Bí ẩn về hòn đảo diện tích chỉ bằng 2 sân bóng, không thể trồng trọt, chăn nuôi và không nhà vệ sinh

Thanh Nga08:49 02/12/2023

Mỗi tấc đất trên đảo Santa Cruz del Islote đều được tận dụng để xây nhà. Mật độ dân số trên hòn đảo được cho là cao gấp 4 lần so với quận Manhattan, thành phố New York, Mỹ.

Đảo Santa Cruz del Islote có diện tích 12.140,57 m2 nhưng có hơn 500 người sinh sống và không có nhà vệ sinh hay hệ thống thu gom nước thải

Hòn đảo có mật độ dân số đông nhất thế giới nằm trong vịnh Morrosquillo, miền bắc Colombia, thuộc quản lý của chính quyền thành phố Cartagena

150 năm trước, hòn đảo chỉ là một khối đất đá có kích thước chưa bằng một sân bóng đá. Ngư dân Colombia khi đó thường tới đây nghỉ ngơi hoặc trú ẩn khi có bão

Theo thời gian, người dân bắt đầu chuyển lên đảo định cư. Họ xây nhà, mở rộng hòn đảo bằng cách dùng vỏ sò, cát, thân cây, rác để lấn biển, khiến diện tích hòn đảo tăng gấp đôi

Khoảng 65% dân số trên đảo là người dưới 18 tuổi. Santa Cruz del Islote không thể trồng trọt hay chăn nuôi, nguồn thức ăn chủ yếu là cá đánh bắt ngoài biển

Nước sinh hoạt, thực phẩm, nhu yếu phẩm đều được chuyển từ đất liền lên đảo. Đảo cũng không có nghĩa trang, nên người chết được mang tới đảo khác để chôn cất

Đảo cũng thiếu phương tiện tự sản xuất nước uống, nên Hải quân Colombia phải mang nước uống vào

Trên đảo có rất ít cơ sở y tế cơ bản. Chỉ có một trung tâm y tế với một y tá và một số thiết bị lạc hậu trên hòn đảo và một bác sĩ sẽ đến thăm hai tuần một lần

Trong trường hợp bệnh nặng hoặc trường hợp khẩn cấp, người dân trên đảo sẽ tập trung nguồn lực của mình để trả tiền đi thuyền vào đất liền

Tuy nhiên, cách tiếp cận này phụ thuộc vào tình trạng sẵn có của thuyền và điều kiện thời tiết.

Động lực nào để kiến xây dựng được xã hội mà gần đây loài người mới có?

Cách đây 12.000 năm, con người mới bắt đầu có cuộc cách mạng nông nghiệp thay cho săn bắt hái lượm.

Còn loài kiến đã biết trồng trọt, chăn nuôi đại trà từ hàng triệu năm trước. Tại sao lại thế?

Kiến tha lá về tổ để trồng nấm

Xã hội của loài kiến: Từ săn bắt hái lượm đến trồng trọt chăn nuôi

Kiến là nhóm đã thực hiện sự phân công lao động đến mức cực đoan nhất. Đàn kiến cắt lá có thể gồm hơn 8 triệu cá thể, gấp đôi dân số ở thành phố Berlin của Đức và kiến thợ có kích thước khác nhau đáng kể: Ở một số loài, kiến thợ lớn nhất, chịu trách nhiệm bảo vệ tổ, có thể nặng gấp 300 lần so với những con nhỏ nhất chuyên lo việc chăm sóc kiến con.

Bởi vì những thế giới kiểu này quá phức tạp và quy mô để nghiên cứu cách thức phân công lao động xuất hiện, nhà sinh vật học tiến hóa Yuko Ulrich (Viện Sinh thái Hóa học Max Planck ở Jena, Đức) và các đồng nghiệp tập trung vào một loài khác và rất đặc biệt: loài kiến đột kích vô tính (Ooceraea biroi). Loài kiến này sinh sản vô tính nên tất cả các cá thể gần như giống hệt nhau về mặt di truyền. Tất cả đều có thể sinh sản, chúng thực hiện cùng lúc khoảng mỗi tháng một lần.

