Con trai cựu lãnh đạo Libya Gaddafi bị ám sát

Saif al-Islam, con trai của cựu lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi, đã bị sát hại tại sân nhà riêng ở Libya trong một vụ ám sát có tổ chức.

Saif al-Islam, con trai của cựu lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi (Ảnh: AFP).

Kênh Al Hadath TV dẫn các nguồn tin ngày 3/2 cho biết, Saif al-Islam, 53 tuổi, bị bắn chết bên ngoài nơi cư trú.

Vụ ám sát được cho là có 4 người tham gia và các nghi phạm đã bỏ trốn khỏi hiện trường.

Theo báo Al Jazeera, ngay trước vụ tấn công, toàn bộ camera giám sát tại nhà của Saif al-Islam đã bị vô hiệu hóa.

Lữ đoàn Tác chiến 444, đơn vị trực thuộc Bộ Quốc phòng của Chính phủ Đoàn kết Quốc gia Libya (GNU) có trụ sở tại Tripoli, cho biết con trai cả của Gaddafi thiệt mạng trong các cuộc đụng độ vũ trang. Lữ đoàn này phủ nhận mọi liên quan đến vụ việc.

Dù không nắm giữ chức vụ chính thức nào, Saif al-Islam từng được xem là nhân vật quyền lực nhất tại quốc gia Bắc Phi giàu dầu mỏ này sau cha ông, Muammar Gaddafi, người cầm quyền hơn 4 thập niên.

Saif al-Islam định hình chính sách và làm trung gian cho các sứ mệnh ngoại giao nhạy cảm, nổi bật.

Ông dẫn dắt các cuộc đàm phán về việc Libya từ bỏ vũ khí hủy diệt hàng loạt và thương lượng bồi thường cho gia đình các nạn nhân thiệt mạng trong vụ đánh bom chuyến bay Pan Am 103 trên bầu trời Lockerbie, Scotland, năm 1988.

Quyết tâm đưa Libya thoát khỏi vị thế quốc gia bị cô lập, ông tiếp xúc với phương Tây và tự quảng bá là một nhà cải cách, kêu gọi hiến pháp và tôn trọng nhân quyền.

Được đào tạo tại Trường Kinh tế London và nói tiếng Anh trôi chảy, ông từng được nhiều chính phủ xem là gương mặt Libya có thể chấp nhận, thân thiện với phương Tây.

Nhưng khi cuộc nổi dậy chống lại chế độ của Tổng thống Muamma Gaddafi bùng nổ năm 2011, Saif al-Islam lập tức chọn lòng trung thành với gia đình và bộ tộc thay vì các mối quan hệ bạn bè.

Sau khi lực lượng nổi dậy chiếm thủ đô Tripoli, Saif al-Islam tìm cách chạy sang Niger láng giềng trong trang phục một người du mục Bedouin.

Lữ đoàn dân quân Abu Bakr Sadik bắt giữ ông trên một con đường sa mạc và đưa ông bằng máy bay tới thị trấn Zintan ở phía Tây, khoảng một tháng sau khi cha ông bị truy đuổi và bị bắn chết tại chỗ bởi lực lượng nổi dậy.

Saif al-Islam bị một người du mục Libya phản bội và giao cho lực lượng nổi dậy bắt giữ. Ông trải qua 6 năm tiếp theo bị giam tại Zintan.

Saif al-Islam sống ẩn dật nhiều năm ở Zintan để tránh bị ám sát sau khi được dân quân thả năm 2017 theo luật ân xá. Từ năm 2016, ông được phép liên lạc với người trong và ngoài Libya. Ông tiếp khách gần như hàng tuần và bàn luận về chính trị cũng như tình hình đất nước.

Mặc áo choàng và khăn đội đầu truyền thống Libya, ông xuất hiện tại thành phố Sabha ở miền nam năm 2021 để nộp hồ sơ tranh cử tổng thống.

Tuy nhiên, việc ông ra tranh cử gây tranh cãi và bị không ít người phản đối. Các nhóm vũ trang quyền lực xuất thân từ lực lượng nổi dậy năm 2011 cũng thẳng thừng bác bỏ.

Khi tiến trình bầu cử kéo dài vào cuối năm 2021 mà không đạt được đồng thuận thực sự về luật lệ, việc Saif al-Islam ra tranh cử trở thành một trong những điểm gây tranh cãi chính.

Ông bị loại vì bản án năm 2015, nhưng khi ông tìm cách kháng cáo, các tay súng đã phong tỏa tòa án. Những tranh cãi sau đó làm sụp đổ tiến trình bầu cử và đưa Libya trở lại bế tắc chính trị.