Hàn Quốc trấn an Mỹ về cam kết đầu tư sau cảnh báo tăng thuế của Tổng thống Trump

Seoul gấp rút xử lý vướng mắc pháp lý, thị trường tài chính biến động trước nguy cơ thuế quan quay trở lại mức 25%.

Cảng hàng hóa ở Busan, Hàn Quốc. Ảnh: THX/TTXVN

Chính phủ Hàn Quốc đang khẩn trương trấn an Mỹ về cam kết đầu tư trị giá hàng trăm tỷ USD, sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ nâng mạnh thuế nhập khẩu đối với ôtô và nhiều mặt hàng khác từ đồng minh châu Á này, với lý do Seoul chậm thực thi thỏa thuận thương mại song phương.

Theo hãng tin Reuters, phát biểu trên mạng xã hội đầu tuần này, ông Trump cho rằng Quốc hội Hàn Quốc chưa thông qua kịp thời thỏa thuận mà ông đạt được với Tổng thống Lee Jae Myung từ tháng 7/2025. Thỏa thuận này yêu cầu Seoul đầu tư quy mô lớn vào các dự án kinh doanh tại Mỹ để đổi lấy việc Washington cắt giảm thuế quan.

“Vì cơ quan lập pháp Hàn Quốc chưa ban hành thỏa thuận thương mại lịch sử của chúng ta, tôi quyết định nâng thuế đối với ôtô, gỗ, dược phẩm và các mức thuế đối ứng khác từ 15% lên 25%”, ông Trump viết, đồng thời nhấn mạnh hai bên từng tái khẳng định các điều khoản trong chuyến thăm Hàn Quốc của ông hồi tháng 10/2025.

Seoul bị động, kích hoạt phản ứng khẩn cấp

Thông báo đột ngột của ông Trump được giới chức Hàn Quốc thừa nhận là bất ngờ, trong bối cảnh nước này đang nỗ lực cân bằng quan hệ đồng minh chiến lược với Mỹ và những thách thức ngày càng lớn đối với ổn định tài chính, tiền tệ.

Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc khẳng định Seoul vẫn cam kết thực hiện thỏa thuận và sẽ tiếp tục các bước cần thiết để hoàn tất quá trình phê chuẩn, nhằm tránh kịch bản thuế quan leo thang. Cố vấn chính sách cấp cao của Tổng thống Lee đã triệu tập cuộc họp khẩn với các bộ ngành, trong khi Bộ trưởng Công nghiệp – hiện đang ở Canada – dự kiến sớm sang Washington để làm việc với Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick. Một đặc phái viên thương mại cấp cao khác cũng sẽ tới Mỹ để gặp Đại diện Thương mại Jamieson Greer.

Trong Quốc hội Hàn Quốc, đảng Dân chủ cầm quyền cho biết năm dự luật liên quan đến gói đầu tư vào Mỹ hiện đang chờ xem xét ở các ủy ban và có thể được đẩy nhanh thông qua ngay trong tháng 2 nếu nhận được sự ủng hộ của phe đối lập.

Áp lực tiền tệ và bài toán 350 tỷ USD

Theo thỏa thuận đạt được năm ngoái, Hàn Quốc cam kết đầu tư tổng cộng 350 tỷ USD vào các lĩnh vực chiến lược tại Mỹ. Trong đó, 200 tỷ USD sẽ được giải ngân bằng tiền mặt theo từng giai đoạn, với mức trần 20 tỷ USD mỗi năm nhằm giảm áp lực lên đồng won.

Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc Koo Yun-cheol từng chia sẻ rằng chính phủ muốn sớm triển khai gói đầu tư này, song thừa nhận tiến trình có thể bị ảnh hưởng bởi phán quyết dự kiến của Tòa án Tối cao Mỹ liên quan đến chính sách thuế của ông Trump. Ông cũng cho rằng, do đồng won suy yếu mạnh, khoản đầu tư 350 tỷ USD khó có thể bắt đầu trong nửa đầu năm 2026.

Triển vọng dòng vốn chảy ra nước ngoài quy mô lớn đang khiến nhà chức trách Seoul đau đầu, nhất là khi đồng won đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-2009.

Thị trường rung lắc, doanh nghiệp ôtô chịu sức ép

Diễn biến căng thẳng thương mại lập tức tác động tới thị trường. Chỉ số chứng khoán Hàn Quốc KOSPI có lúc giảm hơn 1% trước khi hồi phục và tăng mạnh lúc đóng cửa, trong khi đồng won mất giá khoảng 0,5% so với USD. Cổ phiếu các hãng ôtô lớn như Hyundai và Kia đồng loạt giảm, do nguy cơ bị áp thuế cao trở lại tại thị trường Mỹ – nơi chiếm phần lớn kim ngạch xuất khẩu xe của Hàn Quốc.

Năm 2025, xuất khẩu của Hàn Quốc sang Mỹ đạt gần 123 tỷ USD, giảm so với năm trước, trong đó ôtô chiếm khoảng 25%. Sau thỏa thuận năm ngoái, thuế nhập khẩu ôtô Hàn Quốc vào Mỹ đã được hạ từ 25% xuống 15% kể từ tháng 11/2025, ngang bằng với mức áp cho các đối thủ Nhật Bản.

Yếu tố chính trị và tranh cãi ngoài thuế quan

Theo tờ The Independent của Anh, một số nguồn tin cho rằng động thái cứng rắn của ông Trump có thể liên quan tới các biện pháp quản lý gần đây của Hàn Quốc đối với Coupang – công ty thương mại điện tử niêm yết tại Mỹ – sau vụ rò rỉ dữ liệu lớn. Các cuộc điều tra này từng bị phía Mỹ chỉ trích là mang tính phân biệt đối xử, làm gia tăng căng thẳng trong đàm phán về các rào cản phi thuế quan.

Ông Choi Seok-young, cựu trưởng đoàn đàm phán thương mại của Hàn Quốc, nhận định việc ông Trump đe dọa tăng thuế có thể chỉ là “đòn gây sức ép tối đa”, nhằm buộc Seoul nhượng bộ thêm trong các cuộc thương lượng đang diễn ra.

Dù Nhà Trắng chưa ban hành sắc lệnh chính thức để áp mức thuế mới, nguy cơ leo thang căng thẳng thương mại vẫn hiện hữu, đặt Hàn Quốc trước bài toán khó giữa tuân thủ cam kết đầu tư khổng lồ và bảo vệ ổn định kinh tế trong nước.