Iran tiếp tục yêu cầu Israel rút quân hoàn toàn khỏi Liban

Trong bối cảnh giao tranh tiếp tục gây sức ép lên thỏa thuận tạm thời với Mỹ, Iran cho biết việc Israel rút toàn bộ lực lượng khỏi Liban phải là một phần của thỏa thuận cuối cùng.

Binh sĩ Israel được triển khai ở miền Bắc nước này, gần biên giới với Liban. Ảnh: THX/TTXVN

Theo hãng thông tấn IRNA ngày 28/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố: “Việc các lực lượng chiếm đóng rút khỏi toàn bộ các khu vực của Liban là điều cần thiết để đạt được thỏa thuận cuối cùng và lâu dài, nhằm thiết lập ổn định trong khu vực”.

Ông Baghaei cho biết, Iran cũng nhấn mạnh cần thực hiện đầy đủ điều khoản đầu tiên của bản ghi nhớ, đó là chấm dứt cuộc chiến và các hoạt động quân sự của Israel nhằm vào Liban.

Điều khoản đầu tiên của bản ghi nhớ được ký vào đầu tháng này, kêu gọi chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Liban.

Văn bản này cũng nêu rõ thỏa thuận cuối cùng sẽ xác nhận việc chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Liban, nhưng không nêu rõ yêu cầu Israel phải rút lực lượng khỏi miền Nam Liban.

Ngày 26/6, chính phủ Israel và Liban đã nhất trí về lộ trình để quân đội Liban từng bước tiếp quản quyền kiểm soát các khu vực ở miền Nam Liban.

Cho đến nay, quân đội Liban vẫn chưa thể buộc lực lượng Hezbollah giải giáp hoặc rút các tay súng khỏi miền Nam Liban.

Cùng ngày 26/6, tại Bộ Ngoại giao Mỹ, các đại diện Israel, Liban và Mỹ đã tham gia lễ ký kết thỏa thuận khung ba bên, theo đó Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sẽ bắt đầu rút quân khỏi hai khu vực nằm bên trong vùng đệm an ninh dài 1,8 km mà IDF đã thiết lập ở miền Nam Liban. Binh lính Israel tại đây sẽ được các thành viên của quân đội Liban thay thế. Trước đó, IDF đã phá hủy cơ sở hạ tầng của Hezbollah trong các khu vực này.

Giới chức các nước Mỹ và Liban đã lên tiếng hoan nghênh thỏa thuận trên. Tổng thống Liban Joseph Aoun cho biết thỏa thuận được ký kết với Israel là bước đầu tiên hướng tới việc khôi phục hoàn toàn chủ quyền của Liban sau cuộc xung đột mới nhất giữa Israel và lực lượng Hezbollah.

Về phần mình, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết thỏa thuận này thiết lập một cơ chế rõ ràng, có cấu trúc nhằm khôi phục chủ quyền của Liban, giải giáp Hezbollah, đồng thời tạo điều kiện để Israel rút về biên giới của mình khi mối đe dọa đối với công dân nước này được loại bỏ. Ông nhấn mạnh rằng đối với Liban, khuôn khổ này mở ra một lộ trình thực chất để thoát khỏi cuộc khủng hoảng kéo dài; còn đối với Israel, đây là một con đường có thể kiểm chứng nhằm loại bỏ mối đe dọa lâu dài từ khu vực biên giới phía Bắc.

Mặc dù vậy, Ngoại trưởng Mỹ cũng thừa nhận phạm vi hạn chế của thỏa thuận, gọi đó là khởi đầu của những bước khởi đầu. Ông Marco Rubio tuyên bố: “Bước đi đầu tiên đôi khi là khó khăn nhất, nhưng đó là một bước quan trọng, và là bước mà chúng ta đã cùng nhau thực hiện”.

Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leither nói rằng Israel sẽ duy trì vùng đệm an ninh ở miền Nam Liban cho đến khi Lực lượng vũ trang Liban chứng minh được khả năng giải giáp Hezbollah và chịu trách nhiệm về an ninh tại đây. Ông Yechiel Leither nhấn mạnh thỏa thuận Israel – Liban sẽ không dựa trên lịch trình cố định, mà dựa trên những tiến bộ có thể đo lường được của quân đội Liban trong việc giải giáp Hezbollah. Quan chức này đồng thời khẳng định mục tiêu cuối cùng của thỏa thuận là thiết lập một nền hòa bình bền vững giữa hai quốc gia. Ông nhấn mạnh: “Đó là một nền hòa bình thực sự, trong đó cả Israel và Liban đều được bảo đảm an ninh, đồng thời chủ quyền của mỗi nước được tôn trọng và bảo vệ”.