Điều này cho phép các nhà nghiên cứu điều tra xem điều gì xảy ra khi quy mô nhóm (thường từ hàng chục đến hàng trăm cá thể đối với loài này) tăng dần trong trường hợp không có bất kỳ biến đổi nào khác có thể xảy ra. Để dễ kiểm soát quá trình thí nghiệm, họ đã nghiên cứu các quần thể kiến nhỏ hơn nhiều, từ một con kiến đơn độc đến 16 con.

Ulrich và các đồng nghiệp phát hiện ra rằng các cá thể kiến cư xử ngày càng khác nhau khi quy mô nhóm tăng lên. Càng có nhiều kiến trong tổ, chúng càng chuyên môn hóa các công việc như chăm sóc kiến con hoặc tìm kiếm thức ăn và nhờ vậy, tỷ lệ kiến con bị bỏ mặc không được chăm lo càng nhỏ.

Có lẽ nhờ vậy mà các nhóm lớn hơn có tốc độ mở rộng đàn nhanh hơn nhiều so với các nhóm nhỏ hơn. Trong khi một con kiến sống riêng lẻ thường không nuôi con và đàn kiến có 2 con thường chỉ nuôi một ấu trùng đến khi trưởng thành, thì đàn kiến gồm 12 và 16 con có số lượng thành viên tăng gấp đôi rất nhanh. Theo Ulrich, điều này không chỉ cho thấy sự phân công lao động xuất hiện như thế nào trong các nhóm mà còn chứng tỏ lợi ích của nó.

Judith Bronstein, nhà sinh thái học tiến hóa tại Đại học Arizona, người nghiên cứu về sự tương tác giữa các loài, cho biết sự xuất hiện của các cá thể chuyên về các khía cạnh cụ thể của đời sống kiến đã tạo cơ hội cho một kiểu hợp tác mới phát triển: giữa các loài khác nhau.

Ví dụ, nhiều loài côn trùng sống theo bầy đàn đã phát triển quan hệ đối tác với một số loài thực vật nhất định để khai thác mật hoa và đổi lại thực vật được con trùng giúp thụ phấn và đôi khi được bảo vệ khỏi động vật ăn cỏ. Thậm chí, loài kiến đã đẩy việc kiếm ăn lên thành hoạt động chăn nuôi, trồng trọt như ở con người khi chúng nuôi rệp để "vắt sữa" hoặc trồng nấm.

Xã hội loài cá cichlid: Nhập gia không tùy tục

Cho đến nay, hầu hết các nghiên cứu về phân công lao động đều tập trung vào xã hội côn trùng. Tuy nhiên, một số động vật có vú, chim và cá cũng sống và sinh sản theo nhóm, thậm chí đôi khi còn cùng nhau chăm sóc con non. Phải chăng sự phân công lao động cũng xảy ra trong những nhóm này? Nghiên cứu về chủ đề này ở những loài động vật có xương sống khá khan hiếm, nhưng một số nhà sinh vật học đã bắt đầu xem xét.

Hai vợ chồng nhà sinh vật học Barbara và Michael Taborsky đã làm như vậy trên loài sinh vật mà họ yêu thích Princess of Lake Tanganyika cichlid, một loài cá sống bầy đàn theo kiểu gia đình. Barbara Taborsky nói: "Những nhóm này luôn có một con đực và một con cái sinh sản, sau đó có nhiều cá nhỏ hơn không đẻ trứng nhưng giúp chăm sóc đàn con".

Bằng cách quan sát một số bể có cả cichlid con lẫn trưởng thành và một số bể khác chỉ có cichlid con, nghiên cứu của Taborskys đã tiết lộ rằng môi trường xã hội nơi cá lớn lên ảnh hưởng đến hành vi của chúng khi trưởng thành, gồm cả cách thức thực hiện phân chia nhiệm vụ.

