Everest ghi nhận mùa leo núi nhộn nhịp nhất lịch sử với 1.000 người chinh phục

Lần đầu tiên trong lịch sử, số người lên tới đỉnh Everest trong một mùa leo núi vượt mốc 1.000, nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi kéo dài và lượng giấy phép được cấp ở mức kỷ lục.

Các nhà leo núi chinh phục đỉnh Everest tại Nepal. Ảnh: AFP/TTXVN

Mùa leo núi Everest năm 2026 đã ghi nhận số người chinh phục thành công “nóc nhà thế giới” cao nhất từ trước đến nay, với hơn 1.000 người lên tới đỉnh núi cao 8.849 m này, theo giới chức Nepal.

Con số trên vượt xa kỷ lục trước đó được thiết lập vào năm 2019 với 877 lượt leo thành công.

Theo tạp chí Outside dẫn lời ông Khim Lal Gautam, đại diện Văn phòng Du lịch Nepal thường trực tại trại nền Everest, đây là mùa leo núi thành công nhất từng được ghi nhận. Tuy nhiên, ông Himal Gautam, quan chức thuộc cơ quan du lịch Nepal, cho biết số liệu cuối cùng vẫn cần được xác minh trước khi công bố chính thức.

Thời tiết thuận lợi thúc đẩy làn sóng chinh phục Everest

Các nhà leo núi và giới chức cho rằng nguyên nhân chính dẫn đến lượng người lên đỉnh tăng đột biến là thời tiết ổn định kéo dài bất thường trong mùa leo núi năm nay.

Nepal đã cấp số lượng giấy phép leo Everest cho người nước ngoài cao nhất từ trước đến nay, với 494 giấy phép. Riêng ngày 21/5, khoảng 275 người đã lên tới đỉnh, trở thành ngày bận rộn nhất của mùa leo núi.

Năm nay, toàn bộ các đoàn leo núi tiếp cận Everest từ phía Nepal sau khi Trung Quốc đóng tuyến đường phía Bắc đi qua Tây Tạng. Everest có hai hướng tiếp cận chính, từ Nepal ở phía Nam và từ Tây Tạng của Trung Quốc ở phía Bắc.

Dù ghi nhận ít nhất 5 trường hợp tử vong trong mùa leo núi, các công ty tổ chức thám hiểm vẫn đánh giá đây là một mùa thành công. Ông Ang Tshering Sherpa, đại diện công ty Asian Trekking có trụ sở tại Kathmandu, cho biết nhu cầu chinh phục Everest vẫn rất cao bất chấp chi phí du lịch gia tăng và những bất ổn địa chính trị trên thế giới.

Ông cho biết số lượng người leo núi đến từ Mỹ và châu Âu có xu hướng giảm, trong khi lượng khách từ các quốc gia châu Á tăng mạnh.

Lo ngại về môi trường và tình trạng thương mại hóa

Bên cạnh những kỷ lục mới, Everest tiếp tục làm dấy lên các mối lo ngại về biến đổi khí hậu và tác động của hoạt động du lịch mạo hiểm.

Theo Independent, tốc độ tan chảy của các sông băng tại dãy Himalaya đang ngày càng đáng báo động. Trong chuyến thăm Nepal năm 2023, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã trực tiếp đến khu vực Himalaya và cảnh báo về nguy cơ các sông băng trong khu vực đang biến mất với tốc độ nhanh chưa từng thấy.

Trước mùa leo núi năm nay, Nepal từng đề xuất các quy định nghiêm ngặt hơn nhằm nâng cao an toàn và giảm thiểu tác động môi trường. Một trong những đề xuất đáng chú ý là yêu cầu người muốn leo Everest phải từng chinh phục ít nhất một ngọn núi tại Nepal có độ cao trên 7.000 m mới được cấp phép.

Quốc gia sở hữu đỉnh núi cao nhất thế giới nhiều năm qua bị chỉ trích vì thương mại hóa Everest quá mức, khi liên tục cấp số lượng lớn giấy phép cho cả những người chưa có nhiều kinh nghiệm leo núi ở độ cao cực lớn.

Khối băng khổng lồ gây chậm tiến độ leo núi

Mùa leo núi 2026 cũng đối mặt với một thách thức lớn khi xuất hiện một khối băng khổng lồ không ổn định trên tuyến đường dẫn lên đỉnh Everest.

Các nhà leo núi bắt đầu tập kết tại trại nền ở độ cao khoảng 5.300 m từ tháng 4, nhưng quá trình chuẩn bị đã bị trì hoãn hơn hai tuần do một khối băng treo nguy hiểm có nguy cơ sụp đổ bất cứ lúc nào.

Nhóm chuyên gia mở đường, thường được gọi là “các bác sĩ thác băng”, vốn có nhiệm vụ lắp đặt dây cố định và thang trên tuyến leo núi hằng năm, buộc phải kéo dài thời gian làm việc do điều kiện nguy hiểm. Đây là các hướng dẫn viên giàu kinh nghiệm thuộc Ủy ban Kiểm soát Ô nhiễm Sagarmatha của Nepal.

Dù các đơn vị tổ chức thám hiểm liên tục cảnh báo về nguy cơ sụp đổ của khối băng, hàng trăm nhà leo núi vẫn tiếp tục hành trình chinh phục Everest.

Huyền thoại Kami Rita Sherpa lập thêm kỷ lục

Trong mùa leo núi năm nay, hướng dẫn viên nổi tiếng người Nepal Kami Rita Sherpa tiếp tục thiết lập kỷ lục mới khi lần thứ 32 đặt chân lên đỉnh Everest.

Người đàn ông 56 tuổi này lần đầu chinh phục Everest vào năm 1994 và gần như năm nào cũng quay trở lại ngọn núi cao nhất thế giới.

Tuy nhiên, chính ông cũng cho rằng Nepal nên siết chặt việc cấp phép. “Nepal chỉ nên cấp tối đa khoảng 250 giấy phép leo núi từ phía Nepal. Sẽ tốt hơn nếu chính phủ giới hạn số lượng người leo núi”, ông nói.

Theo thống kê của Outside, hơn 300 người đã thiệt mạng trên Everest kể từ khi các hoạt động leo núi bắt đầu. Riêng năm 2025 có 5 trường hợp tử vong, trong khi năm trước đó ghi nhận 8 người thiệt mạng.

Trong một diễn biến khác, hướng dẫn viên Hillary Dawa Sherpa, người mất tích gần khu vực Trại IV ở độ cao khoảng 7.600 m từ cuối tháng 5, đã được tìm thấy và giải cứu gần trại nền Everest vào sáng 4/6, sau gần 6 ngày mất liên lạc.