Giữ lửa văn hóa dân tộc
Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) 2018 có 20% dành cho giáo dục địa phương.
Phần thi tìm hiểu kiến thức về văn hóa Mường, Trường THPT Hương Cần (Phú Thọ).
Điều này đã giải tỏa lo lắng của những người làm giáo dục về hiện trạng giá trị văn hóa dân tộc có chiều hướng mai một trong nhận thức của học trò.
Yêu cầu cấp bách
Cô Đinh Thị Thanh Tuyền, Tổ trưởng chuyên môn Văn – Sử – Địa – Giáo dục công dân, Trường THPT Hương Cần (Phú Thọ), cho biết: Trường THPT Hương Cần đóng trên địa bàn miền núi phía Tây huyện Thanh Sơn. Trường có HS dân tộc Mường, Dao, Tày, Cao Lan… theo học, trong đó dân tộc Mường chiếm đa số (trên 80%). Người Mường có nền văn hóa lâu đời với nhiều giá trị đặc sắc, độc đáo; từ ẩm thực, kiến trúc, trang phục, tín ngưỡng đến các sinh hoạt văn hóa tinh thần khác.
Là GV gắn bó lâu năm với miền núi, cô Tuyền nhận thức rõ, việc giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc cho HS hết sức quan trọng. Bởi lẽ, “văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, động lực của sự phát triển kinh tế – xã hội”. Giáo dục được một học trò giỏi về tri thức là chúng ta có một nhân tài. Nhưng giáo dục được một học trò vừa giỏi tri thức, vừa hiểu, thấm văn hóa dân tộc, chúng ta có cả một dân tộc.
“Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều HS dân tộc thiểu số chưa hiểu hết giá trị văn hóa của dân tộc mình, mà có xu hướng ưa chuộng những hình thức nghệ thuật mới, hiện đại. Là người làm giáo dục vùng cao, tôi thực sự băn khoăn, trăn trở về điều này và nhận thấy có một phần trách nhiệm của mình ở trong đó” – cô Tuyền chia sẻ.
Nhà trường chỉ có 6 HS dân tộc Kinh, còn lại là HS dân tộc thiểu số (trong đó 95% là dân tộc Ê – đê), thầy Lê Hoài Lâm, Trường Tiểu học và THCS Ea Trol (Sông Hinh, Phú Yên) luôn trăn trở làm thế nào để gìn giữ giá trị văn hóa đặc trưng của người Ê – đê.
“Giá trị văn hóa đặc trưng của người Ê – đê là các lễ hội, như cồng chiêng, lễ cúng bỏ mả, lễ hội đâm trâu, lễ cúng ché 3 ché 7 cho người trưởng thành, lễ bắt chồng, lễ cầu mưa… Nhưng các lễ hội này càng ngày càng mai một, ít được thực hiện, vì lớp trẻ không quan tâm. Sự hiểu biết gốc giá trị văn hoá dân tộc bị lãng quên, người truyền lửa và giữ lửa không có thì mai một là tất yếu” – Hiệu trưởng Lê Hoài Lâm trăn trở.
Cũng từ thực tế một trường có đông HS dân tộc, thầy Châu Long, Phó Hiệu trưởng Trường PTDTNT THPT An Giang (tỉnh An Giang) lo lắng khi HS thích lối sống hiện đại. Trang phục truyền thống của dân tộc ít được HS sử dụng (chủ yếu sử dụng trong các ngày lễ). Ngôn ngữ, chữ viết của dân tộc ngày càng mai một; phần lớn các em học đối phó (do tiếng dân tộc không tham gia đánh giá, xếp loại). Chỉ số ít HS quan tâm học hành do phải thi sư phạm tiếng Khmer, hoặc do yếu tố ngành nghề bắt buộc phải học…
“Môi trường sinh sống của người dân có xáo trộn do đô thị hóa nông thôn. Đô thị hóa càng mạnh, sự hòa tan ngôn ngữ, phai nhạt văn hóa càng nhiều. Thanh niên ít vào tu vì mải theo đuổi nền học thuật cao hơn để có vị trí việc làm sau này. Điều này dẫn đến HS ít vào chùa bồi dưỡng thêm tiếng dân tộc thiểu số. Các em giao tiếp bằng ngôn ngữ mẹ đẻ càng hạn chế” – thầy Châu Long cho hay.
Các chàng trai, cô gái Mường (Trường THPT Hương Cần) trong điệu nhảy sạp.
Giải pháp chiến lược
