Mỹ tìm cách gây sức ép cứng rắn khi Iran vạch lằn ranh đỏ

Thành Đạt13:50 17/02/2026

Tổng thống Mỹ Donald Trump tìm cách gia tăng sức ép lên Iran, trong khi quân đội xem xét phương án hành động quân sự kéo dài nhiều tuần.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: AFP).

Hãng tin Axios dẫn lời các quan chức cấp cao của Mỹ tiết lộ Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã nhất trí tại cuộc gặp ở Nhà Trắng ngày 11/2 rằng Mỹ sẽ nỗ lực giảm xuất khẩu dầu của Iran sang Trung Quốc.

“Chúng tôi nhất trí sẽ sử dụng toàn bộ sức mạnh và gây áp lực tối đa đối với Iran, ví dụ như về việc Iran bán dầu cho Trung Quốc”, Axios dẫn lời quan chức Mỹ đưa tin ngày 14/2.

Trung Quốc chiếm hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran. Bất kỳ sự giảm sút nào trong hoạt động thương mại giữa hai nước đều đồng nghĩa với việc doanh thu dầu mỏ của Iran sẽ sụt giảm.

Hãng tin Reuters ngày 14/2 cũng dẫn lời hai quan chức chính quyền Mỹ cho biết, quân đội Mỹ đang chuẩn bị cho một chiến dịch kéo dài nhiều tuần nhằm vào Iran nếu Tổng thống Trump ra lệnh tấn công.

Quan chức Mỹ tiết lộ, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran có thể leo thang thành “một cuộc xung đột nghiêm trọng hơn nhiều” so với những gì đã từng thấy giữa hai nước.

Một trong số quan chức cho biết, trong trường hợp xảy ra chiến dịch quân sự, Washington có thể tiến hành các cuộc tấn công vào các cơ sở nhà nước và an ninh của Iran, không chỉ cơ sở hạ tầng hạt nhân. Tuy nhiên, nguồn tin không cung cấp chi tiết cụ thể về kế hoạch.

Các nguồn tin nói thêm rằng Washington “hoàn toàn” dự đoán Tehran sẽ đáp trả, dẫn đến “các cuộc tấn công và trả đũa qua lại trong một khoảng thời gian”.

Các quan chức Mỹ và Iran đã gặp nhau tại Oman hồi đầu tháng này trong cuộc đàm phán đầu tiên kể từ sau các cuộc tấn công của Israel và Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran năm ngoái.

Video đang HOT

Cả hai bên đều mô tả cuộc đàm phán là tích cực và nhất trí tổ chức các cuộc tham vấn tiếp theo. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã nhắc lại rằng chương trình hạt nhân của Tehran là vì mục đích hòa bình và loại trừ khả năng từ bỏ làm giàu uranium.

Các nguồn tin tại Bộ Ngoại giao Iran cho biết vòng đàm phán tiếp theo sẽ diễn ra tại Geneva vào tuần tới.

Đầu tuần này, Ngoại trưởng Iran tuyên bố mất niềm tin vào Mỹ sau vụ ném bom Iran giữa lúc đàm phán đang diễn ra hồi tháng 6/2025. Ngoại trưởng nhấn mạnh rằng Iran sẵn sàng cho một cuộc đối đầu quân sự nếu giải pháp ngoại giao thất bại.

Tháng trước, NBC News trích dẫn các nguồn tin, cho biết Tổng thống Trump muốn bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào Iran phải “nhanh chóng và dứt khoát”, tránh một cuộc xung đột kéo dài.

Các cố vấn của Tổng thống Trump được cho là không thể đảm bảo rằng một cuộc tấn công quân sự của Mỹ sẽ dẫn đến sự thay đổi chính quyền ở Iran, đồng thời bày tỏ lo ngại rằng Mỹ không có tất cả nguồn lực trong khu vực để đề phòng phản ứng tiềm tàng của Iran.

Trong nỗ lực gia tăng sức ép lên Tehran, Tổng thống Trump cũng cảnh báo hạm đội tàu chiến khổng lồ của Mỹ đã được điều động về phía Iran.

Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln được cho là đã hiện diện tại Trung Đông, kèm theo đó là các tàu khu trục lớp Arleigh Burke được trang bị tên lửa hành trình Tomahawk có khả năng tấn công sâu vào Iran.

Tổng thống Mỹ hôm 11/2 cảnh báo, nếu không đạt được thỏa thuận, Mỹ sẽ điều thêm biên đội tác chiến tàu sân bay thứ hai đến sát Iran và sẵn sàng hành động quân sự.

