Mỹ: Thâm hụt ngân sách liên bang tăng lên gần 2.000 tỷ USD

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) ngày 8/10 công bố số liệu cho biết thâm hụt ngân sách liên bang Mỹ trong năm tài chính 2026 tăng lên gần 2.000 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước, trong bối cảnh chi tiêu chính phủ tiếp tục tăng nhanh hơn nguồn thu.

Đồng USD. Ảnh: THX/TTXVN

Theo CBO, năm tài chính kết thúc ngày 30/9, chính phủ liên bang ghi nhận mức thâm hụt 1.993 tỷ USD, cao nhất kể từ năm 2021. Tổng chi tiêu đạt khoảng 7.400 tỷ USD, tăng 6%, trong khi nguồn thu đạt khoảng 5.400 tỷ USD, tăng 3%. Mức thâm hụt tương đương hơn 6% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), cao bất thường trong bối cảnh nền kinh tế vẫn tăng trưởng và không xảy ra tình trạng khẩn cấp quy mô lớn.

Chi phí phục vụ nợ công tiếp tục là một trong những yếu tố gây sức ép lớn đối với ngân sách. Theo số liệu được công bố, chi phí lãi ròng của nợ liên bang tăng 11%, lên khoảng 1.100 tỷ USD. Chi tiêu cho ba chương trình an sinh xã hội lớn gồm An sinh Xã hội, Medicare và Medicaid cũng tăng khoảng 217 tỷ USD, tương đương 7%, trong năm tài chính vừa qua.

Kết quả trên cho thấy nỗ lực kiểm soát thâm hụt ngân sách của chính quyền Tổng thống Donald Trump và Quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng. Chính quyền đã triển khai các biện pháp cắt giảm nhân sự liên bang, thu hẹp một số chương trình hỗ trợ và ưu đãi thuế, đồng thời tăng cường thực thi luật nhập cư. Tuy nhiên, các khoản giảm thuế mới, chi tiêu cho an ninh biên giới và quốc phòng tiếp tục tạo thêm áp lực lên ngân sách.

Chính quyền Tổng thống Trump cũng áp đặt thuế quan đối với nhiều đối tác thương mại nhằm tăng nguồn thu liên bang. Tuy nhiên, những thay đổi trong chính sách thuế quan và các tranh chấp pháp lý liên quan đã làm gia tăng bất định về nguồn thu này. Trong khi đó, các khoản thu từ thuế thu nhập cá nhân và thuế tiền lương tăng, nhưng thu thuế doanh nghiệp giảm khoảng 16%, xuống thấp hơn năm trước, một phần do các ưu đãi khấu trừ đầu tư được mở rộng theo luật thuế năm 2025.

Giới chuyên gia cảnh báo mức thâm hụt gần 2.000 tỷ USD trong điều kiện kinh tế tương đối ổn định là dấu hiệu đáng lo ngại về tính bền vững tài khóa. Chi phí lãi vay tăng, các chương trình chi tiêu bắt buộc mở rộng và những quyết định giảm thuế đang khiến việc cân đối ngân sách trở nên khó khăn hơn. Nếu không có biện pháp điều chỉnh đáng kể, gánh nặng nợ công có thể tiếp tục gia tăng trong những năm tới.

Vấn đề thâm hụt ngân sách cũng chưa trở thành ưu tiên nổi bật trong chiến dịch tranh cử giữa nhiệm kỳ tháng 11/2026. Tổng thống Trump từng đề xuất khoản chi 5.000 USD cho mỗi người trưởng thành tại Mỹ, đồng thời thúc đẩy tăng mạnh ngân sách quốc phòng. Nếu được triển khai trên diện rộng, đề xuất này có thể làm tăng đáng kể chi tiêu liên bang.

Trong khi đó, các ứng viên đảng Dân chủ tập trung vào cam kết khôi phục hoặc mở rộng những chương trình hỗ trợ bảo hiểm y tế bị thu hẹp, đồng thời chỉ trích chính sách thuế và chi tiêu của phe Cộng hòa. Tuy nhiên, các đề xuất mở rộng trợ cấp cũng có thể làm tăng chi ngân sách nếu không đi kèm nguồn thu bù đắp.

Thâm hụt ngân sách gần 2.000 tỷ USD cho thấy thách thức tài khóa của Mỹ không chỉ xuất phát từ biến động kinh tế ngắn hạn mà còn liên quan đến cơ cấu chi tiêu, chính sách thuế và chi phí nợ công. Trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần, khả năng đạt được đồng thuận lưỡng đảng về các biện pháp giảm thâm hụt vẫn là vấn đề chưa có lời giải rõ ràng.