Bí ẩn vũ trụ: Hình ảnh chưa từng thấy về các Mặt Trăng trong Hệ Mặt Trời

Nguyễn Thị Mẫn19:00 01/04/2020

Nhiều người chỉ biết đến Mặt Trăng Luna của Trái Đất mà không biết rằng các Mặt Trăng trong Hệ Mặt Trời vô cùng đa dạng và ẩn chứa đầy bí ẩn.

Sao Thổ có đến hơn 20 Mặt Trăng và đây là mặt trăng đồng tử Tethys lớn thứ năm của Sao Thổ. Tấm ảnh mặt trăng Tethys được chụp lại hồi tháng 11/2017 từ khoảng cách khoảng 366.930 km so với bề mặt đóng băng ở nhiệt độ -187 độ C.

Một vệ tinh khác của Sao Thổ cũng là một trong các Mặt Trăng của Hệ Mặt trời có tên Enceladus. Nó không dao động xung quanh trục quay (ít nhất là không dao động nhiều hơn 1,5)

Trái Đất chỉ có một Mặt Trăng là Luna. Tuy nhiên gần đây, các nhà thiên văn học Mỹ vừa ghi được hình ảnh một Mặt Trăng mới có kích thước khá nhỏ chỉ bằng chiếc xe hơi đang quay quanh Trái Đất.

Sao Mộc có 79 Mặt Trăng, trong đó Io khiến các nhà khoa học có những nghiên cứu thú vị nhất.

Mặt trăng Europa của Sao Mộc với cấu trúc gai băng lởm chởm.

Iapetus là một mặt trăng có màu và hình dạng kỳ quặc nhất trong số các Mặt Trăng trong Hệ Mặt Trời. Nó là mặt trăng lớn thứ ba trong hệ thống các mặt trăng sao Thổ, và được phát hiện vào năm 1671 bởi nhà thiên văn học Giovanni Domenico Cassini.

Mặt trăng vệ tinh Triton thậm chí còn bị cho là đã “nuốt gọn” những mặt trăng nguyên thủy ban đầu của sao Hải Vương.

Ganymede là mặt trăng lớn nhất của sao Mộc và cũng là mặt trăng lớn nhất trong hệ mặt trời. Nếu nó không quay quanh sao Mộc, nó có thể đã được coi là một hành tinh lùn.

Một trong bốn Mặt Trăng vệ tinh lớn nhất của sao Mộc có tên là Callisto, khoảng 4,5 tỷ năm tuổi.

Mặt Trăng Phobos là vệ tinh ở gần bề mặt hành tinh chính hơn bất kỳ một vệ tinh tự nhiên nào khác trong hệ mặt trời, với khoảng cách đến Sao Hỏa chưa tới 6.000 km. Nó cũng là một trong số những vệ tinh tự nhiên nhỏ nhất từng được phát hiện trong hệ mặt trời.

Sở hữu các đại dương ngầm và cả các hồ hydrocarbon trên bề mặt, vệ tinh Titan của Sao Thổ là mặt trăng duy nhất trong hệ mặt trời có các đám mây và bầu khí quyển dày đặc giống như hành tinh.

Mặt trăng Nereid của Sao Hải Vương.

Titania của Sao Thiên Vương – một trong số các Mặt Trăng trong Hệ Mặt Trời.

Các sự thật đáng kinh ngạc về Hệ mặt trời của chúng ta. Nguồn: Youtube Soi Sáng

Mộc Nhiên

1001 thắc mắc: Lí do gì khiến hành tinh không nhấp nháy như ngôi sao?

Ngôi sao và hành tinh đều có ánh sáng không thay đổi khi nhìn từ ngoài không gian. Nhưng nếu quan sát ở trên Trái Đất, ngôi sao sáng lấp lánh trên bầu trời, còn hành tinh thì không. Tại sao lại như vậy?

