Giếng Ngọc- Bí ẩn “Mắt rồng”

Nằm dưới chân núi Đính thuộc di tích núi chùa Bái Đính (phường Tây Hoa Lư), trường tồn gần trọn một thiên niên kỷ, gắn liền với đạo hạnh của Thiền sư Nguyễn Minh Không, Giếng Ngọc từ lâu đã trở thành điểm tựa tâm linh vững chắc cho đông đảo người dân, du khách thập phương.

Năm 2007, Giếng Ngọc được Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam cấp bằng xác nhận kỷ lục là “Giếng lớn nhất Việt Nam”.

Toàn cảnh Giếng Ngọc – giếng lớn nhất Việt Nam nhìn từ trên cao.

Linh thiêng Giếng Ngọc

Theo các tư liệu lịch sử và lời kể của các bậc cao niên, Giếng Ngọc đã hiện diện trên mảnh đất Ninh Bình cách đây gần 1.000 năm. Tương truyền, trong quá trình tĩnh giác, tu tập trên núi Đính, Quốc sư Nguyễn Minh Không – người có công lớn trong việc sáng lập và phát triển chùa Bái Đính cổ đã đích thân khai mở mạch nước ngầm thanh khiết từ Giếng Ngọc. Không chỉ được dùng để sinh hoạt mà đã được Thiền sư sử dụng để sắc thuốc, chữa bệnh cứu vị minh quân Lý Thần Tông cũng như bách tính nhân dân vùng Hoa Lư xưa. Giếng Ngọc vì thế đã bước vào đời sống tín ngưỡng dân gian với màu sắc vô cùng linh thiêng.

Giếng Ngọc nằm trong khuôn viên chùa Bái Đính cổ.

Đặc biệt, tên gọi “Giếng Ngọc” không phải ngẫu nhiên mà có, nó bắt nguồn từ một hiện tượng thiên nhiên kỳ thú mang đậm tính huyền tích. Tương truyền rằng, vào ban đêm hoặc những khi thời tiết thay đổi, mặt nước giếng như một tấm gương khổng lồ phản chiếu ánh sáng lên bầu trời, tạo thành những vầng hào quang ngũ sắc rực rỡ tựa như một viên ngọc quý giá lộ diện giữa chốn đại non thiêng.

Kiệt tác về kiến trúc

Miệng giếng được xây ghép kiên cố bằng đá núi Đính đặc trưng.

Không chỉ mang giá trị về văn hóa tâm linh, Giếng Ngọc còn là một kiệt tác kiến trúc, thể hiện tư duy thẩm mỹ và triết lý phương Đông sâu sắc. Giếng được thiết kế theo hình mặt nguyệt, với đường kính mặt giếng rộng tới 30m và độ sâu 10m. Toàn bộ xung quanh miệng giếng được xây dựng kiên cố bằng loại đá núi Đính. Giếng tọa lạc ở vị trí trung tâm của một khuôn viên hình vuông có diện tích rộng lớn lên đến 6.000m. Tại bốn góc của khuôn viên này, người ta xây dựng bốn lầu bát giác bề thế. Sự sắp đặt kiến trúc với giếng hình tròn (tượng trưng cho trời) đặt giữa khuôn viên hình vuông (tượng trưng cho đất đai vững bền) chính là biểu thị cho sự giao thoa âm dương, hòa hợp giữa thiên nhiên và con người. Năm 2007, Giếng Ngọc đã được tiến hành nâng cấp, mở rộng và chính thức được Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam (Việt Nam Book of Records) công nhận, xác lập kỷ lục là “Giếng lớn nhất Việt Nam”.

Giải mã bí ẩn “Mắt rồng”

Điều đặc biệt ở Giếng Ngọc là nguồn nước quanh năm có màu xanh ngọc bích, trong vắt, mát lạnh và chưa từng vơi cạn dù người dân liên tục lấy nước sử dụng hay trải qua những mùa khô hạn khắc nghiệt nhất. Chính vì vậy, nhân dân trong vùng từ bao đời nay tôn kính gọi đây là “giếng thần” hay “mắt rồng”.

Về mặt địa lý tâm linh, đại diện chùa Bái Đính cho biết: xưa kia người dân bản địa gọi mạch nước ngầm này là “lỗ lùng” (ổ gà). Vị thế của giếng được ví von là “Nhãn long lộ thiên” tức mắt rồng ở chân núi. Khi kết hợp cùng khu vực “Ao Tiên” (mắt rồng ẩn sơn) nằm trong hang tối trên đỉnh núi, cả hai tạo thành một hệ thống hai mắt rồng độc nhất vô nhị mà hiếm có cơ sở Phật giáo nào ở nước ta có được.

Nước Giếng Ngọc quanh năm xanh màu ngọc bích và không bao giờ vơi cạn.

Lý giải hiện tượng kỳ diệu này dưới lăng kính khoa học, ông Trương Đình Tưởng, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Ninh Bình chia sẻ, nguồn nước này thực chất được hội tụ và chảy ngầm từ hang động ở khu vực “thung thuốc” chính là nơi Thiền sư Nguyễn Minh Không chuyên trồng các loại dược liệu năm xưa. Để chứng minh điều này, người dân địa phương đã tiến hành thả nghiệm một quả bóng từ hang núi phía trên trong những trận mưa lớn. Kết quả vô cùng chuẩn xác khi quả bóng đã trôi theo đúng mạch nước ngầm và xuất hiện tại vị trí của Giếng Ngọc.

Hiện, Giếng Ngọc không chỉ dừng lại ở công năng cung cấp nguồn sinh thủy mà đã thực sự trở thành một điểm đến, một biểu tượng của niềm tin, khát vọng hướng thiện trong đời sống tinh thần của nhân dân. Mỗi dịp đầu xuân năm mới, hòa cùng không khí lễ hội chùa Bái Đính, hàng nghìn du khách thập phương lại nô nức hội tụ về đây vãng cảnh và thành kính xin nước Giếng Ngọc. Đối với mỗi phật tử và người dân, dòng nước xanh thiêng liêng ấy mang theo những lời nguyện cầu thiết tha về một năm mới bình an, dồi dào sức khỏe, phước lành và may mắn.

Trải qua bao thăng trầm, biến thiên của thời gian, Giếng Ngọc vẫn trường tồn như một chứng nhân lịch sử kiên trung, gắn kết giữ quá khứ và hiện tại, giữa đạo và đời. Việc gìn giữ, tôn tạo và phát huy giá trị của Giếng Ngọc không chỉ là bảo vệ cảnh quan, mà còn đem lại những giá trị tinh thần sâu sắc và trở thành điểm đến tâm linh hấp dẫn đối với du khách.