Iran đến nay vẫn khẳng định chỉ sẵn sàng đàm phán với Mỹ về chương trình hạt nhân. Ông Ali Shamkhani, cố vấn của lãnh tụ tối cao Iran, tuyên bố năng lực tên lửa của Iran là “lằn ranh đỏ” và không phải là vấn đề để đàm phán.

Ngoại trưởng Iran cũng vạch “lằn ranh đỏ”, loại trừ khả năng đàm phán về chương trình tên lửa đạn đạo hay các liên minh khu vực của nước này, cho rằng những vấn đề đó không liên quan đến hạt nhân.

Trong khi đó, Mỹ lâu nay muốn mở rộng các cuộc đàm phán về năng lực hạt nhân của Iran sang chương trình tên lửa của nước này.

Lý do Mỹ từ bỏ tấn công Iran vào phút chót

Theo giới quan sát, việc Mỹ tạm từ bỏ kế hoạch tấn công Iran phản ánh nỗ lực kiểm soát leo thang tại thời điểm mà cái giá của hành động ngay lập tức dường như không tương xứng với lợi ích tiềm năng.

Máy bay chiến đấu xuất kích từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Mỹ (Ảnh: New York Times).

Cuộc tấn công được dự đoán của Mỹ nhằm vào Iran, vốn được nhiều người cho là sẽ diễn ra vào ngày 1/2, cuối cùng đã không xảy ra.

Lực lượng Mỹ được triển khai khắp khu vực, các chuỗi hậu cần được điều chỉnh đồng bộ và các kịch bản tác chiến đã được chuẩn bị. Quyết định từ bỏ tấn công vào phút chót được một số nhà quan sát diễn giải như tín hiệu kiềm chế hoặc mở ra cơ hội giảm leo thang, nhưng cách hiểu này dường như đã đơn giản hóa quá mức bản chất của những gì thực sự diễn ra.

Điều này dường như được định hình bởi quản lý rủi ro hơn là sự thay đổi trong các mục tiêu chiến lược.

Phương án quân sự đối với Iran vẫn nằm trong hoạch định của Washington. Sự tạm dừng phản ánh nỗ lực duy trì kiểm soát leo thang tại thời điểm mà cái giá của hành động ngay lập tức dường như không tương xứng với lợi ích tiềm năng. Trong bối cảnh này, kiềm chế là một lựa chọn mang tính chiến thuật, cho phép Mỹ duy trì đòn bẩy trong khi tránh một chuỗi sự kiện có thể nhanh chóng vượt khỏi tầm kiểm soát.

Mỹ tiến thoái lưỡng nan

Ở trung tâm của quyết định dừng kế hoạch tấn công Iran là một thế tiến thoái lưỡng nan quen thuộc trong chính sách Trung Đông của Mỹ.

Washington tìm cách thể hiện quyết tâm và duy trì răn đe, đồng thời nhận thức rõ rằng một cuộc tấn công trực tiếp vào Iran có thể kích hoạt phản ứng dây chuyền trên toàn khu vực. Hành động đáp trả có thể lan sang các cơ sở quân sự Mỹ, lãnh thổ Israel và hạ tầng của các đồng minh khắp Trung Đông, kéo nhiều bên vào một cuộc đối đầu mà ranh giới rất khó kiểm soát.

Các yếu tố liên quan đến phòng thủ tên lửa đóng vai trò quan trọng trong tính toán này. Việc bảo đảm bảo vệ đầy đủ cho Israel và các đối tác khu vực đòi hỏi mức độ triển khai và tích hợp mà bản thân các nhà hoạch định Mỹ dường như cho là chưa hoàn thiện. Một chiến dịch được phát động trong điều kiện như vậy sẽ phơi bày không chỉ các điểm yếu vật lý mà còn cả uy tín của các cam kết an ninh của Mỹ nếu Iran đáp trả trên quy mô lớn.

Các ràng buộc chính trị trong nước càng làm bức tranh thêm phức tạp. Một cuộc đối đầu kéo dài với Iran gợi lại những chiến dịch quân sự trước đây từng dẫn tới kiệt quệ chiến lược thay vì kết quả quyết định.

Nguy cơ bất ổn khu vực, gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu và sự can dự quân sự lâu dài là gánh nặng mà ban lãnh đạo Mỹ hiện tại dường như không muốn gánh chịu nếu không có bảo đảm rõ ràng về khả năng kiểm soát.

Các yếu tố này lý giải vì sao Washington chọn trì hoãn hành động vào thời điểm mà mức độ sẵn sàng tác chiến phần lớn đã đạt được.

