NATO đề xuất thành lập ngân hàng mới để tài trợ chi tiêu quốc phòng

Một nhóm quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang thúc đẩy kế hoạch thành lập một ngân hàng mới vào năm 2027 nhằm hỗ trợ tài trợ cho chi tiêu quân sự và tăng cường năng lực quốc phòng, trong bối cảnh lo ngại về nguy cơ xung đột trong tương lai.

Một hội nghị thượng đỉnh của NATO. Ảnh: Getty Images

Theo báo Izvestia, kế hoạch này xuất phát từ nhận định của một số quan chức và truyền thông phương Tây cho rằng Nga có thể tiến hành các hành động quân sự nhằm vào NATO trong vài năm tới. Tổng Thư ký NATO Mark Rutte được dẫn lời coi Nga là “kẻ thù” của liên minh. Tuy nhiên, Moskva đã nhiều lần bác bỏ các cáo buộc này, gọi đây là những tuyên bố “vô lý” và không có cơ sở.

Trong bối cảnh xung đột tại Ukraine chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, các quốc gia NATO châu Âu đã đẩy mạnh các nỗ lực tăng cường quân sự. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng kêu gọi các nước thành viên chia sẻ trách nhiệm quốc phòng nhiều hơn, trong đó có việc nâng chi tiêu quân sự lên mức tương đương 5% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Izvestia cho biết, ngân hàng dự kiến mang tên Ngân hàng Quốc phòng, An ninh và Khả năng phục hồi (DSRB) sẽ được thiết kế nhằm hỗ trợ các quốc gia thành viên đạt được mục tiêu chi tiêu này thông qua việc tính toán vốn góp vào chỉ tiêu quốc phòng, đồng thời huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân, các khoản vay và cơ chế phát hành trái phiếu. Theo bài báo và thông tin trên trang web của DSRB, khuôn khổ này có thể cho phép vượt qua một số giới hạn ngân sách quốc gia hiện hành, đồng thời gia tăng sức hấp dẫn của lĩnh vực quốc phòng đối với các nhà đầu tư tư nhân.

Các nguồn tin cho biết những quốc gia ủng hộ kế hoạch đang hướng tới việc hoàn tất điều lệ hoạt động của ngân hàng trong quý I năm 2026. Đợt phát hành trái phiếu đầu tiên dự kiến diễn ra vào quý III hoặc quý IV cùng năm, trước khi ngân hàng chính thức đi vào hoạt động vào năm 2027.

Dự án được cho là do các quan chức Anh dẫn dắt, với mục tiêu huy động khoảng 135 tỷ USD. Ottawa và Toronto (Canada) đang được xem xét là những địa điểm tiềm năng để đặt trụ sở chính của ngân hàng.

Ngoài việc huy động nguồn vốn, khuôn khổ tài chính này còn được kỳ vọng tạo điều kiện cho hoạt động mua sắm tập trung các loại vũ khí tiêu chuẩn hóa giữa các quốc gia tham gia. Một số ngân hàng lớn như ING, JPMorgan, Commerzbank, Landesbank Baden-Wrttemberg và RBC Capital Markets được cho là đã bày tỏ sự ủng hộ đối với sáng kiến này.

Tuy nhiên, Izvestia cũng lưu ý rằng, trong bối cảnh những phát biểu mang tính cứng rắn của các lãnh đạo NATO, cơ chế tài chính mới này có thể dẫn tới việc ưu tiên tài trợ cho các hoạt động mang tính tấn công hơn là phòng thủ.

Kế hoạch trên hiện chưa nhận được sự đồng thuận của toàn bộ các nước thành viên NATO. Tháng 12 năm ngoái, Bộ Tài chính Đức đã bác bỏ ý tưởng thiết lập các cơ chế tài chính quốc phòng mới, cho rằng cần tập trung vào việc triển khai hiệu quả các công cụ hiện có. Theo Izvestia, Pháp và một số quốc gia Đông Âu cũng đang ưu tiên xây dựng các khuôn khổ tài chính riêng cho lĩnh vực quốc phòng.