Ví dụ, khi thả một số con cichlid 10 tháng tuổi vào nhóm mới, những con cichlid đã trải qua hai tháng đầu đời mà không có con trưởng thành dẫn dắt, có xu hướng giúp gia đình mới bằng cách thường xuyên vệ sinh trứng hơn. Còn những con cichlid khi mới ra đời đã sống với con trưởng thành trong nhóm cũ lại ít có khả năng giúp đỡ gia đình mới hơn.

Thay vào đó, chúng có xu hướng thể hiện "sự run rẩy phục tùng" các con lớn. Các nhà nghiên cứu cho biết việc cichlid thường xuyên vẫy đuôi là dấu hiệu phục tùng những cá thể thống trị, nắm quyền sinh sản. Điều này giúp chúng tránh khỏi rắc rối nhưng có lẽ chúng cũng không đóng góp nhiều vào thành công của bầy.

Ví dụ đó tất nhiên mới chỉ là hiện tượng bề ngoài. Về bản chất, hầu hết tất cả các loài cichlid đều lớn lên trong một nhóm dạng gia đình. Vì vậy, các cơ chế xác định loài cá nào sẽ thực hiện ứng xử như mô tả trên một cách tự nhiên phải cần nghiên cứu sâu hơn. Thật vậy, có thể chỉ cần những khác biệt nhỏ ban đầu về hành vi hoặc kích thước cơ thể cũng có thể dẫn đến sự phân công lao động đáng kể, vì những khác biệt nhỏ có xu hướng trở nên rõ rệt hơn theo thời gian.

Các con cá được nuôi với những con nhỏ hơn chúng có xu hướng phát triển nhanh hơn và có hành vi thống trị cao hơn, trong khi các con cá được nuôi với những con lớn hơn sẽ phát triển chậm hơn so với những con khác.

Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng các loài cá có kích cỡ khác nhau sẽ có những vai trò khác nhau. Barbara Taborsky nói: "Cichlid tiếp tục phát triển trong suốt cuộc đời của chúng, vì vậy chúng có kích thước cơ thể rất khác nhau và điều này khiến chúng ít nhiều phù hợp với các nhiệm vụ khác nhau. Những con lớn nhất khiến những kẻ săn mồi sợ hãi sẽ làm nhiệm vụ bảo vệ lãnh địa. Những con cỡ trung bình đào cát để làm buồng ấp. Và những con nhỏ nhất chăm sóc trứng bằng cách dọn sạch mọi vi sinh vật nguy hiểm tiềm tàng.

Đó là một cách phân chia công việc đang nổi lên một cách tự phát, tương tự như những gì xảy ra ở các đàn ong, nơi những con ong nhỏ chăm sóc trứng trong khi những con lớn hơn mạo hiểm ra ngoài. Tất cả đều không cần lên lịch cuộc họp, không cần sơ đồ tổ chức. Tuy nhiên, mọi thứ hoạt động trơn tru.

Khám phá bí ẩn về loài thằn lằn lớn nhất thế giới trên đảo KomodoRồng Komodo là một trong số những loài động vật nổi tiếng nhất trên thế giới. Chúng cũng là loài thằn lằn lớn nhất thế giới, có nguồn gốc từ một số hòn đảo ở Indonesia, trong đó có đảo Komodo. Rồng Komodo - loài thằn lằn lớn nhất thế giới. Theo The Travel, mặc dù rồng Komodo có thể nguy hiểm và...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

20 con lạc đà bị loại khỏi cuộc thi sắc đẹp tại Oman vì tiêm Botox và phẫu thuật thẩm mỹ

15:19:22 07/03/2026

Truyền thống hàng thế kỷ của bán đảo Ả Rập đang đứng trước thử thách nghiệt ngã khi lòng tham và công nghệ thẩm mỹ xâm chiếm các cuộc thi sắc đẹp lạc đà, biến những con vật biểu tượng của sa mạc thành nạn nhân của filler và Botox.

Chú bò đắt giá bậc nhất Việt Nam được trả 5 tỷ đồng mà chủ nhân không bán: Sở hữu điều rất đặc biệt

12:59:02 07/03/2026

Sở dĩ chú bò này được trả giá cao thì có hình dáng kỳ lạ với 6 chân và 2 chiếc đuôi. Dù đã có người trả giá tới 5 tỷ đồng, chủ nhân ở Thanh Hóa vẫn quyết định giữ lại để nuôi dưỡng và theo dõi hiện tượng đặc biệt này.

