Chứng chỉ ngoại ngữ, tin học – giấy phép con ‘giam’ bằng đại học của sinh viên

Để có đủ chứng chỉ ngoại ngữ, tin học theo yêu cầu chuẩn đầu ra của các trường đại học, mỗi sinh viên tốn không dưới 10 triệu đồng.

Nhiều sinh viên các trường đại học, cao đẳng từng phản ánh đã hoàn thành xong chương trình, được xét tốt nghiệp nhưng bị “giam” bằng tốt nghiệp với lý do không có chứng chỉ tin học và ngoại ngữ như TOEIC, IELTS, công nghệ thông tin,…

Điều này gây bức xúc lớn cho các em sinh viên vì các em đã được học ngoại ngữ, tin học từ bậc phổ thông và hoàn tất đủ điểm các học phần, tín chỉ trong trường đại học nhưng khi ra trường lại phải bắt buộc có các chứng chỉ trên là quá vô lý.

Nó như là giấy phép con khiến nhiều sinh viên mất một lượng kinh phí khá lớn khi ra trường.

Nhiều em trải qua quá trình học tập rất vất vả còn phải tham gia học tập và thi để có được chứng chỉ ngoại ngữ, tin học mới được ra trường gây ra lãng phí về thời gian, tiền bạc.

Ảnh minh họa – GDVN

Cán bộ, công chức, viên chức, nhiều ngành nghề không còn yêu cầu chứng chỉ ngoại ngữ, tin học

Nghị định 89/2021/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 101/2017 về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức chính thức có hiệu lực từ ngày 10/12/2021 đã bãi bỏ một số nội dung liên quan đến chương trình đào tạo, bồi dưỡng đối với cán bộ, công chức, viên chức.

Cụ thể, theo quy định mới tại Nghị định 89/2021 trong chương trình đào tạo, bồi dưỡng đối với cán bộ, công chức, viên chức sẽ có những nội dung sau:

- Lý luận chính trị.

- Kiến thức quốc phòng và an ninh.

- Kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước.

- Kiến thức, kỹ năng theo yêu cầu vị trí việc làm.

Như vậy, so với quy định cũ tại Nghị định 101/2017 thì kể từ ngày 10/12 trong chương trình không còn nội dung đào tạo, bồi dưỡng về tin học, ngoại ngữ.

Bộ Nội vụ cũng đã có văn bản đề nghị các Bộ, ngành không yêu cầu chứng chỉ ngoại ngữ, tin học trong quy định về trình độ đào tạo, bồi dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch, thăng hạng công chức, viên chức.

Các ngành giáo dục, hành chính,… cũng đã ban hành các Thông tư không còn quy định có chứng chỉ ngoại ngữ, tin học trong quá trình tuyển dụng, bổ nhiệm, thăng hạng thuộc ngành mình quản lý.

Bên cạnh đó, các ngành nghề thuộc một số lĩnh vực cơ khí, nông, lâm nghiệp,… trong quá trình làm việc chỉ cần biết kiến thức cơ bản đáp ứng nhiệm vụ trên mà không cần có chứng chỉ chuẩn đầu ra ngoại ngữ, tin học như một số trường đại học yêu cầu.

Bộ Giáo dục cũng không quy định chuẩn đầu ra ngoại ngữ, tin học cho sinh viên đại học

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 08/2021/TT-BGDĐT về Quy chế đào tạo trình độ đại học, có hiệu lực từ ngày 3/5/2021, áp dụng đối với các khóa tuyển sinh sau ngày thông tư có hiệu lực thi hành.

Tại khoản 1, 2 Điều 14. Quy định công nhận tốt nghiệp và cấp bằng tốt nghiệp như sau:

“1. Sinh viên được xét và công nhận tốt nghiệp khi có đủ các điều kiện sau:

a) Tích lũy đủ học phần, số tín chỉ và hoàn thành các nội dung bắt buộc khác theo yêu cầu của chương trình đào tạo, đạt chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo;

b) Điểm trung bình tích lũy của toàn khóa học đạt từ trung bình trở lên;

c) Tại thời điểm xét tốt nghiệp không bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc không đang trong thời gian bị kỷ luật ở mức đình chỉ học tập.

2. Những sinh viên đủ điều kiện tốt nghiệp được hiệu trưởng cơ sở đào tạo ra quyết định công nhận tốt nghiệp và cấp bằng tốt nghiệp trong thời hạn 03 tháng tính từ thời điểm sinh viên đáp ứng đầy đủ điều kiện tốt nghiệp và hoàn thành nghĩa vụ với cơ sở đào tạo.”

Như vậy, trong Quy chế đào tạo 08 không có quy định sinh viên tốt nghiệp ra trường phải có chứng chỉ ngoại ngữ, tin học.

Thực tế sinh viên các ngành đều có học các học phần tin học, ngoại ngữ nên yêu cầu phải có thêm chứng chỉ là điều kiện để được cấp phát bằng là điều vô lý, không phù hợp, nó hoàn toàn mâu thuẫn với ý nghĩa của học chế tín chỉ.

Đề nghị bỏ chứng chỉ ngoại ngữ, tin học khi sinh viên ra trường

Hầu như các trường đại học đều có văn bản yêu cầu chuẩn đầu ra ngoại ngữ, tin học cho trường của mình.

Để có đủ chứng chỉ ngoại ngữ, tin học theo yêu cầu chuẩn đầu ra của các trường đại học, mỗi sinh viên tốn không dưới 10 triệu đồng.

Theo thống kê, mỗi năm có khoảng 400.000 cử nhân tốt nghiệp ra trường. Với số tiền đó, mỗi năm để ra trường sinh viên phải tốn hàng ngàn tỷ đồng, trong khi nhiều chứng chỉ chỉ nhằm mục đích để ra trường mà không có giá trị trong tuyển dụng, làm việc là vô lý.

Thực chất nó là giấy phép con, làm giàu cho trung tâm ngoại ngữ, tin học của các trường đại học, cao đẳng và không đúng quy định ý nghĩa tích lũy tín chỉ do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.

Quá trình học chứng chỉ ngoại ngữ, tin học cũng phát sinh nhiều tiêu cực “bằng thật, học giả”, mua, bán,… gây bức xúc trong nhân dân.

Theo tôi, đối với một số ngành có yêu cầu ngoại ngữ, tin học thì tăng cường giảng dạy trong quá trình đào tạo, nếu sinh viên đạt quy định thì được ra trường mà không nên yêu cầu bổ sung các chứng chỉ.

Các em khi ra trường đi làm, nhà tuyển dụng sẽ tuyển theo mục đích, yêu cầu làm việc, các em khi đó sẽ tự trang bị kiến thức cần thiết đáp ứng yêu cầu làm việc mà không phải có các giấy phép con là các chứng chỉ vô bổ, làm giàu cho các cơ sở đào tạo kia.

Từ những nguyên nhân trên, người viết mong Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét và có văn bản đề nghị các trường đại học, cao đẳng cả nước dừng yêu cầu sinh viên phải có chứng chỉ ngoại ngữ, tin học khi ra trường.

(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.