Hãy giải cứu báu vật làng chài Mũi Né trước khi quá muộn

Làng chài Mũi Né rất đẹp và điều cần làm hôm nay là dọn sạch những điều xấu xí đang bám lên vẻ đẹp ấy để kiếm lợi bằng gian dối.

Ngày 16 và 17/7/2026, UBND phường Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng tiếp tục tổ chức tháo dỡ các mái che, chòi tạm, lều quán xây dựng trái phép dọc bờ biển làng chài Mũi Né, nỗ lực giành lại vẻ đẹp vốn có của một trong những làng chài đẹp nhất Việt Nam.

Một góc nhìn xuống làng chài Mũi Né từ đồi cát đối diện (Ảnh: Phương Nam)

“Không cần bà tiên cũng thật kỳ ảo”

Ở đây, từ sáng sớm hay hoàng hôn, khi mặt trời vừa nhô lên hoặc lặn khuất khỏi biển, hàng trăm chiếc thuyền thúng đủ màu sắc nằm chen nhau trên mặt nước xanh biếc. Xa xa là những đoàn tàu đánh cá neo mình bình yên trong vòng cung biển kín gió. Khung cảnh ấy đẹp đến nao lòng, đẹp theo cách mà không một khu nghỉ dưỡng triệu đô nào có thể tạo dựng.

Không phải ngẫu nhiên mà các city tour Phan Thiết – Mũi Né luôn dành một điểm dừng tại đây và cũng không phải ngẫu nhiên mà hàng triệu bức ảnh check-in của du khách đều có bóng dáng làng chài này.

Một góc làng chài Mũi Né (Ảnh tư liệu)

Đó là vẻ đẹp của thiên nhiên, của hàng trăm năm văn hóa miền biển. Đó cũng là vẻ đẹp mà rất nhiều cây bút du lịch nổi tiếng thế giới đã dành những lời ca ngợi hiếm có.

Daniel Stables, cây bút nổi tiếng của National Geographic Traveller (Anh) đã mô tả Mũi Né như một cuộc chuyển mình kỳ diệu trong suốt ba thập kỷ, từ một làng chài nhỏ trở thành một trong những thủ phủ du lịch và thể thao dưới nước của Đông Nam Á.

Trong khi đó, Bryan Reyes trên chuyên trang du lịch The Travel lại ví Mũi Né như nơi “niềm vui không bao giờ dừng lại” và “không cần bà tiên cũng thật kỳ ảo”…

Toàn cảnh làng chài Mũi Né (Ảnh: Lê Văn Liễu)

Những lời ngợi ca ấy không phải là sự ưu ái ngẫu nhiên mà là sự ghi nhận dành cho một vùng biển thật sự đặc biệt và một báu vật của thiên nhiên như thế lại đang bị phủ lấp bởi sự nhếch nhác và gian dối.

Vùng nước trồi hiếm có

Ít ai biết rằng, vùng biển phía Đông Lâm Đồng, trong đó có Mũi Né, đang được thiên nhiên ban tặng một món quà vô giá.

Theo giới hải dương học, các đại dương bao la trên hành tinh chúng ta chỉ có 18 vùng nước trồi quan trọng và vùng biển Lâm Đồng là vùng nước trồi duy nhất của Đông Nam Á, là 1 trong 2 vùng nước trồi quý hiếm của châu Á, nơi có lượng dinh dưỡng khổng lồ tạo nên hệ sinh thái cực kỳ giàu có với tảo, phù du, cá bột.

Nhờ đặc ân ấy, hải sản ở đây nổi tiếng bởi độ thơm ngọt rất riêng mà ít nơi nào có được và du khách khắp nơi đến đây chỉ muốn thưởng thức hải sản của vùng biển này.

Hàng quán, lều bạt dựng tạm vô cùng nhếch nhác (Ảnh tư liệu)

Nói cách khác, thiên nhiên đã ưu ái ban cho Mũi Né một “kho báu” mà nhiều vùng biển trên thế giới phải mơ ước. Tuy nhiên, suốt nhiều năm qua, vùng biển xinh đẹp, quý giá ấy lại tồn tại những hình ảnh vô cùng xấu xí.

Trao đổi với chúng tôi, một lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng cho biết, ông vừa trực tiếp đến làng chài này và thất vọng với hình ảnh những mái che dựng tạm bợ che khuất cả bãi biển; những hàng quán lộn xộn, rác thải, mùi hôi…

“Ngoài nhếch nhác thì câu chuyện cân gian, cân thiếu, bán hải sản kém chất lượng để kiếm lợi bất chính từ nhiều du khách vượt hàng trăm, hàng ngàn cây số tìm đến Mũi Né là không thể chấp nhận được”, vị lãnh đạo tỉnh nói.

Ngoài cân gian, cân thiếu, mới đây, chính quyền địa phương còn phát hiện nơi đây bán tôm kém chất lượng (Ảnh tư liệu)

Ngày 11/7 vừa qua, Tổ tự quản làng chài Mũi Né phát hiện 3 đầu mối chuyên cung cấp tôm hùm chết, kém chất lượng cho các tiểu thương. Trong khi tôm hùm tươi có giá từ 800.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng/kg thì loại hàng này được bán lén lút chỉ khoảng 250.000 đồng/kg.

