Cảnh báo nguy cơ sốc sốt xuất huyết ở người trẻ khỏe mạnh

Chủ quan khi thân nhiệt hạ, tự điều trị tại nhà bằng thuốc không rõ chỉ định hoặc lạm dụng nhóm kháng viêm không steroid (NSAIDs) đang là nguyên nhân khiến nhiều ca sốt xuất huyết Dengue chuyển biến thành sốc nặng.

Chủ quan khi hết sốt

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố (CDC) Hà Nội, chỉ tính riêng từ ngày 25/9 đến 2/10 Hà Nội ghi nhận thêm 350 trường hợp mắc sốt xuất huyết, tại 81 phường, xã; trong đó có các đơn vị nhiều ca mắc như: Hồng Vân, Chương Mỹ, Hà Đông, Dân Hòa, Thanh Oai, Đại Mỗ…

Trong tuần, Hà Nội ghi nhận thêm 15 ổ dịch mới. Như vậy, cộng dồn từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố đã ghi nhận 3.946 trường hợp mắc sốt xuất huyết tại 119 phường, xã.

Theo BSCKII. Ngô Văn An – Phó trưởng khoa Nội, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC, mặc dù dịch bệnh lưu hành diện rộng, nhưng phần lớn người dân vẫn có tâm lý chủ quan, nhầm lẫn triệu chứng khởi phát của sốt xuất huyết với các bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp hoặc cúm mùa, dẫn đến tự ý điều trị tại nhà không đúng phác đồ.

Cảnh giác nguy cơ chuyển nặng và sốc xuất huyết DENGUE khi hết sốt.

Thực tế điều trị tại hệ thống y tế cho thấy giai đoạn nguy hiểm của bệnh, thường từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh tiềm ẩn nhiều biến chứng nặng.

Điển hình là trường hợp nữ bệnh nhân N.V.P. (24 tuổi, tại Hà Nội) mắc sốt xuất huyết Dengue ngày thứ 6. Bệnh nhân tự xét nghiệm tại nhà, tự mua thuốc hạ sốt chứa Paracetamol (Efferalgan 500 mg) kết hợp bù dịch đường uống Oresol.

Tuy nhiên, chỉ đúng một ngày sau khi hết sốt, người bệnh xuất hiện các triệu chứng chuyển biến nặng gồm: mệt lả, hoa mắt, chóng mặt và nhanh chóng được gia đình đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện.

Bệnh nhân được chẩn đoán xác định: Sốt xuất huyết Dengue nặng, đe dọa tiến triển sốc giảm thể tích (sốc sốt xuất huyết).

Ngay lập tức, ê-kíp trực áp dụng phác đồ hồi sức tích cực: bù dịch điện giải đường tĩnh mạch, chỉ định sử dụng dịch cao phân tử và liên tục theo dõi sát khí máu động mạch.

Nhờ xử trí kịp thời trong “giờ vàng”, sau 6 giờ can thiệp, huyết áp bệnh nhân phục hồi về mức ổn định, nhịp mạch bình ổn. Toàn trạng bệnh nhân ổn định và được chuyển vào điều trị nội trú tiếp tục theo dõi chuyên sâu.

Nhóm nguy cơ cao và những biểu hiện lâm sàng dễ bỏ sót

Theo các chuyên gia y tế, bất kỳ ai cũng có thể mắc sốt xuất huyết và chuyển nặng, nhưng các đối tượng sau cần được giám sát chặt chẽ đặc biệt.

Người cao tuổi và người có bệnh lý nền: Các bệnh lý mạn tính đi kèm như tăng huyết áp, bệnh lý tim mạch hay suy thận mạn… làm cho quá trình theo dõi điều trị phức tạp hơn. Biểu hiện lâm sàng ở nhóm này có thể không điển hình, chủ yếu là mệt mỏi nhiều, li bì, bồn chồn, lú lẫn hoặc thay đổi ý thức, dễ bị người nhà nhầm lẫn với sa sút trí tuệ hoặc diễn biến của bệnh mạn tính.