Ngôi sao và hành tinh đều có ánh sáng không thay đổi khi nhìn từ ngoài không gian

Hệ Mặt Trời là 1 hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của 1 đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đa phần các thiên thể quay quanh Mặt Trời, và khối lượng tập trung chủ yếu vào 8 hành tinh có quỹ đạo gần tròn và mặt phẳng quỹ đạo gần trùng khít với nhau gọi là mặt phẳng hoàng đạo.
4 hành tinh nhỏ vòng trong gồm: Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất và Sao Hỏa - người ta cũng còn gọi chúng là các hành tinh đá do chúng có thành phần chủ yếu từ đá và kim loại.

4 hành tinh khí khổng lồ vòng ngoài có khối lượng lớn hơn rất nhiều so với 4 hành tinh vòng trong. 2 hành tinh lớn nhất là Sao Mộc và Sao Thổ có thành phần chủ yếu từ heli và hiđrô; và 2 hành tinh nằm ngoài cùng là Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương có thành phần chính từ băng, như nước, amoniac và mêtan.

Có 6 hành tinh và 3 hành tinh lùn có các vệ tinh tự nhiên quay quanh. Các vệ tinh này được gọi là "Mặt Trăng" theo tên gọi của Mặt Trăng của Trái Đất. Mỗi hành tinh vòng ngoài còn có các vành đai hành tinh chứa bụi, hạt và vật thể nhỏ quay xung quanh.

Hệ Mặt Trời cũng chứa 2 vùng tập trung các thiên thể nhỏ hơn. Vành đai tiểu hành tinh nằm giữa Sao Hỏa và Sao Mộc, có thành phần tương tự như các hành tinh đá với đa phần là đá và kim loại. Bên ngoài quỹ đạo của Sao Hải Vương là các vật thể ngoài Sao Hải Vương có thành phần chủ yếu từ băng như nước, amoniac, mêtan.

Giữa 2 vùng này, có 5 thiên thể điển hình về kích cỡ, Ceres, Pluto, Haumea, Makemake và Eris, được coi là đủ lớn đủ để có dạng hình cầu dưới ảnh hưởng của chính lực hấp dẫn của chúng, và được các nhà thiên văn phân loại thành hành tinh lùn.
Ngoài ra có hàng nghìn thiên thể nhỏ nằm giữa 2 vùng này, có kích thước thay đổi, như sao chổi, centaurs và bụi liên hành tinh, chúng di chuyển tự do giữa 2 vùng này.
Vì sao hành tinh không nhấp nháy như ngôi sao?

Các ngôi sao nhấp nháy liên tục trên bầu trời đêm là do ánh sáng phát ra từ chúng bị khúc xạ nhiều lần khi đi qua bầu khí quyển của Trái Đất.

Ngôi sao và hành tinh đều có ánh sáng không thay đổi khi nhìn từ ngoài không gian. Nhưng nếu quan sát ở trên Trái Đất, ngôi sao trông vẻ sáng lấp lánh trên bầu trời, còn hành tinh thì không, theo Earth Sky.
Các ngôi sao sáng lấp lánh vì ở khoảng cách rất xa so với Trái Đất. Thậm chí nếu nhìn qua kính thiên văn, chúng chỉ xuất hiện như một điểm nhỏ. Khi ánh sáng phát ra từ ngôi sao đi qua bầu khí quyển Trái Đất, nó sẽ bị khúc xạ làm thay đổi hướng di chuyển một chút.
Do mật độ và nhiệt độ trong các lớp khí quyển khác nhau, ánh sáng sẽ đi theo đường zig-zag để tới mắt người quan sát thay vì đi theo đường thẳng, nên chúng ta có cảm giác ngôi sao đang nhấp nháy.

Hành tinh ở khoảng cách gần hơn so với Trái Đất. Chúng xuất hiện như những chiếc đĩa nhỏ xíu trên bầu trời. Ánh sáng từ chiếc đĩa nhỏ này cũng bị khúc xạ bởi bầu khí quyển Trái Đất, trên đường tới mắt người quan sát.