Đó không chỉ là chuyện buôn bán thiếu trung thực mà còn là hành vi trực tiếp phá hoại thương hiệu của Mũi Né.

Hãy cứu lấy thương hiệu làng chài Mũi Né

Điều đáng sợ nhất ở đây không phải là vài kg hải sản bị cân thiếu, một con tôm chết mà là sự mất niềm tin. Trong thời đại mạng xã hội, một trải nghiệm xấu luôn lan nhanh gấp nhiều lần hàng trăm trải nghiệm tốt. Mỗi chiếc cân gian, mỗi quầy hàng nhếch nhác, mỗi vụ bán hải sản hư hỏng đều có thể phủ định hàng chục năm xây dựng thương hiệu du lịch.

Lực lượng chức năng kiểm tra cân tại làng chài Mũi Né năm 2021 (Ảnh tư liệu)

Nó làm tổn thương hình ảnh Mũi Né nhiều hơn bất kỳ cơn bão nào bởi thiên nhiên có thể hồi sinh sau bão, còn niềm tin của du khách mất đi sẽ cần rất nhiều năm mới xây dựng lại được.

Thực tế, đây không phải câu chuyện mới, từ năm 2021, kiểm tra 19 chiếc cân đã phát hiện tới 13 chiếc sai số và có chiếc cân sai tới 0,7 kg cho mỗi kg thực.

Năm 2022, tình trạng cân thiếu vẫn tái diễn và chắc chưa ai quên vụ việc đầu năm 2023, mạng xã hội sục sôi trước đoạn clip một du khách dùng 3 lon bia lật tẩy chiếc cân gian của một tiểu thương khi người này hô biến 1 kg thành 1,4 kg. Trơ trẽn đến mức, khi bị thu giữ đồ nghề gian lận, tiểu thương này còn manh động chặn xe, hành hung cán bộ phường. Chính quyền phải cắm bảng cảnh báo; cung cấp đường dây nóng cho du khách phản ánh các dấu hiệu gian lận và cũng lập điểm cân đối chứng để du khách có thể kiểm tra lại trọng lượng.

Chính quyền địa phương lập điểm cân đối chứng nhưng nạn cân gian, cân thiếu vẫn tiếp diễn (Ảnh tư liệu)

Tuy nhiên, tình trạng cân thiếu vẫn xảy ra và du khách vẫn tiếp tục phản ánh. UBND phường Mũi Né đã ra quyết định xử phạt tiền người mua bán gian lận nhưng việc mua bán gian dối vẫn diễn ra. Thậm chí năm 2023, từng có đợt tháo gỡ hàng quán xấu xí ở đây nhưng sau đó bãi biển này lại một lần nữa bị “băm nát” bởi những mái bạt, chòi tạm che khuất tầm nhìn, rác thải bủa vây…

Nếu những hình ảnh ấy cứ lặp đi lặp lại, thì mọi chiến dịch quảng bá, mọi bài viết đẹp trên báo chí quốc tế, mọi video giới thiệu du lịch cũng sẽ trở nên vô nghĩa vì không ai muốn quay lại một nơi mà bản thân đã bị lừa dối.

Việc chính quyền phường Mũi Né kiên quyết tháo dỡ các lều quán trái phép lần này là rất cần thiết nhưng như vậy vẫn chưa đủ.

Điều người dân và cộng đồng du lịch chờ đợi là những giải pháp đủ mạnh để xóa sổ hoàn toàn các điểm buôn bán nhếch nhác, xử lý nghiêm những trường hợp gian lận thương mại, bán hải sản kém chất lượng, đồng thời quy hoạch một khu kinh doanh văn minh, sạch sẽ, đồng bộ và minh bạch. Làm được điều đó không phải để làm khó người mưu sinh chân chính, mà để bảo vệ chính họ, bảo vệ thương hiệu Mũi Né và giữ gìn sinh kế bền vững cho cả cộng đồng.

Hình ảnh phản cảm, nhếch nhác của làng chài Mũi Né (Ảnh tư liệu)

Tất nhiên, chúng ta không thể đánh đồng tất cả, bởi ở làng chài Mũi Né vẫn còn rất nhiều người dân hiền hòa, chân chất, buôn bán tử tế, thật thà. Họ xứng đáng được làm ăn trong một môi trường văn minh, công bằng, nơi những người kinh doanh đàng hoàng không còn phải chịu tiếng xấu vì hành vi của một vài cá nhân.

Từ bao đời nay, người Mũi Né vốn nổi tiếng hào sảng, mến khách, đừng để vài chiếc cân gian làm xấu hổ cả một vùng biển; đừng để vài mái lều che khuất một bức tranh thiên nhiên mà thế giới từng ngợi ca.

Mũi Né rất đẹp, điều cần làm hôm nay là dọn sạch những điều xấu xí đang bám lên vẻ đẹp ấy để kiếm lợi bằng gian dối. Không thể để vài con sâu biến một tọa độ check-in tầm cỡ quốc tế thành một cái bẫy giăng sẵn.

Trả lại bến cá bình yên, cũng là trả lại danh dự cho một vùng biển được thiên nhiên ưu ái và khi lòng tin của du khách được gìn giữ, đó mới là “đặc sản” quý giá nhất mà Mũi Né có thể trao lại cho mai sau.