Đặc biệt, ở nhóm bệnh nhân đang duy trì thuốc chống đông, thuốc hạ huyết áp nếu không được thăm khám, theo dõi hàng ngày sẽ có nguy cơ nặng lên và tiên lượng xấu.

Trẻ nhỏ (đặc biệt dưới 1 tuổi): Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, biểu hiện cơ năng mờ nhạt do trẻ chưa biết cách mô tả triệu chứng. Bệnh có thể tiến triển nhanh chóng, nhất là ở trẻ có yếu tố béo phì hoặc thừa cân.

Phụ nữ mang thai: Nhiễm virus Dengue trong thai kỳ làm gia tăng nguy cơ biến cố sản khoa nặng nề, đe dọa trực tiếp đến cả thai phụ và thai nhi, tuyệt đối không tự điều trị tại nhà.

Người trẻ tuổi, khỏe mạnh: Hoàn toàn có thể chuyển biến nặng đột ngột nếu bước vào giai đoạn thoát huyết tương mà không được theo dõi huyết động (HCT) và các dấu hiệu cảnh báo.

Đến nay, bệnh sốt xuất huyết Dengue vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu; chủ yếu là điều trị triệu chứng, duy trì cân bằng dịch điện giải và phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo để xử trí kịp thời.

Chuyên gia y tế khuyến cáo, người dân tuyệt đối không tự ý sử dụng các thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) như Ibuprofen, Aspirin hay các thuốc corticoid khi chưa loại trừ sốt xuất huyết, bởi nhóm dược phẩm này làm trầm trọng thêm tình trạng rối loạn đông máu và tăng nguy cơ xuất huyết.

Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo lâm sàng như li bì, vật vã, lừ đừ hoặc mệt lả; đau tức vùng hạ sườn phải hoặc đau bụng liên tục, nôn mửa nhiều; xuất huyết niêm mạc (chảy máu chân răng, chảy máu cam), nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc phân lẫn máu; rối loạn kinh nguyệt; thiểu niệu hoặc vô niệu (không tiểu tiện trên 6 giờ), đầu chi lạnh… người bệnh cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được can thiệp kịp thời.

Theo TS. Đào Hữu Thân – Phó Giám đốc CDC Hà Nội, công tác phòng, chống dịch bệnh muốn đạt hiệu quả phải được triển khai chủ động, thường xuyên và từ sớm ngay từ cộng đồng; không cần đợi khi xuất hiện ca mắc mới triển khai mà cần duy trì vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, xử lý các điểm hoặc vật dụng nước đọng nơi có thể trở thành ổ sinh sản của muỗi truyền bệnh.

Các biện pháp phòng chống dịch chỉ thực sự hiệu quả khi được duy trì thường xuyên; bởi nếu còn những điểm nước đọng chưa được xử lý, nguy cơ muỗi tiếp tục sinh sản và truyền bệnh vẫn còn.

CDC Hà Nội cũng khuyến cáo, người cần chủ động phòng bệnh hơn chữa bệnh, mỗi gia đình nên dành khoảng 10 phút mỗi tuần để kiểm tra, diệt bọ gậy tại nơi ở; người dân nên mặc quần áo dài, ngủ màn, sử dụng các biện pháp hạn chế muỗi đốt.

Đồng thời duy trì vệ sinh môi trường, không để các vật dụng chứa nước tạo điều kiện cho muỗi sinh sản, phối hợp với chính quyền địa phương tham gia tổng vệ sinh môi trường góp phần chủ động phòng bệnh, hạn chế dịch bệnh phát sinh và lây lan.

Bên cạnh phòng muỗi và diệt bọ gậy, người dân cần chủ động theo dõi sức khỏe. Khi có biểu hiện sốt cao đột ngột, đau đầu, đau mỏi người, đau hốc mắt, buồn nôn hoặc xuất hiện phát ban, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, tư vấn, điều trị kịp thời…