Phản ứng của Iran

Trong bối cảnh Mỹ liên tục cảnh báo hành động quân sự, Iran đã phản ứng bằng cách kết hợp thông điệp răn đe với các tín hiệu ngoại giao được điều chỉnh cẩn trọng.

Những cảnh báo của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei về các hệ quả khu vực sâu rộng nhằm nâng cao nhận thức về cái giá của hành động quân sự, không chỉ hướng tới Washington mà cả mạng lưới đồng minh của Mỹ. Những tuyên bố như vậy phù hợp với chiến lược rộng hơn nhằm củng cố răn đe thông qua việc thể hiện quyết tâm hơn là leo thang công khai.

Đồng thời, các quan chức Iran đã phát tín hiệu sẵn sàng tham gia ngoại giao. Các thông tin về khả năng đàm phán có sự tham gia của đại diện cấp cao 2 bên cho thấy các kênh liên lạc vẫn hoạt động, với địa điểm được lựa chọn là Thổ Nhĩ Kỳ. Lập trường 2 hướng này phản ánh cách tiếp cận nhất quán, trong đó ngoại giao được sử dụng như một công cụ chiến lược chứ không phải dấu hiệu nhượng bộ.

Đối với Tehran, mối quan tâm chính là tránh việc hình thành tiền lệ rằng áp lực quân sự kéo dài có thể trở thành công cụ cưỡng ép chính trị hiệu quả. Tham gia đàm phán giúp làm phức tạp hóa tính toán của đối phương, kéo dài thời gian ra quyết định và thăm dò ý định của bên kia, trong khi vẫn bảo toàn các lập trường cốt lõi.

Trong khuôn khổ này, đàm phán hoạt động ít như cơ chế giảm leo thang mà nhiều hơn như một thành phần của quản lý khủng hoảng. Tiền lệ lịch sử cho thấy đối thoại và áp lực quân sự trong quan hệ Mỹ - Iran thường diễn ra song song. Can dự ngoại giao nhiều khi trùng với các hành động quân sự do Israel hoặc Mỹ tiến hành, đi kèm với các tuyên bố công khai nhấn mạnh ưu thế trong khi vẫn duy trì sự mơ hồ chiến lược.

Điều đang hình thành là một thế đối đầu kéo dài, trong đó áp lực được duy trì mà không vượt qua các ngưỡng có thể kích hoạt leo thang ngoài tầm kiểm soát. Washington tìm cách bảo toàn linh hoạt chiến lược, Tehran muốn củng cố răn đe mà không hợp thức hóa sự cưỡng ép, còn đàm phán vận hành như phương tiện điều tiết rủi ro hơn là giải quyết các mâu thuẫn cốt lõi.

Yếu tố kìm hãm chính vẫn là nhận thức chung về hậu quả của một cuộc xung đột toàn diện. Một cuộc chiến có sự tham gia của Iran sẽ lan rộng khắp Trung Đông, làm gián đoạn các hệ thống kinh tế toàn cầu và kéo nhiều trung tâm quyền lực vào đối đầu trực tiếp. Nhận thức này tiếp tục định hình quá trình ra quyết định của tất cả các bên.

Tuy nhiên, việc Mỹ hay Iran chưa có hành động quân sự ngay lập tức không nên được hiểu là tiến gần tới giải pháp. Sự tạm dừng hiện tại phản ánh sự phức tạp của tính toán chiến lược trong điều kiện rủi ro cao. Các phương án quân sự vẫn nằm trong khung hoạch định, được điều chỉnh về thời điểm và hình thức, trong khi cuộc khủng hoảng rộng hơn vẫn tồn tại trong trạng thái cân bằng mong manh bởi các quyết định bị trì hoãn chứ không phải rủi ro suy giảm.

Tổng thống Iran chỉ đạo khởi động đàm phán hạt nhân với MỹTổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 2/2 đã chỉ đạo bắt đầu các cuộc đàm phán hạt nhân với Mỹ trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ hy vọng đạt được thỏa thuận nhằm tránh hành động quân sự chống lại Tehran. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Ảnh: IRNA/TTXVN. Hãng thông tấn Fars dẫn nguồn tin chính phủ giấu tên...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Xem thêm Share

Xem nhiều

Bà nội ôm mặt khóc nức nở khi cháu 7 tháng tuổi xa 1.100 km bất ngờ về thăm00:47

Dọn nhà đón Tết phát hiện gần 40 triệu đồng rơi ra từ quạt treo tường: Bất ngờ nguồn gốc số tiền01:03

Bắt giữ hai đối tượng liên quan vụ "chạy án", thu giữ 300 triệu đồng01:24

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

EU bỏ ngỏ phương án kết nạp Ukraine vào năm 2027

13:14:41 17/02/2026

Ủy viên phụ trách mở rộng của châu Âu, Marta Kos, cho biết phương pháp mở rộng hiện nay của Liên minh châu Âu được thiết kế cho thời bình và cần phải thay đổi một cách căn bản.