Làm thế nào để đưa giá trị văn hóa đặc trưng của dân tộc trở thành một phần trong đời sống văn hóa tinh thần của học trò? Làm sao để mỗi HS dân tộc Mường không bỡ ngỡ, lúng túng khi được hỏi về bộ trang phục dân tộc mình, những phong tục tập quán của ông bà mình xưa kia? Trả lời câu hỏi này, cô Đinh Thị Thanh Tuyền cho biết: Trường THPT Hương Cần đã thành lập CLB văn hóa Mường nhằm giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc cho HS. CLB bước đầu mang lại kết quả nhất định.
“Chương trình GDPT mới có 20% dành cho giáo dục địa phương. Tôi cho rằng, đây là hướng đi đúng đắn mang tầm chiến lược. Trong Chương trình 2006, nội dung giáo dục địa phương đã có trong một số môn học, như Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Công nghệ, Thể dục, nhưng chủ yếu ở dạng kiến thức lồng ghép, tích hợp; chưa có quy định thời lượng dạy, chưa được biên soạn thành tài liệu dạy học chính thức.
Tôi kì vọng tài liệu giáo dục địa phương trong chương trình mới sẽ giúp chúng tôi có định hướng đúng đắn khi đưa giá trị văn hóa truyền thống vùng miền thấm sâu trong nhận thức của học trò. Để làm được điều đó, tài liệu giáo dục địa phương phải được thiết kế phù hợp với đặc thù kinh tế – xã hội, địa lý, lịch sử, văn hóa của từng vùng miền. Quá trình biên soạn tài liệu cần có sự tham gia không chỉ của các nhà giáo dục, nhà nghiên cứu mà cả sự tư vấn của địa phương, các nghệ nhân, những người có thâm niên gắn bó với văn hóa truyền thống vùng miền. Hình thức và phương pháp tổ chức dạy học nội dung này cũng cần có sự đa dạng, linh hoạt…” – cô Tuyền chia sẻ.
Cùng quan điểm này, thầy Lê Hoài Lâm hy vọng, giáo dục địa phương sẽ là chương trình và tài liệu mở, để phát huy hết khả năng của giáo viên, nhà trường và phù hợp với bản sắc văn hóa vùng miền. Nội dung tài liệu không giáo điều, cứng nhắc; có sự kết hợp hài hòa giá trị truyền thống cốt lõi và xu thế văn minh hiện đại…
“Theo tôi nghĩ, các em rất sợ bị đánh giá là lạc hậu, chậm tiến, lỗi thời… Ngay cả người lớn của đồng bào dân tộc thiểu số cũng có suy nghĩ này! Vấn đề đặt ra cho chúng ta là làm sao khi nhắc đến giá trị văn hóa các dân tộc ít người, chính các thành viên của dân tộc đó phải hãnh diện, tự hào. Làm được điều này, chương trình giáo dục của chúng ta mới thành công” – thầy Lâm bày tỏ.
Quan tâm đến sách giáo khoa tiếng Khmer theo chương trình mới, thầy Châu Long cho rằng: Cần bảo đảm kiến thức sơ giản nhất; lưu ý soạn những bài mang tính đối thoại, hướng dẫn phát biểu miệng từ những câu đơn giản như “cảm ơn, xin lỗi”, đến những câu nói để trình bày quan điểm cá nhân… Trường dân tộc nội trú cần quan tâm và được phép tổ chức các cuộc thi phong trào liên quan ngôn ngữ, hùng biện, viết chữ đẹp – đó là hình thức khuyến khích động viên cho HS không quên ngôn ngữ tiếng mẹ đẻ.
Xây dựng tài liệu giáo dục địa phương là cách để lưu giữ, đưa giá trị văn hóa truyền thống của HS dân tộc thiểu số đến học trò. Rất cần biên soạn tài liệu song ngữ bổ trợ về văn hóa vùng để cho HS đọc. Cũng lưu ý tác giả nên chọn rải đều vùng văn hóa để tránh áp đặt văn hóa vùng. Để thực hiện đồng bộ, có hiệu quả việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số, cần sự vào cuộc của cộng đồng, nghệ nhân, chính quyền địa phương… – Thầy Châu Long
Bắt đầu đưa tài liệu giáo dục địa phương vào giảng dạy
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), hiện toàn bộ 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã ban hành kế hoạch và đang khẩn trương hoàn thiện việc biên soạn tài liệu giáo dục địa phương. Ảnh minh họa. Đây là tài liệu được đưa vào giảng dạy trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và được thực hiện...
Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

