Dự trữ vàng của Ngân hàng Trung ương Nga sụt giảm mạnh nhất kể từ năm 2002

Dự trữ vàng của Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) tiếp tục giảm trong tháng 4/2026, đánh dấu tháng suy giảm thứ tư liên tiếp và ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong khoảng 25 năm qua.

Trụ sở Ngân hàng trung ương Nga tại Moskva. Ảnh: Shutterstock/TTXVN

Theo trang tin Kitco News, tính đến ngày 1/5, lượng vàng dự trữ của CBR còn khoảng 73,9 triệu ounce. Chỉ trong riêng tháng 4, Nga đã giảm khoảng 200.000 ounce vàng dự trữ. Tính từ đầu năm 2026 đến nay, tổng lượng vàng mà ngân hàng trung ương nước này cắt giảm đã lên tới khoảng 900.000 ounce.

Điều đó khiến dự trữ vàng của Nga giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3/2022. Nếu quy đổi theo trọng lượng, lượng vàng dự trữ của Nga đã giảm khoảng 27,9 tấn trong 4 tháng đầu năm nay.

Dữ liệu của Hội đồng Vàng Thế giới cho thấy đây là mức suy giảm lớn nhất trong dự trữ vàng quốc gia của Nga kể từ năm 2002. Trước đó, vào tháng 5/2002, Ngân hàng Trung ương Nga từng ghi nhận mức giảm mạnh hơn, khoảng 41,5 tấn chỉ trong một tháng.

Trong hơn hai thập kỷ qua, Nga chủ yếu đóng vai trò là bên mua vàng lớn trên thị trường quốc tế. CBR thường xuyên bổ sung hàng trăm tấn vàng mỗi năm nhằm đa dạng hóa dự trữ quốc gia và giảm phụ thuộc vào đồng USD. Trong suốt 24 năm, Nga hầu như không bán ra lượng vàng đáng kể nào, ngoại trừ một số trường hợp hiếm hoi.

Theo thống kê, trước năm 2026, Nga chưa từng bán quá 100.000 ounce vàng, tương đương khoảng 3,1 tấn, trong một tháng. Ngoại lệ đáng chú ý duy nhất là vào tháng 7/2005, khi khoảng 7,7 tấn vàng được bán ra khỏi bảng cân đối kế toán của ngân hàng trung ương.

Các chuyên gia cho rằng đợt bán vàng hiện nay phản ánh áp lực tài chính ngày càng lớn mà Nga đang phải đối mặt. Theo giới phân tích, CBR đang bán vàng để hỗ trợ các giao dịch liên quan tới Quỹ Tài sản Quốc gia, vốn là một phần trong dự trữ vàng và ngoại hối của nước này.

Bà Natalia Milchakova, chuyên gia phân tích tại Freedom Finance Global, nhận định mục tiêu chính của việc bán vàng là nhằm bù đắp thâm hụt ngân sách đang gia tăng.

Theo bà Milchakova, thâm hụt ngân sách của Nga đã lên tới khoảng 4.600 tỷ ruble vào cuối tháng 3. Nếu không có sự hỗ trợ từ Ngân hàng Trung ương Nga trong bối cảnh doanh thu dầu khí suy giảm hồi đầu năm, mức thâm hụt có thể đã vượt 5.000 tỷ ruble. Bà Natalia Milchakova cho rằng việc bán vàng để hỗ trợ ngân sách là điều không bất thường và phù hợp với xu hướng mà nhiều ngân hàng trung ương tại các nền kinh tế mới nổi đang thực hiện.

Ngoài ra, việc bán vàng còn nhằm tăng cường dự trữ ngoại tệ, đặc biệt là đồng nhân dân tệ của Trung Quốc, trong bối cảnh xuất khẩu của Nga sụt giảm. Theo các chuyên gia, Moskva đang chuyển đổi một phần vàng dự trữ sang nhân dân tệ để phục vụ các giao dịch thương mại và tài chính quốc tế.

Đợt sụt giảm mới nhất tiếp tục nối dài xu hướng bán vàng quy mô lớn hơn bình thường của Nga kể từ khi xung đột Ukraine bùng phát. Theo báo cáo trước đó của Ngân hàng Trung ương Nga, tính đến ngày 1/4/2026, tổng dự trữ vàng của nước này đã giảm xuống còn khoảng 2.304,76 tấn, trong đó riêng tháng 3 giảm 6,22 tấn.

Trong khi đó, nhu cầu vàng trong nước tại Nga lại đang tăng mạnh khi người dân tìm kiếm các tài sản an toàn để bảo vệ giá trị tài sản trước biến động kinh tế và đồng ruble suy yếu.

Theo Sở Giao dịch Moskva, khối lượng giao dịch vàng trong tháng trước đã tăng hơn 350% so với cùng kỳ năm 2025, đạt khoảng 42,6 tấn. Trong đó, giao dịch hoán đổi chiếm 28,6 tấn và giao dịch giao ngay đạt khoảng 14 tấn.

Nếu tính theo giá trị đồng ruble, mức tăng còn lớn hơn. Tổng giá trị giao dịch vàng đã tăng khoảng 500% so với cùng kỳ năm trước, đạt 534,4 tỷ ruble, tương đương khoảng 7,1 tỷ USD.

Nhu cầu mua vàng của người dân Nga cũng tăng lên mức cao kỷ lục trong năm ngoái. Theo số liệu thị trường, người tiêu dùng Nga đã mua khoảng 75,6 tấn vàng trong năm 2024, tương đương khoảng 25% tổng sản lượng vàng hàng năm của nước này.

Các chuyên gia nhận định xu hướng bán vàng của Ngân hàng Trung ương Nga có thể sẽ tiếp tục trong thời gian tới khi chi tiêu ngân sách, đặc biệt là chi tiêu quốc phòng, vẫn ở mức cao.

Nga hiện là quốc gia sản xuất vàng lớn thứ hai thế giới sau Trung Quốc với sản lượng hơn 300 tấn mỗi năm. Trước xung đột Ukraine, Ngân hàng Trung ương Nga cũng là một trong những bên mua vàng lớn nhất toàn cầu. Tuy nhiên, hoạt động mua vào đã giảm mạnh kể từ năm 2022.

Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục duy trì vị thế là một trong những quốc gia mua vàng tích cực nhất thế giới. Xuất khẩu vàng của Nga sang Trung Quốc cũng tăng đáng kể trong thời gian qua, một phần nhờ giá vàng toàn cầu tăng mạnh. Trong 12 tháng qua, giá vàng giao ngay đã tăng gần 43%.