Lãnh đạo WHO đến Congo, khẳng định có thể kiểm soát dịch Ebola

Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus đã tới CHDC Congo trong bối cảnh dịch Ebola tiếp tục lan rộng, đồng thời kêu gọi các nhóm vũ trang ngừng bắn để tạo điều kiện kiểm soát dịch bệnh.

Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo WHO, tỷ lệ tử vong trong đợt bùng phát Ebola hiện nay tại CHDC Congo dao động từ 30% đến 50% đối với các ca bệnh đã được xác nhận. Phát biểu tại Geneva, bà Anas Legand thuộc nhóm chuyên trách mầm bệnh nguy hiểm cao của WHO cho biết con số này cho thấy mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh, khi “có tới 5 trong số 10 người nhiễm bệnh có nguy cơ tử vong”.

WHO cho biết đã ghi nhận 10 ca tử vong xác nhận do Ebola cùng 223 ca nghi nhiễm kể từ khi dịch được công bố ngày 15/5. Tổng số ca bệnh xác nhận và nghi nhiễm hiện đã vượt mốc 1.000 người.

Tuy nhiên, cơ quan này cũng thông báo đã có bệnh nhân đầu tiên hồi phục và xuất viện hôm 27/5 sau hai lần xét nghiệm âm tính với virus Ebola.

Theo The Guardian, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đã đến thủ đô Kinshasa ngày 28/5 trước khi di chuyển tới tỉnh Ituri ở Đông Bắc Congo, tâm điểm của đợt bùng phát dịch hiện nay.

Ông khẳng định dịch bệnh có thể được ngăn chặn nếu cộng đồng quốc tế và các bên liên quan phối hợp hành động. Nhà lãnh đạo WHO đồng thời phản đối các lệnh cấm đi lại, cho rằng biện pháp này không mang lại nhiều hiệu quả.

“Chúng ta sẽ cùng nhau vượt qua đợt bùng phát này”, ông Tedros nhấn mạnh, cam kết WHO sẽ làm mọi điều có thể để hỗ trợ Congo kiểm soát dịch bệnh.

WHO lo ngại quy mô thực tế của dịch có thể lớn hơn đáng kể do virus đã âm thầm lây lan trong cộng đồng một thời gian trước khi được phát hiện.

Đợt bùng phát Ebola lần này diễn ra tại khu vực giàu khoáng sản ở miền Đông Congo, nơi nhiều nhóm vũ trang hoạt động và giao tranh kéo dài. Ông Tedros cho rằng tình trạng xung đột và người dân phải di dời liên tục đang khiến công tác kiểm soát dịch gặp nhiều trở ngại.

“Tôi kêu gọi trực tiếp tất cả các bên tham chiến tại khu vực này hãy tuyên bố ngừng bắn. Không nguyên nhân hay xung đột nào đáng để người vô tội phải chết vì một căn bệnh có thể phòng ngừa”, ông nói.

Cơ quan tị nạn Liên hợp quốc cho biết hơn 245.000 người đã rời miền Đông Congo sang các nước láng giềng kể từ đầu năm 2025. Trong số các lực lượng hoạt động tại đây có nhóm M23 bị cáo buộc được Rwanda hậu thuẫn.

Trong bối cảnh lo ngại dịch lan rộng, Uganda – quốc gia láng giềng của Congo – đã thông báo đóng cửa biên giới với Congo sau khi ghi nhận một ca tử vong và thêm 8 ca mắc Ebola.

WHO cảnh báo việc đóng cửa biên giới có thể khiến người dân tìm cách vượt biên trái phép, làm gia tăng nguy cơ lây lan và gây khó khăn cho việc giám sát dịch tễ.

Trong khi đó tại Kenya, Tòa án Tối cao nước này đã tạm đình chỉ kế hoạch xây dựng cơ sở cách ly và điều trị Ebola dành cho công dân Mỹ. Trước đó, Washington dự kiến thiết lập một trung tâm 50 giường tại căn cứ không quân ở Kenya để tiếp nhận người Mỹ nhiễm bệnh hoặc có nguy cơ phơi nhiễm Ebola.

Nhóm nhân quyền Katiba Institute đã đệ đơn kiện, cho rằng kế hoạch này đặt ra nhiều vấn đề hiến pháp liên quan đến quyền sống, quyền được chăm sóc sức khỏe và trách nhiệm giám sát của quốc hội Kenya.

Giới chức y tế Kenya cũng cảnh báo hệ thống y tế vốn đã quá tải của nước này có thể chịu thêm áp lực lớn nếu kế hoạch được triển khai.

WHO cho biết chủng virus gây ra đợt bùng phát lần này là Bundibugyo – một biến thể Ebola hiện chưa có thuốc điều trị được phê duyệt chính thức. Tuy nhiên, các nhóm cố vấn của WHO đã khuyến nghị triển khai thử nghiệm lâm sàng đối với vaccine và phương pháp điều trị mới.

Ông Jean Kaseya, người đứng đầu cơ quan y tế của Liên minh châu Phi, cho biết vaccine ngừa chủng virus này có thể sẵn sàng vào cuối năm nay.

Ebola là căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch cơ thể của người nhiễm bệnh hoặc người đã tử vong vì virus. Các triệu chứng ban đầu gồm sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi và đau họng, sau đó có thể tiến triển thành nôn mửa, tiêu chảy, tổn thương gan và thận.

Trong 50 năm qua, Ebola đã khiến hơn 15.000 người thiệt mạng tại châu Phi. Đợt dịch nghiêm trọng nhất tại Congo giai đoạn 2018-2020 đã cướp đi sinh mạng gần 2.300 người trong tổng số khoảng 3.500 ca mắc.

WHO cho biết đã tiếp nhận 4,6 tấn hàng viện trợ tại sân bay Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, trong khi UNICEF dự kiến chuyển thêm khoảng 100 tấn vật tư hỗ trợ khu vực chịu ảnh hưởng của dịch bệnh.