iran ngày 11/3 giờ địa phương tiếp tục tấn công dữ dội vào các mục tiêu đồng thời tuyên bố kéo dài xung đột, làm dấy lên lo ngại về khả năng xung đột sẽ không sớm kết thúc.

Eo biển Hormuz đã “rực lửa” khi các tàu chở hàng ở eo biển này đã bị tấn công bởi bằng các vật thể lạ chưa rõ nguồn gốc, động thái khiến giá dầu lại leo thang. Ba tàu bị tấn công được xác định lần lượt là Mayuree Naree của Thái Lan, One Majesty mang cờ Nhật Bản và Star Gwyneth mang cờ quần đảo Marshall.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) xác nhận đã tấn công hai con tàu trên Eo biển Hormuz. Theo IRGC, tàu chở hàng mang cờ Thái Lan Mayuree Naree bị bắn sau khi “phớt lờ cảnh báo và cố tình đi qua eo biển Hormuz một cách bất hợp pháp”.

Một tàu khác mang cờ Liberia, có tên Express Rome, cũng bị trúng đạn pháo của Iran sau khi phớt lờ cảnh báo từ Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

Vụ tấn công xảy ra sau khi IRGC tuyên bố bất kỳ tàu thuyền nào của Mỹ, Israel hoặc đồng minh của họ di chuyển qua eo biển Hormuz đều có thể trở thành mục tiêu bị tấn công.

“Bất kỳ tàu nào chở dầu của Mỹ, đế chế Phục quốc Do Thái và đồng minh của họ, hoặc bản thân con tàu thuộc biên chế các nước này, đều sẽ bị coi là mục tiêu tấn công”, ông Khatam al-Anbiya thuộc Bộ Chỉ huy Tác chiến Trung ương của IRGC nói trong một tuyên bố được truyền hình nhà nước Iran phát đi.

Tuyên bố mới nhất của phía Israel về việc chiến tranh sẽ còn kéo dài và chưa thể kết thúc được Thủ tướng Benjamin Netanayhu đưa ra tối 11/3, trong cuộc họp với các thành viên chính phủ. Ông Netanyahu khẳng định, chưa thể tính được cuộc chiến sẽ kéo dài bao lâu, do còn nhiều mục tiêu vẫn chưa đạt được.

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cũng tuyên bố chiến dịch tấn công Iran sẽ tiếp diễn mà không bị hạn chế bởi bất kỳ mốc thời gian cụ thể nào. Theo đó, Israel sẽ tiếp tục tấn công Iran, cho đến khi hoàn tất các mục tiêu và giành được chiến thắng.

Tại một cuộc mít tinh theo kiểu vận động tranh cử ở Kentucky trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới, đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump đang bị yếu thế nghiêm trọng khi nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố đã “chiến thắng” cuộc chiến nhưng không muốn phải quay lại tấn công cứ hai năm một lần.

“Chúng ta không muốn rút lui sớm, đúng không? Chúng ta phải hoàn thành nhiệm vụ”, ông Trump nói hôm 11/3.

Cuộc chiến Trung Đông bùng nổ với các cuộc không kích chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ ngày 28/2 cho đến nay đã khiến khoảng 2.000 người thiệt mạng, chủ yếu là người dân Iran và Li Băng khi tên lửa đã lan sang nước láng giềng này và gây hỗn loạn cho thị trường năng lượng và giao thông toàn cầu.

Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) cho biết hơn 1.100 trẻ em đã thiệt mạng hoặc bị thương.

Giá dầu, vốn đã tăng vọt lên gần 120 USD/thùng vào đầu tuần, trước khi ổn định trở lại ở mức khoảng 90 USD rồi sau đó lại tăng gần 5% vào ngày 11/3 và tiếp tục tăng trong phiên giao dịch châu Á hôm 12/3 giữa những lo ngại mới về sự gián đoạn nguồn cung.

Bất chấp những gì Lầu Năm Góc mô tả là các cuộc không kích dữ dội nhất kể từ khi bắt đầu cuộc chiến, Iran hôm 11/3 đã tấn công các mục tiêu ở Israel và khắp Trung Đông, chứng tỏ rằng họ vẫn có thể phản công.

Các tàu chở đầy chất nổ của Iran dường như đã tấn công hai tàu chở nhiên liệu trong vùng biển Iraq, khiến chúng bốc cháy và một thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng sau khi các vật thể phóng trúng 3 tàu trong vùng biển Vịnh, theo các công ty cảng, an ninh hàng hải và rủi ro.

“Điều này dường như đánh dấu một phản ứng trực tiếp và mạnh mẽ của Iran đối với thông báo đêm qua của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) về việc giải phóng một lượng lớn dự trữ chiến lược nhằm mục đích hạ nhiệt giá dầu đang tăng vọt”, chuyên gia Tony Sycamore cho biết.

Trong một thông báo ngày 11/3 giờ địa phương, IEA cho biết các nước thành viên đã nhất trí xuất 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp nhằm ứng phó với sự gián đoạn nguồn cung do cuộc xung đột tại Iran gây ra. Đây là đợt xả dự trữ dầu lớn nhất trong lịch sử của tổ chức này.

Phản ứng trước tuyên bố mới nhất của IEA, Tổng thống Trump nói rằng quyết định này sẽ làm giảm đáng kể giá dầu khi chúng ta chấm dứt mối đe dọa này đối với nước Mỹ và thế giới. “Tôi vui mừng thông báo rằng trước đó hôm nay, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã đồng ý phối hợp giải phóng mức kỷ lục 400 triệu thùng dầu từ các kho dự trữ dầu mỏ quốc gia khác nhau”, ông Trump nhấn mạnh.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết Tổng thống Trump cũng đã cho phép giải phóng 172 triệu thùng dầu từ kho dự trữ dầu mỏ chiến lược của Mỹ từ tuần tới.

Tuy nhiên trong một diễn biến có liên quan, Phát ngôn viên Bộ chỉ huy quân sự Iran Ebrahim Zolfaqari bất ngờ cảnh báo: “Hãy sẵn sàng cho giá dầu 200 USD một thùng, bởi vì giá dầu phụ thuộc vào an ninh khu vực, điều mà nước Mỹ đã làm mất ổn định”.