Liên bang Nga phản ứng trước lộ trình hòa bình Mỹ-Iran

Liên bang Nga đã hoan nghênh việc Washington và Tehran ký kết lộ trình hòa bình.

Trụ sở Bộ Ngoại giao Nga. Ảnh: IRNA/TTXVN

Kênh RT của Liên bang Nga chiếu 18/6, theo giờ địa phương, cho biết Bộ Ngoại giao nước này đã hoan nghênh bản ghi nhớ về sự hiểu biết chung giữa Mỹ và Iran, đồng thời bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao tiếp theo nhằm thiết lập hòa bình ở Trung Đông.

Theo các nhà trung gian Pakistan, văn kiện gồm 14 điểm này đã được Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký từ xa vào cuối ngày 17/6 và có hiệu lực ngay lập tức.

Trong một tuyên bố hôm 18/6, Bộ Ngoại giao Liên bang Nga nhấn mạnh rằng trong thời gian đàm phán 60 ngày sắp tới, được kỳ vọng sẽ kết thúc bằng việc ký kết một thỏa thuận hòa bình cuối cùng, “điều hết sức quan trọng là tất cả các bên tham gia cuộc xung đột vũ trang… không để xảy ra một đợt leo thang nguy hiểm mới trong khu vực, bao gồm cả tại Liban”.

Bộ Ngoại giao Liên bang Nga cũng bày tỏ hy vọng hoạt động vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz sẽ trở lại mức trước chiến tranh, qua đó làm giảm sự biến động của thị trường dầu mỏ và lương thực toàn cầu.

Moskva cũng lưu ý rằng họ đã lên án dứt khoát “hành động gây hấn vô cớ của Mỹ và Israel nhằm vào Iran” ngay từ khi cuộc xung đột bùng phát vào cuối tháng Hai.

Bộ Ngoại giao Liên bang Nga cho biết nước này sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ tiến trình ngoại giao tại Trung Đông với mục tiêu thiết lập một nền hòa bình lâu dài trong khu vực.

Theo tuyên bố, vào cuối tháng trước, Moskva đã chuyển giao phiên bản cập nhật của Khái niệm An ninh Tập thể dành cho Vịnh Ba Tư của Liên bang Nga cho một số quốc gia Arab không được nêu tên cùng Iran để xem xét.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf phát biểu tại cuộc họp báo ở Tehran. Ảnh: THX/TTXVN

Trong khi đó, các quan chức Iran ca ngợi việc ký kết bản ghi nhớ này là một thắng lợi ngoại giao lớn của Cộng hòa Hồi giáo.

Chủ tịch Quốc hội Iran, đồng thời là trưởng đoàn đàm phán, ông Mohammad-Bagher Ghalibaf, mô tả văn kiện này là bằng chứng cho thấy Mỹ đã phải nhượng bộ.

“Thỏa thuận này là bản ghi lại sự thất bại của Mỹ. Mọi người sẽ thấy và tự đưa ra đánh giá”, ông Ghalibaf nói trong cuộc trả lời phỏng vấn trên truyền hình ngày 17/6.

Phát biểu với truyền thông trong nước, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei khẳng định Tehran sẽ theo dõi việc thực thi cam kết của phía Mỹ một cách nghiêm ngặt và sẽ không thực hiện các nghĩa vụ của mình nếu Washington không tuân thủ đầy đủ những điều khoản đã thống nhất.

Theo ông Baghaei, trong thời gian 60 ngày của thỏa thuận ngừng bắn, các bên sẽ thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran và khả năng dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ. Tuy nhiên, chương trình tên lửa của Iran sẽ không nằm trong phạm vi đàm phán.

Ông cũng cho biết Iran sẽ không chuyển lượng uranium được làm giàu ở mức cao ra nước ngoài. Bên cạnh đó, Tehran cho rằng Mỹ có trách nhiệm bảo đảm Israel tuân thủ các cam kết liên quan đến Iran.

Một nội dung đáng chú ý khác là kế hoạch phối hợp giữa Iran và Oman nhằm xây dựng cơ chế quản lý mới đối với eo biển Hormuz, trong đó có việc thu phí đối với các dịch vụ cung cấp tại khu vực này.

Về phía Mỹ, thỏa thuận đã nhanh chóng gây tranh luận trong nội bộ nước này.

Một số nghị sĩ đảng Cộng hòa chỉ trích văn kiện này, cho rằng nó có thể khiến Washington phải bỏ ra hàng tỷ USD nhưng không tạo ra đủ sức ép để kiềm chế chương trình hạt nhân của Iran.

Dù vậy, cũng có những tiếng nói ủng hộ. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Roger Marshall đánh giá đây là một “thỏa thuận chiến thắng”, đồng thời cho rằng nó hiệu quả hơn thỏa thuận hạt nhân được đàm phán dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama, mà Mỹ đã rút khỏi vào năm 2018 theo quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump.