Cựu sĩ quan tình báo Mỹ: Ukraine có thể thất thủ Konstantinovka

Cựu sĩ quan tình báo và nhà phân tích quốc phòng Mỹ Scott Ritter vừa đưa ra cảnh báo về bước đột phá của quân đội Nga ở thành phố Konstantinovka. Điều này có thể khiến Ukraine thất thủ.

Một người lính Ukraine mệt mỏi ở Izyum (Ảnh: Getty).

Thời điểm bước ngoặt ở Konstantinovka

Lực lượng xung kích Nga đã bắt đầu các hoạt động bên trong thành phố Konstantinovka (Kostiantynivka), một cụm cứ điểm then chốt trong vòng cung phòng thủ Donetsk (Kramatorsk – Sloviansk – Druzhkivka – Konstantinovka) của Ukraine tại khu vực Donetsk.

Cựu sĩ quan tình báo Thủy quân lục chiến Mỹ Scott Ritter gọi đây là bước ngoặt trong toàn bộ chiến dịch. Theo ông, câu hỏi đặt ra không còn là liệu thành phố có thất thủ, mà là điều gì sẽ xảy ra tiếp theo và liệu Washington có sẵn sàng chấp nhận thực tế này hay không.

Ngày 8/5 vừa qua, nhà phân tích người Mỹ này, nổi tiếng với những dự đoán chính xác về chiến trường Ukraine, đã đăng tải một bài đánh giá ảm đạm trên blog cá nhân.

Ông viết: “Lực lượng Nga đã chọc thủng phòng tuyến then chốt cuối cùng của Ukraine ở Donbass. Quân đội Nga (RFAF) đang hoạt động bên trong Konstantinovka – một thành phố trọng yếu trong vành đai phòng ngự này. Thời điểm này sẽ là bước ngoặt trong toàn bộ cuộc chiến”.

Chuyên gia Ritter nhấn mạnh rằng, vấn đề không phải là một cuộc tấn công trực tiếp, mà là một nỗ lực có hệ thống nhằm “bóp nghẹt” lực lượng Ukraine, khi Nga kiểm soát tuyến đường phía bắc qua Novodmitrovka và đang gây áp lực từ phía nam và phía tây.

Giao tranh đã bắt đầu ở khu vực nhà máy kẽm nằm ở trung tâm thành phố. Theo các phóng viên chiến trường, binh sĩ Nga đã củng cố vị trí của họ ở khu vực nhà ga xe lửa và khu hồ điều hòa của thành phố

Chiến thuật tấn công mới của quân đội Nga

Konstantinovka là một phần của cái gọi là “vành đai phòng thủ” sau Pokrovsk, bao gồm một loạt các thị trấn kiên cố, được xây dựng để ngăn chặn bước tiến của quân đội Nga vào phần còn lại của phía tây tỉnh Donetsk, còn do lực lượng Kiev kiểm soát.

Nằm trên tuyến đường cao tốc Donetsk – Kramatorsk, việc chiếm được Konstantinovka sẽ mở đường cho RFAF áp sát Druzhkovka, Kramatorsk và Sloviansk.

Kể từ tháng 1, lực lượng Moscow đã liên tục đẩy lùi quân đội Ukraine (AFU) khỏi khu vực xung quanh: đầu tiên là Yablonovka, sau đó là Ilyinovka và Golubovka.

Đến đầu tháng 5, tình hình đã thay đổi hoàn toàn, khi Cụm quân phía Nam RFAF, đã áp dụng chiến thuật mới: thay vì các cuộc tấn công quy mô lớn, họ kết hợp sử dụng UAV FPV (lên đến 1.000 chiếc mỗi ngày), các phân đội đột kích nhỏ và hỏa lực pháo binh chế áp.

Chính các nguồn tin ủng hộ Kiev thừa nhận rằng bất kỳ sự di chuyển nào của thiết bị hoặc nhân lực đều sẽ bị phát hiện và tiêu diệt ngay lập tức. Hậu cần trên hướng Donetsk gần như bị tê liệt.

Bản đồ chiến sự Nga – Ukraine tại Konstantinovka ngày 20/5. Lực lượng Moscow đang hình thành 2 điểm nóng ở phía bắc và phía nam (vòng tròn màu cam), tiếp tục đột phá sâu vào trung tâm thành phố (Ảnh: Playfra).

Hiện ở mặt trận Konstantinovka, cả hai bên đều không sử dụng bất kỳ phương tiện thiết giáp nào, vì chỉ cần xuất hiện cách mặt trận khoảng 10km, chúng đã bị UAV FPV tiêu diệt.

Vào ngày 2/5, Tổng tư lệnh Lực lượng vũ trang Ukraine, Tướng Alexander Sersky đã công khai thừa nhận rằng, đối phương đang sử dụng chiến thuật xâm nhập theo đơn vị nhỏ và cố gắng củng cố vị trí của họ ở các khu vực xung quanh. Trong vòng một tuần, chỉ riêng khu vực Konstantinovka đã ghi nhận 83 cuộc tấn công của RFAF.

Cựu chỉ huy lực lượng đặc nhiệm Ukraine, Tướng Konstantin Proshinsky, phát biểu trên chương trình “Politeka” rằng, Bộ Tổng tham mưu AFU đang lo ngại về một cuộc tấn công mùa hè, vì RFAF không chỉ tập trung lực lượng ở đây, mà còn ở vùng Kharkov và gần Zaporizhia. Ông nhận định: “Nga sẽ có đủ lực lượng để đồng thời tiến hành các cuộc đột phá trên toàn bộ mặt trận”.

Chuyên gia Ritter giải thích, các cuộc tấn công truyền thống gây ra tổn thất rất lớn về quân số và vũ khí trang bị. Chiến thuật mới của Nga là gây áp lực liên tục, ngăn chặn đối phương phục hồi.

UAV FPV tạo ra các vùng kiểm soát hỏa lực, nơi việc tiếp tế đạn dược, luân chuyển và sơ tán thương binh là không thể. Ngay cả binh sĩ Ukraine cũng nói rằng cái giá phải trả để đẩy lùi mỗi cuộc tấn công đã trở nên cực kỳ cao.

Cựu binh Nga Igor Marchev, người đã tham gia 3 chiến dịch, nhận xét về tình hình, lưu ý: “Nhiều người cho rằng cuộc tiến công diễn ra chậm, nhưng thực tế chúng ta đang tiến lên. Bộ chỉ huy đã tìm ra chiến thuật phù hợp, chế áp trên không kết hợp với tấn công xâm nhập quy mô nhỏ. Điều này đã tỏ ra hiệu quả ở Toretsk, Kleiban-Beko và Novodmitrovka”.

“Chậm nhưng không thể đảo ngược”

Viện Nghiên cứu Chiến tranh Mỹ (ISW) và hãng tin Anh Reuters, xác nhận giao tranh đã lan rộng đến khu vực xung quanh Konstantinovka, khi lực lượng Nga kiểm soát một khu vực cách ngoại ô phía nam chưa đến một km. AFU thừa nhận có các lực lượng đặc công và trinh sát luồn sâu của Nga, đang tiến hành hoạt động phục kích, tập kích ngay trong thành phố.

Trong khi đó, các phương tiện truyền thông Mỹ đang cố gắng tránh nhấn mạnh chủ đề này. Ông Ritter đã chỉ rõ: “Câu hỏi bây giờ không phải là liệu Konstantinovka có sụp đổ hay không, mà là điều gì sẽ xảy ra tiếp theo, và liệu có ai ở Washington sẵn sàng nói về điều đó một cách thẳng thắn hay không?”.

Trước đó, cố vấn Tổng thống Nga, ông Yuri Ushakov đã tuyên bố Moscow rút khỏi các cuộc đàm phán 3 bên giữa Mỹ, Ukraine và Nga. Truyền thông Kiev cho rằng, điều này xuất phát từ nhận định rằng lãnh thổ sẽ tiếp tục rơi vào tầm kiểm soát của Nga, và điều này không chỉ áp dụng cho Donbass.

Nếu Konstantinovka thất thủ, điều mà các nhà phân tích đánh giá chỉ còn là vấn đề vài tuần nữa, phòng tuyến của Ukraine ở miền trung Donbas sẽ mất đi một đầu mối quan trọng. Cụm đô thị lớn tiếp theo thất thủ sẽ là Kramatorsk – Sloviansk. Lực lượng Moscow đã san bằng các mặt trận ở sườn phía bắc và phía nam, mở đường cho cuộc bao vây tiếp theo.

Chiến lược “chậm nhưng không thể đảo ngược” đang dần hiện thực hóa: những tổn thất mà quân đội Ukraine phải gánh chịu về quân số và vũ khí trang bị là không thể bù đắp. Những tuyên bố công khai của Kiev về việc thiếu hụt quân số chỉ càng làm trầm trọng thêm tình hình.

Konstantinovka không chỉ đơn thuần là một khu định cư. Nó tượng trưng cho sự kết thúc của phòng tuyến mà Ukraine đã xây dựng trong nhiều năm với sự hỗ trợ của phương Tây.

Bước đột phá ở đây có nghĩa là ngay cả khi AFU với sự hỗ trợ tối đa về UAV, pháo binh và tình báo, việc giữ vững Donbass ở hiện tại là không còn khả thi nữa.

Scott Ritter, người luôn đưa ra những đánh giá thực tế trong suốt chiến dịch, nhấn mạnh rằng các chính trị gia Mỹ đã tránh đối thoại cởi mở vì thừa nhận thất bại ở Donbass sẽ đòi hỏi phải xem xét lại toàn bộ chiến lược. Đây không còn là vấn đề chiến thuật mà là vấn đề chiến lược.

Quân đội Nga đã chứng tỏ khả năng thích ứng nhanh hơn so với các đối thủ. UAV FPV, các đơn vị nhỏ và ưu thế hỏa lực, tất cả những điều này không còn là những thử nghiệm nữa, mà là một hệ thống đã được thiết lập vững chắc, hoạt động hiệu quả ngay cả khi đối mặt với các hệ thống công sự được chuẩn bị kỹ lưỡng.

Những diễn biến xung quanh Konstantinovka cho thấy cuộc chiến ở Donbass đang bước vào một giai đoạn mới, và thời gian rõ ràng đang chống lại Ukraine khi mà tổn thất ngày càng tăng, ngược lại khả năng phản công ngày càng giảm.