Moscow cảnh báo NATO lên kế hoạch phong tỏa hàng hải Nga

12:48:55 17/02/2026

Đại sứ Nga tại Na Uy cho biết các nước NATO đang lên kế hoạch phong tỏa hàng hải đối với Nga, đặc biệt là ở khu vực Baltic và Bắc Cực.

Nga ra mắt phiên bản UAV Lancet cải tiến, nhắm vào thị trường Trung Đông

12:38:49 17/02/2026

Nga vừa chính thức giới thiệu phiên bản cải tiến của UAV Lancet, mang tên Lancet-E, tại Triển lãm Quốc phòng Thế giới 2026 (WDS 2026) diễn ra tại Riyadh.

Tổng thống Zelensky: Mỹ thường xuyên đề nghị Ukraine nhượng bộ Nga

11:36:21 17/02/2026

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hy vọng các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian dự kiến diễn ra vào tuần tới tại Geneva sẽ nghiêm túc và thực chất.

Trung Quốc miễn thuế cho 53 nước châu Phi

11:07:14 17/02/2026

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hôm 14/2 cho biết, từ ngày 1/5, Trung Quốc sẽ áp mức thuế 0% cho tất cả các quốc gia châu Phi ngoại trừ Eswatini, nước duy trì quan hệ ngoại giao với đảo Đài Loan.

Greenland ghi nhận tháng 1 ấm nhất trong lịch sử

07:23:32 17/02/2026

DMI cho biết nền nhiệt cao hơn đã được duy trì trong phạm vi kéo dài hơn 2.000 km từ mũi phía Nam của Greenland dọc theo bờ biển phía Tây.

Đức muốn nối lại nhập khẩu khí đốt Nga?

06:45:57 17/02/2026

Các nghị sĩ Đức kêu gọi khôi phục nhập khẩu năng lượng Nga do lo ngại phụ thuộc LNG Mỹ, mở ra khả năng đảo chiều chính sách năng lượng khi xung đột Ukraine hạ nhiệt.

Thủ tướng Nhật Bản sẵn sàng gặp trực tiếp nhà lãnh đạo Triều Tiên

06:43:15 17/02/2026

Tại cuộc gặp nhóm thân nhân của các công dân Nhật Bản bị Triều Tiên bắt cóc, diễn ra ở Văn phòng Thủ tướng, bà Takaichi nhấn mạnh: Giải quyết vấn đề bắt cóc là nhiệm vụ tôi được giao phó.

Indonesia hồi hương hàng nghìn công dân từ Campuchia sau chiến dịch trấn áp lừa đảo trực tuyến

06:40:27 17/02/2026

Chính phủ Indonesia đã lên kế hoạch thuê một số máy bay để đẩy nhanh quá trình hồi hương công dân từ Campuchia sau chiến dịch trấn áp hoạt động cờ bạc và lừa đảo trực tuyến tại nước này thay vì chỉ phụ thuộc vào các chuyến bay thương mạ...

Căng thẳng mới giữa Mỹ và Israel xoay quanh sức mạnh quân sự của Iran

05:40:58 17/02/2026

Trong khi Tổng thống Trump ra tín hiệu tiếp tục đàm phán, Thủ tướng Netanyahu lại thúc đẩy việc đưa chương trình tên lửa vào bất kỳ thỏa thuận chính thức nào.

Hệ thống năng lượng Ukraine đối mặt 'giai đoạn khó khăn nhất của cuộc chiến'

05:36:55 17/02/2026

Các cuộc tấn công liên tục và thời tiết băng giá đang đẩy hệ thống điện, sưởi Ukraine đến giới hạn nguy hiểm, khiến hàng triệu người đối mặt nguy cơ mất điện và nhiệt giữa mùa đông.

Thời điểm then chốt với Ukraine và châu Âu

05:34:41 17/02/2026

Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski đã đưa ra lập trường rằng vì châu Âu đang chi trả cho quốc phòng của Ukraine (bao gồm cả việc tài trợ mua vũ khí từ Mỹ), nên châu lục này xứng đáng có tiếng nói trong các cuộc đàm phán.