Trong khi ánh sáng phát ra từ một điểm trên "đĩa hành tinh" buộc phải di chuyển theo đường zig-zag, thì ánh sáng phát ra từ điểm đối diện của đĩa di chuyển zig-zag theo hướng ngược lại làm triệt tiêu lẫn nhau. Đây là lý do hành tinh không phát ra ánh sáng nhấp nháy.
Hành tinh lạnh nhất Hệ Mặt trời

Sao Thiên Vương do nhà thiên văn học người Đức William Herschel (1738-1822) tình cờ khám phá khi quan sát bầu trời đêm bằng kính viễn vọng vào năm 1781.

Khối lượng của Sao Thiên Vương lớn hơn của Trái Đất gần 14,5 lần, tuy nhiên nhẹ nhất trong số các hành tinh khí khổng lồ, bao gồm Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương.

Nhiệt độ khí quyển của Sao Thiên Vương lạnh nhất trong tất cả các hành tinh trong Hệ Mặt trời khi không thấp hơn -224 độ C, trong khi đó phần có nhiệt độ thấp nhất của khí quyển Trái Đất chỉ là -90 độ C.

Nhiều người cho rằng do cách xa Mặt Trời nên Sao Thiên Vương lạnh lẽo, tuy nhiên điều này chưa hẳn chính xác vì Sao Hải Vương mới là hành tinh xa nhất, cách Mặt Trời khoảng 4,5 tỉ km so với 2,88 tỉ km của Sao Thiên Vương. Thế nhưng, nhiệt độ thấp nhất của khí quyển Sao Hải Vương vào khoảng -217 độ C, tức vẫn không bằng Sao Thiên Vương.

Lý do có thể nằm ở cấu hình độc nhất với trục tự quay của hành tinh nghiêng đến 97,77 độ, tức gần song song với mặt phẳng quỹ đạo trong hệ mặt trời. Trong khi đó, trục quay của Trái Đất chỉ nghiêng khoảng 23,5 độ. Tốc độ gió trên Sao Thiên Vương đạt tốc độ khủng khiếp, trong đó những cơn gió ngược chiều quay thường đến 100m/s, cùng chiều quay lên tới 250m/s (khoảng 900km/h). Đây cũng là một trong những lý do khiến hành tinh này không thể giữ nhiệt và trở nên giá lạnh.

Sao Thiên Vương quay quanh mặt trời một vòng hết 84 năm trên Trái Đất, trong đó 2 cực của hành tinh lần lượt được chiếu sáng 42 năm rồi chìm vào bóng tối 42 năm.

Thiên Vương có 27 vệ tinh tự nhiên được các nhà thiên văn học biết đến. Tên gọi của những vệ tinh được chọn theo tên của các nhân vật trong các tác phẩm của danh hào Shakespeare và Alexander Pope.

Năm vệ tinh lớn nhất là Miranda, Ariel, Umbriel, Titania và Oberon, trong đó Titania và Oberon được William Herschel phát hiện cách đây hàng trăm năm (năm 1787) có bán kính khoảng 788,9km, nhỏ hơn phân nửa bán kính Mặt Trăng của Trái Đất.

Năm 1986, tàu vụ trũ Voyager 2 của NaSa đã lướt qua Sao Thiên Vương, cách những đám mây trên bầu trời hành tinh này khoảng 81.500km. Và đây là lần duy nhất, có tàu vụ trụ bay qua hành tinh này ở độ cao thấp như vậy.

CHÂU ANH (T/H)

4 sứ mệnh "khổng lồ" của NASA: Tiêu tốn gần nửa tỷ USD!Dưới đây là bốn nhiệm vụ lọt vào tầm ngắm của NASA trong thời gian tới. NASA đã chính thức thu hẹp danh sách các ứng cử viên của Chương trình Khám phá xuống còn bốn. Hai trong số các đội khoa học có tầm nhìn về Sao Kim, một nhóm tập trung vào Mặt trăng núi lửa rất cao của Sao Mộc...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Ngày 28/2 này, một sự kiện đặc biệt sẽ xảy ra

19:39:08 12/02/2026

Một hiện tượng thiên văn kỳ thú, thường được gọi nhầm là hàng thẳng hàng nhưng chính xác hơn là diễu hành hành tinh, dự kiến sẽ diễn ra vào cuối tuần này và kéo dài cho đến hết tháng 2 năm 2026.

