Chốn thiêng bên ngã ba sông

Nằm trên địa bàn thôn Cẩm Trướng, xã Định Hòa, Phủ Cẩm là một trong những điểm đến tâm linh giàu giá trị văn hóa.

Nhiều năm trước, Phủ Cẩm được tôn tạo khang trang bằng nguồn xã hội hóa.

Tọa lạc trên thế đất cao ráo, hướng nhìn ra sông Cầu Chày, gần kề là sông Mã và ngã ba sông, nơi nổi tiếng với câu ca “Một tiếng gà gáy, sáu huyện cùng nghe”, không chỉ sở hữu cảnh quan sơn thủy hữu tình, Phủ Cẩm còn là lưu giữ những truyền thuyết, tín ngưỡng qua nhiều thế hệ.

Theo truyền thuyết dân gian, Phủ Cẩm thờ Bạch Hoa công chúa, một vị nữ thần được dân làng tôn kính. Chuyện kể rằng, bà là con gái ông Hoàng Công. Trước đó, vợ chồng ông nổi tiếng sống hiền lành, nhân hậu, thường xuyên giúp đỡ mọi người, song vợ chồng dù đã có tuổi vẫn chưa có con.

Một đêm, bà nằm mộng thấy có con chim trĩ nhẹ nhàng đậu lên bụng mình. Sau giấc mộng kỳ lạ ấy, bà mang thai và sinh hạ một bé gái đáng yêu. Tin rằng đây là đứa trẻ do trời ban, ông bà đặt tên con là Bạch Hoa.

Tại Phủ Cẩm còn có cung thờ Bà Triệu.

Lớn lên, Bạch Hoa nổi tiếng xinh đẹp, đoan trang, hiền hậu, được nhiều người yêu mến. Tiếc rằng, khi tuổi đôi mươi, trong một lần dạo thuyền trên sông, bất ngờ gặp cơn dông lớn nổi lên dữ dội. Sóng to gió lớn khiến chiếc thuyền bị lật và Bạch Hoa không may gặp nạn giữa dòng nước.

Xót thương người con gái tài sắc nhưng bạc mệnh, dân làng đã lo hậu sự chu đáo và lập một ngôi miếu nhỏ bên bờ sông để thờ phụng. Từ đó, nhiều câu chuyện linh ứng được lưu truyền trong dân gian. Người dân tin rằng Bạch Hoa luôn hiển linh che chở, phù hộ cho cuộc sống bình yên, mùa màng tốt tươi và những chuyến đi trên sông được thuận buồm xuôi gió.

Người dân tìm hiểu về Phủ Cẩm.

Lưu truyền dân gian còn kể rằng, vào thời Trần, khi nhà vua thân chinh cầm quân đi đánh giặc, đoàn quân đi qua khu vực này thì bất ngờ gặp mưa to gió lớn, sóng nước cuộn trào khiến việc hành quân bị đình trệ. Thấy hiện tượng khác thường, nhà vua cho hỏi người dân địa phương và được biết nơi đây có miếu thờ rất linh thiêng. Vua bèn sai người vào miếu dâng hương, cầu đảo. Kỳ lạ thay, sau lễ cầu khấn, dông tố nhanh chóng tan đi, trời quang mây tạnh, đoàn quân tiếp tục lên đường.

Sau khi chiến thắng trở về, ghi nhớ sự phù trợ của thần linh, vua đã ban tiền cho dân làng để xây dựng ngôi miếu khang trang, phụng thờ lâu dài. Sắc phong Thượng đẳng tôn thần, rồi Bản Cảnh Thành hoàng, Quyền Nội Công chúa.

Đến thời nhà Lê, giặc quấy phá ở phía Nam nước Đại Việt, triều đình cử Sùng Quận công đi đánh dẹp. Trên đường hành quân, khi đến vùng Cẩm Trướng, ông bị thu hút bởi phong cảnh hữu tình của vùng đất nơi ngã ba sông, đồng thời biết đến ngôi miếu thờ Bạch Hoa vốn nổi tiếng linh thiêng. Ông đã thành tâm dâng hương cầu nguyện trước khi xuất quân. Thắng trận trở về, tin rằng chiến công ấy có sự phù trợ của thần, khi trở về kinh đô, Sùng Quận công đã tâu lên nhà vua. Vua tiếp tục ban sắc phong cùng tiền bạc để Nhân dân sửa sang miếu thờ, mở rộng việc tế lễ và gìn giữ nơi thờ tự.

Người dân địa phương tham gia các sinh hoạt lễ hội tại Phủ Cẩm.

Trải qua thời gian cùng những biến động của lịch sử, Phủ Cẩm chỉ còn nền móng cũ. Tuy nhiên, bằng tấm lòng thành kính của Nhân dân địa phương cùng sự phát tâm công đức của đông đảo du khách thập phương, Phủ Cẩm đã được tôn tạo khang trang bằng nguồn xã hội hóa, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tâm linh của Nhân dân và trở thành điểm đến quen thuộc của du khách mỗi dịp đầu xuân và ngày lễ trọng.

Việc thờ Bạch Hoa công chúa và Bà Triệu tại phủ thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn và sự tôn vinh những người phụ nữ có công lao, đức hạnh và tinh thần bất khuất trong lịch sử dân tộc.

Phủ Cẩm là điểm đến tham quan, dâng hương và vãn cảnh của người dân và du khách gần xa

Người dân kể rằng, Bạch Hoa công chúa mất vào ngày 13 tháng 6 (âm lịch). Vào ngày này, người dân lại theo chân nhau về Phủ Cẩm dâng hương, tế lễ, cầu mong những điều tốt đẹp. Lễ hội Phủ Cẩm diễn ra từ đầu tháng 6 những chính hội vào ngày 13. Đây không chỉ là dịp để Nhân dân tưởng nhớ công đức của vị thần được dân làng tôn kính, phụng thờ, còn là dịp để người dân gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống của quê hương.

Phủ Cẩm không chỉ là một công trình tín ngưỡng linh thiêng mà còn là điểm đến tâm linh của du khách gần xa, năm 2019, Phủ Cẩm đã được công nhận là điểm du lịch.

“Với cảnh quan thơ mộng bên sông Mã và sông Cầu Chày, chứa đựng truyền thuyết giàu ý nghĩa và truyền thống lịch sử, văn hóa lâu đời, Phủ Cẩm và tín ngưỡng thờ cúng, lễ hội được gìn giữ là di sản quý, niềm tự hào của người dân địa phương”, ông Nguyễn Văn Lực, người dân thôn Cẩm Trướng, chia sẻ.

Tháng 6 (âm lịch) đã về, bên ngã ba sông, cùng với lễ hội Hàn Sơn, lễ hội Phủ Cẩm cũng góp phần tạo nên vẻ đẹp của “bức tranh” di sản nơi vùng sông nước xứ Thanh.