Vì sao Đường Lên Đỉnh Olympia thay đổi luật câu hỏi phụ?

Phát hiện cựu sinh viên từng được trường ĐH trao học bổng 4 năm, 40 năm sau quay về tặng trường cũ hơn 404 tỷ đồng

Danh tính nữ ca sĩ SN 1981 là Thủ khoa, vừa tặng trường cũ 200.000.000 đồng

Sau 167 năm chưa có lời giải, bài toán Riemann trị giá 1 triệu USD đã được giải quyết bằng Claude AI

Lá thư Bộ trưởng Bộ GD&ĐT gửi người thầy tặng 100 tỷ đồng xây trường giữa cao nguyên đá Mèo Vạc

'Nốt lặng' trong dịp tri ân

Trường học rực rỡ sắc hoa, gửi lời tri ân thầy cô nhân ngày Nhà giáo Việt Nam

Cảnh học trò nhỏ mang trứng gà, túi gạo làm quà 20/11 tặng cô giáo gây xúc động

Cô giáo đạt 8.0 IELTS về vùng cao dạy học

Profile của nữ PGS.TS Bệnh viện Bạch Mai đang viral với 1,2 triệu view: Học tập ở 10 quốc gia, nói thành thạo cả tiếng Anh lẫn tiếng Pháp

Danh tính nữ giảng viên viral với bức ảnh mặc sơ mi trắng: 33 tuổi là tiến sĩ, phó giáo sư, bố mẹ đều là giáo viên

Việt Nam có nam ca sĩ từng đỗ Thủ khoa, được đề cử đẹp nhất thế giới: Mẹ là nhà giáo giữ chức hiệu trưởng trường THPT nổi tiếng
Có thể bạn quan tâm

Trúng số độc đắc vào 2 ngày liên tiếp (23/11-24/11/2026), Trời ban số sướng, 3 con giáp lội ngược dòng, nắm ngay cơ hội kiếm tiền tỷ, cả đời giàu sang
Trắc nghiệm
14:39:47 22/11/2026
Anh trai say hi và bạn gái hot girl chính thức làm lễ cưới tại nhà thờ sau 9 năm yêu
Sao việt
14:29:40 22/11/2026
23 con số thú vị của Ronaldo trong 23 năm khoác áo tuyển Bồ Đào Nha
Sao thể thao
14:25:22 22/11/2026
Danh ca Ngọc Sơn gây xúc động khi lộ diện, Khỉ Xù Mì khiến Quang Hùng bối rối
Tv show
14:24:54 22/11/2026
Xe BYD bị cấm bán ở châu Âu vì quá giống Land Rover Defender
Ôtô
14:19:05 22/11/2026
Mỹ Tâm vừa hát vừa khóc: "Một ngày Tâm không hát nữa mọi người có buồn không?"
Nhạc việt
14:19:00 22/11/2026
vivo V80 và V80 FE ra mắt tại Việt Nam: camera ZEISS, mặt lưng đổi màu và nhiều tính năng AI
Đồ 2-tek
14:15:19 22/11/2026
Nam danh hài 2 Ngày 1 Đêm bị dừng sóng gấp, bà xã lộ diện cầu xin
Sao châu á
14:14:49 22/11/2026
Danh tính nam diễn viên vừa qua đời đột ngột khi đang trên đường đi làm vào hôm 20/11
Sao âu mỹ
14:10:31 22/11/2026
Ông Trump ra sắc lệnh hạn chế chia sẻ thông tin với Quốc hội Mỹ
Thế giới
14:05:33 22/11/2026
TP.HCM tuyển gần 68.000 chỉ tiêu vào lớp 10 công lập
Ngày sách Việt Nam 21/4: Nuôi dưỡng thói quen đọc sách từ tuổi bé thơ