Ngư dân bắt được con cá khổng lồ nặng 135kg trên sông

19:38:40 12/02/2026

Một chuyến đi câu cá bắt đầu với mục tiêu bắt cá hải tượng long đã kết thúc bằng một kỳ tích lịch sử đối với hai cư dân của Urupês, São Paulo, Brazil, vào ngày 26/1.

Câu chuyện của 6.000 người sống giữa nghĩa trang: Người chết và người sống cùng "cộng sinh" như thế nào?

19:38:39 12/02/2026

Trong lòng thủ đô Manila sầm uất và chật chội của Philippines, tồn tại một đô thị kỳ lạ nơi ranh giới giữa cõi âm và cõi dương hoàn toàn bị xóa nhòa.

Chú rể kết hôn với 2 cô dâu trong cùng một ngày

19:38:36 12/02/2026

Trong bộ lễ phục cưới màu tím, chú rể bước về phía sân khấu, khoác tay với hai cô dâu tương lai. Cả 3 đều mỉm cười với khách mời.

Mua ghế trên mạng, người đàn ông nhận được thứ trị giá 1,4 tỷ đồng

19:38:31 12/02/2026

Không thể nào một chiếc ghế trị giá 300 Nhân dân tệ lại được tặng kèm với một thỏi bạc trị giá 400.000 Nhân dân tệ. Ông Trương cảm thấy có điều gì đó không ổn và thay vì giữ lại cho mình, ông đã lập tức gọi cảnh sát.

Ông cụ 73 tuổi được chẩn đoán "mang thai trong tử cung": Sự thật phía sau còn gây sốc hơn

20:53:49 11/02/2026

Theo thông tin đăng tải trên báo Xiaoxiang Morning Post và được nhiều trang tin Trung Quốc dẫn lại, sự việc xảy ra tại khu tự trị Ninh Hạ (Trung Quốc) vào tháng 1 vừa qua.

Đang dùng bữa trưa, người đàn ông nhìn thấy thứ bất ngờ

19:49:51 11/02/2026

Cụ thể, ngày 6/2, người đàn ông đăng tải hình ảnh anh ta dùng bữa trưa tại nhà hàng, gọi bốn món với tổng giá chưa đến 80 Nhân dân tệ.

Loài vật bất tử duy nhất trên thế giới

18:26:37 09/02/2026

Loài sứa này có kích thước cực kỳ khiêm tốn, chỉ khoảng 4,5 mm, tức là nhỏ hơn cả một chiếc móng tay người. Chúng được phát hiện lần đầu vào năm 1883 tại vùng biển Địa Trung Hải

Phát hiện chim bồ câu đeo vòng vàng trên cổ, giá trị gây bất ngờ

18:25:31 09/02/2026

Trong lúc giá vàng đang tăng cao, một con chim bồ câu đã gây náo loạn tại chợ vàng bạc đá quý khi trộm một sợi dây chuyền vàng.

Ngôn ngữ kỳ quặc nhất thế giới

18:24:22 09/02/2026

Giữa những cánh rừng rậm rạp của vùng Amazon, Brazil, có một bộ lạc nhỏ bé mang tên Pirahã đang nắm giữ một bí mật khiến cả thế giới ngôn ngữ học phải bàng hoàng.

Thấy giá vàng tăng, khách sạn liền dỡ gạch dát vàng đem bán "bỏ túi" 333 tỷ đồng

16:56:34 09/02/2026

Một khách sạn thu hút sự chú ý của cư dân mạng khi đã tháo dỡ toàn bộ lớp gạch vàng lát sàn ở sảnh chính để bán, thu về gần 333 tỷ khiến ai nghe thấy cũng ngỡ ngàng.