Giải pháp cho cây xanh đô thị trong bối cảnh thời tiết cực đoan

Thành phố Barcelona của Tây Ban Nha đang từng bước thay thế hàng chục nghìn cây phong ngô – loài cây từng được xem là biểu tượng của nhiều tuyến phố và quảng trường trong thành phố – nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm tình trạng dị ứng phấn hoa ngày càng gia tăng.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, chính quyền Barcelona dự kiến đến năm 2037 thay thế hơn 20.000 cây phong ngô trên đường phố và trong các công viên. Đây là một phần trong kế hoạch tái cơ cấu hệ thống cây xanh đô thị nhằm giảm sự phụ thuộc quá lớn vào một loài cây duy nhất.

Trong nhiều thập kỷ, cây phong ngô được ưa chuộng tại Barcelona nhờ tán rộng, tạo bóng mát tốt và phù hợp với quy hoạch đô thị. Tuy nhiên, thời gian gần đây, ngày càng nhiều người dân phàn nàn về lớp lông tơ rất nhỏ từ quả cây phong ngô phát tán trong không khí vào mùa Xuân, gây kích ứng mắt, cổ họng và làm trầm trọng thêm các bệnh dị ứng hô hấp.

Ngày 23/4 vừa qua, đúng dịp lễ Sant Jordi – một lễ hội truyền thống lớn của Barcelona – nhiều cơn gió mạnh đã cuốn theo lượng lớn lông tơ từ cây phong ngô bay khắp thành phố, khiến nhiều hoạt động ngoài trời bị ảnh hưởng. Bên cạnh đó, lượng phấn hoa ngày càng tăng do thời tiết ẩm hơn cũng làm gia tăng các trường hợp dị ứng.

Theo kế hoạch của thành phố, số lượng cây phong ngô hiện khoảng 44.000 cây sẽ giảm một nửa trong vòng 10 năm tới. Chính quyền Barcelona đặt mục tiêu không để bất kỳ loài cây nào chiếm quá 15% tổng số cây xanh đô thị nhằm tăng khả năng chống chịu trước sâu bệnh, hạn hán và các hiện tượng thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu gây ra. Hiện cây phong ngô chiếm khoảng 27% số cây xanh của thành phố, giảm so với mức 30% vào năm 2010.

Bà Maria Buhigas, kiến trúc sư trưởng của thành phố Barcelona cho biết, việc thay thế sẽ được tiến hành dần dần chứ không phải chặt bỏ hàng loạt. Theo bà, cây mới sẽ được trồng thay khi cây cũ chết hoặc trong quá trình cải tạo đô thị.

Theo chính quyền Barcelona, việc phụ thuộc quá nhiều vào một loài cây khiến đô thị dễ tổn thương trước sâu bệnh và biến đổi khí hậu. Vì vậy, thành phố đang từng bước xây dựng hệ thống cây xanh đa dạng hơn nhằm thích ứng với nhiệt độ tăng cao và các đợt hạn hán kéo dài.

Bà Jordina Belmonte, nhà thực vật học thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Môi trường của Đại học Tự trị Barcelona đánh giá, quyết định của thành phố là hợp lý. Theo bà, cây phong ngô là loài có đặc điểm phát tán phấn hoa và lông tơ rất mạnh vào đúng thời điểm gió lớn xuất hiện nhiều tại khu vực Catalonia, khiến các vấn đề dị ứng trở nên nghiêm trọng hơn.

Theo số liệu từ nền tảng theo dõi phấn hoa polenes.com tại Barcelona, tháng 3 vừa qua, có thời điểm chỉ trong vòng 48 giờ, mật độ phấn hoa phong ngô trong không khí đã tăng từ mức gần như bằng 0 lên hơn 2.000 hạt/m. Bà Teresa Garriga, bác sĩ dị ứng nhi khoa tại Bệnh viện Vall d’Hebron ở Barcelona cho biết, protein trong phấn hoa phong ngô có thể gây phản ứng dị ứng chéo với một số loại trái cây như đào, dẫn tới các triệu chứng hen suyễn, đặc biệt ở trẻ em.

Trong khi đó, bác sĩ dị ứng và miễn dịch Alfons Malet tại Phòng khám Teknon nhận định tình trạng dị ứng phấn hoa tại Barcelona tăng rõ rệt trong hai năm qua do độ ẩm cao làm cây cối ra hoa nhiều hơn. Ông cũng cho rằng ô nhiễm từ khí thải động cơ diesel tại đô thị khiến phấn hoa trở nên “gây kích ứng mạnh hơn” so với ở vùng nông thôn.