Dồn điểm lẻ, sáp nhập trường là yêu cầu tất yếu
Bồi dưỡng giáo viên Thái Bình chuẩn bị triển khai chương trình mới
Hiệu trưởng ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM đề xuất gửi tân Bộ trưởng GD&ĐT: 'Dục tốc bất đạt'
Mô hình bồi dưỡng giáo viên mới: Không thể thiếu vai trò giáo viên cốt cán
Lớp học ngoài nhà trường
Quá tải trong tuyển sinh lớp 1: Đã sẵn sàng phương án giảm 'nhiệt'
Hà Nội: Teen THCS Nguyễn Tri Phương trải nghiệm học Toán theo chương trình SGK mới
Hà Tĩnh: Tuyên dương 147 giáo viên tiểu học dạy giỏi cấp tỉnh
Sơn La: 167 giáo viên tiểu học được công nhận dạy giỏi cấp tỉnh
Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ: "Tạo cơ hội, điều kiện tốt nhất cho học sinh"
Tiên phong triển khai sách giáo khoa mới
Triển khai CTGDPT 2018 ở Gia Viễn: Tập trung đầu tư trường lớp và đội ngũ giáo viên
Lào Cai: Chuẩn bị nhuần nhuyễn chuyển tiếp học sinh lớp 5 lên lớp 6
Chú rể Đức cao 1m92 đọc lời thề nguyện bằng tiếng Việt trong đám cưới
Chú rể U50 người Scotland vượt 10.000km về Vĩnh Long đón dâu sau 9 năm yêu
Chú rể Romania cưới cô gái Vĩnh Long kém 11 tuổi, nói lời xúc động trong hôn lễ
Hình ảnh đáng yêu nhất mùa 20/11 năm nay: Học sinh mang "cả đại dương" cùng rau xanh đến tặng cô giáo, nhìn mà muốn làm ngay nồi lẩu!
Phát hiện 1 cựu sinh viên vừa tặng trường đại học cũ hơn 1.900 tỷ đồng, lập kỷ lục toàn tỉnh
Danh tính cựu thầy giáo Vật lý, từng đi bán kem, chỉ có 1 bộ quần áo lành lặn để đứng lớp, nay tài trợ 100 tỷ cho tỉnh biên giới xây công trình ý nghĩa
Nhan Phúc Vinh từng đứng lớp dạy thể dục ở trường cấp 3 trước khi trở thành diễn viên 5 lần đoạt Mai Vàng
Nữ Giáo sư duy nhất của ĐH Bách khoa Hà Nội vừa nhận bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục: Chỉ cần 4 năm để học lên Tiến sĩ, đang là Phó hiệu trưởng trường
Danh tính nữ sinh Ninh Bình có màn văn nghệ mừng 20/11 nổi khắp cõi mạng, đoạt luôn giải Nhất
BTV Việt Khuê: "Tôi liều khi chọn truyền hình thay vì nghiên cứu Toán học"
Câu hỏi khó nhất đề tiếng Anh thi đại học Hàn Quốc 2027, nói về hội họa nhưng phải hiểu âm nhạc mới làm được
"Con gái" Trấn Thành 10 tuổi giật giải tại LHP Việt Nam, có bộ sưu tập nghìn tỷ: Càng lớn càng quá xinh đẹp
Giao dịch chuyển khoản 70 triệu khiến Trấn Thành bị cảnh báo
Lời khuyên cho 3 con giáp may mắn nhất thứ Hai ngày 23/11
Trai đẹp đóng cảnh nóng với Lương Thế Thành là ai?
Thắt lưng mặt huy chương: Vì sao món phụ kiện này phủ sóng làng thời trang?
Không còn thấy Hoa hậu Địa Ngục Độc Thân run cầm cập khi dẫn MC tại MAMA ngày 2
Người phụ nữ giả ung thư suốt 10 năm, nhận đến 5 tỷ đồng tiền quyên góp, chồng ngày ngày chăm sóc cũng không hay biết
Á hậu Vũ Thuý Quỳnh ở cữ 20 triệu/ngày
Vợ ái nữ sòng bạc Macau của Đậu Kiêu lộ nhân cách thật giữa sự kiện
Tranh cãi Jisoo (BLACKPINK) phải mặc váy ngắn mỏng tang giữa trời âm độ tại sự kiện Dior, lạnh đến mắt rưng rưng, bàn tay đỏ ửng
Từ 22/11 đến 31/12: 3 tuổi công việc thuận lợi, quý nhân dẫn đường
49 ngày tới: 3 con giáp Trúng Số giàu to
Một "thành phố chết" bất ngờ gây sốt: Chỉ có 5 chiếc taxi, đến chuột cũng không buồn ở
Thảm xanh MAMA 2026 ngày 1: Kim Hye Soo khoe body đồng hồ cát "chặt chém" dàn idol thế hệ mới, Park Bo Gum điển trai như hoàng tử!
1 bài hát giúp nữ ca sĩ SN 1947 mua 16 căn nhà
3 con giáp càng nổi bật càng dễ bị ghét ngầm
Mẹ vợ của nam diễn viên ngông cuồng nhất showbiz: Là đại gia kim cương, trẻ đẹp cao 1m75 và hơn con rể 6 tuổi