Khói mù gây thiệt hại kinh tế lớn cho Malaysia

Đợt khói mù xuyên biên giới từ Indonesia kéo dài từ ngày 1/7 đến ngày 22/10 đã gây ra thiệt hại về phúc lợi cho Malaysia ước khoảng 8 tỷ ringgit (gần 2 tỷ USD) và góp phần dẫn đến khoảng 1.700 ca tử vong sớm tại nước này.

Tầm nhìn giảm mạnh tại khu vực tháp kiểm soát không lưu của sân bay Kuala Lumpur do ô nhiễm khói bụi.

Thông tin trên vừa được công bố trong báo cáo “Mùa cháy rừng năm 2026 và tình trạng khói mù xuyên biên giới tại Malaysia” do Liên đoàn các nhà sản xuất Malaysia (FMM) ủy quyền thực hiện nhằm đánh giá toàn diện tác động của thảm họa khói mù đối với hoạt động kinh doanh và sản xuất.

Nghiên cứu đã kết hợp phân tích dữ liệu vệ tinh, hệ thống giám sát chất lượng không khí, mô hình hóa khí quyển và khảo sát thực tế các doanh nghiệp thành viên FMM để đánh giá mức độ nghiêm trọng của thảm họa. Cuộc khảo sát thu nhận phản hồi từ 86 cơ sở sản xuất, trong đó có hơn 2/3 báo cáo chịu ảnh hưởng dưới nhiều hình thức hoạt động khác nhau, và 26% ghi nhận bị gián đoạn ở mức độ vừa hoặc nghiêm trọng. Báo cáo lưu ý kết quả khảo sát chưa đại diện cho toàn bộ ngành sản xuất do phần lớn phản hồi tập trung ở các bang Selangor và Penang, trong khi chỉ có hai phản hồi đến từ bang Sarawak.

Tại 59 cơ sở ghi nhận hoạt động sản xuất, kinh doanh bị ảnh hưởng, tác động chủ yếu liên quan đến nhân sự. Có 81% cơ sở cho biết tỷ lệ nhân viên nghỉ ốm hoặc vắng mặt vì lý do sức khỏe tăng; 63% bị ảnh hưởng về nhân sự do trường học đóng cửa; 14% thiếu lao động, gây gián đoạn ca làm việc, sản xuất hoặc tiến độ giao hàng. Những khó khăn này làm giảm năng suất, với 37% cơ sở ghi nhận sản lượng sụt giảm và 27% phải tạm dừng ít nhất một hoạt động.

Về sức khỏe cộng đồng, báo cáo ước tính việc tiếp xúc kéo dài với khói mù góp phần dẫn đến khoảng 1.700 ca tử vong sớm, trong đó khoảng 1.600 ca liên quan đến khói từ các đám cháy ngoài lãnh thổ Malaysia. Đây là ước tính thống kê trên toàn dân số, không phải số trường hợp tử vong được xác định riêng lẻ.

Gánh nặng sức khỏe liên quan đến các ca tử vong sớm được định giá riêng ở mức từ 740 triệu USD đến 3,7 tỷ USD. Con số này phản ánh mức tiền người dân sẵn sàng chi trả để tránh nguy cơ tử vong sớm, không phải phần sản lượng kinh tế bị mất, nên không được cộng vào tổn thất kinh tế chung.

Chủ tịch FMM Jacob Lee Chor Kok cho rằng khói mù cần được nhìn nhận là mối đe dọa trực tiếp đối với sức khỏe cộng đồng, năng suất lao động, sự bền vững kinh tế và năng lực cạnh tranh khu vực.

Ông nhấn mạnh, khi các ngành sản xuất ngày càng gắn kết qua chuỗi cung ứng toàn cầu, ngăn chặn khói mù vừa là trách nhiệm môi trường, vừa là khoản đầu tư thiết yếu để tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế và bảo đảm phát triển bền vững cho các thế hệ tương lai.