Mất bao lâu để huyết áp trở lại bình thường sau khi uống cà phê?

Caffeine, có trong cà phê, nước tăng lực, cola, sô cô la và trà, có thể tạm thời làm tăng huyết áp, ngay cả khi bạn không bị huyết áp cao từ trước.

Sự gia tăng này là do tác động của caffeine lên não, kích hoạt một chuỗi các phản ứng khiến mạch máu co lại và huyết áp tâm thu lẫn tâm trương tăng lên trong tối đa bốn giờ hoặc hơn.

Caffeine làm tăng huyết áp như thế nào. Ảnh: AI.

Caffeine làm tăng huyết áp như thế nào?

Caffeine là một chất kích thích tác động lên hệ thần kinh trung ương. Nó hoạt động bằng cách ngăn chặn các thụ thể trong não kích thích giải phóng adenosine, một chất dẫn truyền thần kinh (chất truyền tin hóa học) thúc đẩy cảm giác buồn ngủ và thư giãn.

Bằng cách ngăn chặn adenosine, caffeine có thể thúc đẩy sự tỉnh táo và tăng cường hiệu suất thể chất cũng như chức năng nhận thức. Nó cũng có thể gây tăng huyết áp tạm thời bằng cách kích hoạt chuỗi sự kiện sau:

Tăng cường hoạt động của tế bào thần kinh: Ức chế adenosine làm tăng khả năng kích thích của các chất dẫn truyền thần kinh khác, dẫn đến tăng hoạt động của các tế bào thần kinh trong não.

Kích hoạt hệ thống nội tiết: Tuyến yên coi sự gia tăng hoạt động là “tín hiệu cấp cứu” và chỉ thị cho tuyến thượng thận giải phóng một loại hormone gọi là epinephrine (adrenalin).

Tác dụng của epinephrine: Epinephrine, hormone chịu trách nhiệm cho phản ứng “chiến đấu hay bỏ chạy” của cơ thể, gây ra những thay đổi sinh lý nhanh chóng để đối phó tốt hơn với mối đe dọa nhận thức được, bao gồm tăng nhịp tim và tăng huyết áp.

Hiệu quả kéo dài bao lâu?

Caffeine là một chất kích thích tác dụng ngắn. Thời gian tác dụng của nó phụ thuộc vào thời gian bán hủy sinh học (thời gian cần thiết để nồng độ caffeine trong máu giảm 50%). Ở người khỏe mạnh, thời gian bán hủy của caffeine là khoảng năm giờ, sau đó tác dụng sinh học của nó bắt đầu giảm dần.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng khi tiêu thụ caffeine:

Huyết áp sẽ bắt đầu tăng trong vòng 30 phút.

Huyết áp sẽ tăng cao nhất trong vòng một đến hai giờ.

Sự gia tăng này có thể kéo dài hơn bốn giờ hoặc lâu hơn, dần trở lại bình thường khi nồng độ caffeine giảm xuống dưới mức hoạt tính sinh học.

Điều này không có nghĩa là mốc thời gian này giống nhau đối với tất cả mọi người. Dựa trên quá trình trao đổi chất của mỗi người, thời gian bán hủy của caffeine có thể dao động từ 1,5 đến 9,5 giờ, nghĩa là tác dụng của nó lên huyết áp có thể kéo dài hơn ở một số người và ít hơn ở những người khác.

Một số người cũng có thể phát triển khả năng dung nạp caffeine mà không bị tăng huyết áp đáng kể hoặc bất kỳ tác dụng phụ nào khác. Điều này thường được quan sát thấy ở những người thường xuyên tiêu thụ một lượng lớn caffeine.

Nó có thể cao tới mức nào?

Tác dụng của caffeine đối với huyết áp phần lớn phụ thuộc vào liều lượng (nghĩa là bạn tiêu thụ càng nhiều caffeine thì mức tăng huyết áp càng cao).

Trong số những người sử dụng caffeine ở mức độ vừa phải (tiêu thụ ít hơn 400 miligam (mg) mỗi ngày), mức tăng có xu hướng tương đối nhỏ.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tiêu thụ 300 mg caffeine:

Làm tăng huyết áp tâm thu (huyết áp trên) trung bình 7 milimét thủy ngân (mmHg).

Tăng huyết áp tâm trương (huyết áp thấp) trung bình 3 mmHg.

Liều lượng 300 mg tương đương với khoảng hai shot espresso, 3 đến 4 tách cà phê pha hoặc hai lon nước tăng lực.

Thức uống có caffeine có nguy hiểm không?

Đối với những người trưởng thành khỏe mạnh tiêu thụ một lượng lớn caffeine, tác động lên huyết áp không thực sự đáng lo ngại vì thời gian tác dụng tương đối ngắn và có thời gian kiêng trong khi ngủ khá dài.

Ngay cả đối với những người bị tăng huyết áp (huyết áp cao) (được định nghĩa là huyết áp ở mức 130/80 mmHg trở lên), lượng caffeine tiêu thụ hàng ngày dưới 400 mg thường được coi là an toàn.

Tuy nhiên, điều này không đúng với những người bị tăng huyết áp nặng. Theo một nghiên cứu năm 2023, những người có huyết áp ở mức 160/100 mmHg trở lên có nguy cơ tử vong do đau tim hoặc đột quỵ cao gấp đôi nếu uống hai hoặc nhiều tách cà phê chứa caffeine mỗi ngày.

Bằng cách cắt giảm xuống chỉ còn một tách cà phê mỗi ngày, nguy cơ tử vong tăng cao sẽ được loại bỏ.