Trung Quốc: Phát hiện 10g vàng trong dạ dày vịt nuôi khi mổ lấy thịt

07:26:56 07/03/2026

Một người đàn ông ở Trung Quốc phát hiện thấy 10g vàng trong dạ dày của con vịt. Những loại hạt vàng này được xác nhận là vàng thật, trị giá 12.000 tệ (45 triệu đồng).

Giải bóng đá "độc lạ": Ai đời cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu lại được tặng trứng, cà rốt và củi khô thế này!

17:39:34 28/02/2026

Trong kỷ nguyên bóng đá bị chi phối bởi những bản hợp đồng triệu đô và những chiếc cúp pha lê bóng bẩy, giải Vô địch quốc gia Na Uy (Eliteserien) lại chọn cho mình một lối đi riêng đầy bản sắc

Hình ảnh chi tiết đáng kinh ngạc về 'trái tim' Dải Ngân hà

15:16:03 28/02/2026

Bức ảnh lớn nhất từng được chụp bằng một kính viễn vọng chuyên dụng tại Chile vừa mang lại bước tiến đáng kể cả về khoa học lẫn giá trị thẩm mỹ, khi tái hiện trung tâm Dải Ngân hà với độ chi tiết chưa từng có.

Một người đàn ông và một người phụ nữ tự buộc dây vào nhau suốt một năm nhưng không được phép chạm: Kết quả sau đó thế nào?

14:13:08 28/02/2026

Một người đàn ông và một người phụ nữ từng buộc chặt vào nhau trong suốt một năm ròng đã trải lòng về những gì họ khám phá được trong suốt quá trình hợp tác kỳ lạ này.

"Trái Đất thứ hai" có thể là 2 mặt trăng ghép lại

14:10:42 28/02/2026

Một sự kiện khốc liệt trong quá khứ xảy ra giữa 2 thiên thể này đã tạo nên vành đai nổi tiếng của Sao Thổ cũng như góp phần định hình Trái Đất thứ hai Titan.

Vừa đoạt giải Nobel năm ngoái, vị Giáo sư đã có ngay một phát minh có thể thay đổi nhân loại

14:04:55 28/02/2026

Không ngủ quên trên chiến thắng với giải Nobel Hóa học năm 2025, Giáo sư Omar Yaghi đã ngay lập tức ra sức cống hiến cho nhân loại.

Cách xem hiện tượng nguyệt thực "trăng máu" vào ngày 3/3

08:19:52 28/02/2026

Hiện tượng nguyệt thực toàn phần trăng máu sắp sửa xảy ra vào thứ Ba, ngày 3/3. Phải đến năm 2029, hiện tượng này mới lặp lại.

Thái Lan đang đi trước thế giới 543 năm

18:58:30 25/02/2026

Sự chênh lệch kỳ lạ này đôi khi khiến những người lần đầu đến đây có cảm giác như vừa bước qua một cánh cổng thời gian để đến với tương lai xa xôi.

Trúng độc đắc 45 tỷ đồng và cú "quay xe" khó tin của chàng trai bán bánh mỳ

16:06:56 25/02/2026

Trúng độc đắc 45 tỷ đồng, chàng trai bán bánh mì bỗng chốc đổi đời trong ánh hào quang và kỳ vọng. Nhưng chỉ sau thời gian ngắn, anh lặng lẽ trở lại McDonald s, khép lại giấc mơ đổi đời bằng một cú quay xe khó tin.

Người đàn ông lập kỷ lục thế giới khi làm điều tưởng như không thể trong vòng 24 giờ

15:42:08 25/02/2026

Từ 5h sáng ngày này đến 5h sáng hôm sau, Tony Piraino đã liên tục thực hiện 26.100 lần squat, chính thức làm nên lịch sử khi thiết lập kỷ lục thế giới mới về số lần squat nhiều nhất trong vòng 24 giờ.