Bài tập cho người bệnh đái tháo đường

Theo dõi VGT trên

Tập thể dục là một thành phần quan trọng trong liệu pháp lối sống để phòng ngừa và điều trị bệnh đái tháo đường type 2.

Đối với bệnh đái tháo đường type 1, tập thể dục có thể làm giảm các biến chứng liên quan đến bệnh…

1. Vai trò của tập luyện đối với người bệnh đái tháo đường

Tập thể dục, cùng với liệu pháp dinh dưỡng (chế độ ăn) và y tế (dùng thuốc) tạo thành nền tảng của liệu pháp điều trị bệnh đái tháo đường. Trong Tiêu chuẩn chăm sóc y tế cho bệnh đái tháo đường năm 2022, Hiệp hội Tiểu đường Hoa Kỳ (ADA) khuyến nghị, người lớn mắc bệnh đái tháo đường nên tham gia cả hoạt động aerobic và rèn luyện sức đề kháng.

Điều này sẽ đòi hỏi ít nhất 150 phút hoạt động aerobic từ trung bình đến mạnh mỗi tuần, trải đều trong ít nhất ba ngày/tuần để giảm thiểu những ngày liên tục không hoạt động và 2-3 buổi tập thể dục sức đề kháng mỗi tuần vào những ngày không liên tục.

Tập thể dục thường xuyên có liên quan đến việc ngăn ngừa và giảm thiểu việc tăng cân, giảm huyết áp, cải thiện độ nhạy insulin và kiểm soát glucose cũng như tối ưu hóa cấu hình lipoprotein… tất cả đều là những yếu tố nguy cơ độc lập cho sự phát triển của bệnh đái tháo đường type 2.

Việc đáp ứng các hướng dẫn về hoạt động thể chất có liên quan đến việc giảm 40% tỷ lệ t.ử v.ong do tim mạch và tác động thậm chí còn lớn hơn đối với tỷ lệ t.ử v.ong do mọi nguyên nhân. Mối liên quan này đặc biệt có ý nghĩa vì những người mắc bệnh đái tháo đường type 1 và type 2 có tỷ lệ mắc bệnh và t.ử v.ong sớm do bệnh tim mạch lâm sàng (CVD) tăng gấp 2-6 lần.

Bài tập cho người bệnh đái tháo đường - Hình 1

Người bệnh đái tháo đường nên kiểm tra đường huyết thường xuyên.

Cụ thể tập thể dục giúp:

Cơ thể sử dụng insulin tốt hơn bằng cách tăng độ nhạy insulin.

Giúp kiểm soát huyết áp, vì huyết áp cao sẽ làm tăng nguy cơ bị biến chứng do đái tháo đường hơn.

Cải thiện cholesterol ( mỡ trong m.áu) giúp bảo vệ chống lại các vấn đề như bệnh tim…

Giúp giảm cân nếu cần và giữ cân nặng sau khi đã giảm…

Cung cấp năng lượng và giúp bạn ngủ ngon hơn.

Giúp khớp linh hoạt hơn.

Giúp ích cho tâm trí cũng như cơ thể vì tập thể dục giải phóng endorphin, loại ‘hormone hạnh phúc’. Hoạt động tích cực đã được chứng minh là làm giảm mức độ căng thẳng và cải thiện tâm trạng chán nản.

Giúp những người mắc bệnh đái tháo đường type 2 cải thiện mức HbA1C. Trong một số trường hợp, điều này có thể giúp những người mắc bệnh thuyên giảm.

Điều quan trọng cần nhớ là vận động thậm chí còn có lợi hơn nếu bạn kết hợp với việc ăn thực phẩm lành mạnh, không hút thuốc và ngủ đủ giấc…

2. Một số bài tập tốt cho người bệnh đái tháo đường

Dưới đây là một số bài tập tốt nhất mà bạn có thể dễ dàng kết hợp vào thói quen hàng ngày của mình. Theo thời gian, có thể tăng thời lượng và cường độ tập luyện.

2.1. Đi bộ nhanh

Nếu bạn mắc bệnh đái tháo đường và chưa có thói quen tập thể dục, hãy bắt đầu bằng việc đi bộ. Đây là một hoạt động nhẹ nhàng, dễ thực hiện và mang lại nhiều lợi ích cho người bệnh đái tháo đường.

Tất cả những gì bạn cần là một đôi giày tốt và một nơi nào đó để đi. Đi bộ có lẽ là một trong những hoạt động được yêu cầu nhiều nhất đối với những người mắc bệnh đái tháo đường type 2.

Theo Trường Y tế Công cộng Harvard TH Chan, đi bộ nhanh với tốc độ làm tăng nhịp tim được coi là một bài tập có cường độ vừa phải. Đi bộ với tốc độ nhanh 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần sẽ giúp bạn đạt được mục tiêu là 150 phút tập thể dục cường độ vừa phải, theo các khuyến nghị về hoạt động thể chất.

Bài tập cho người bệnh đái tháo đường - Hình 2

Đi bộ là một hoạt động nhẹ nhàng, dễ thực hiện và mang lại nhiều lợi ích cho người bệnh đái tháo đường.

2.2. Thái cực quyền

Một phân tích tổng hợp trên Tạp chí Nghiên cứu Bệnh Tiểu đường đã kết luận, thái cực quyền là một cách hiệu quả để những người mắc bệnh đái tháo đường type 2 kiểm soát lượng đường trong m.áu và mức A1C.

Các chuyển động được thực hiện một cách chậm rãi và thoải mái cùng với việc hít thở sâu… đã khiến cho thái cực quyền là hình thức tập luyện tốt ở người bệnh đái tháo đường, giúp giảm căng thẳng, cải thiện sự cân bằng, tính linh hoạt của cơ thể và có thể làm giảm tổn thương thần kinh (bệnh lý thần kinh) – một biến chứng thường gặp ở người bệnh đái tháo đường khi lượng đường trong m.áu không được kiểm soát tốt.

Việc giữ thăng bằng hàng ngày là một phần quan trọng để giữ vững đôi chân của bạn khi bạn già đi và sống tốt, độc lập trong suốt cuộc đời. Nếu bạn không tập thái cực quyền, hãy kết hợp một số bài tập giữ thăng bằng khác vào thói quen hàng tuần của bạn để giảm nguy cơ té ngã.

2.3. Tập tạ

Tập tạ rất tốt với người bệnh đái tháo đường để giúp duy trì cơ bắp. Nếu bạn mất khối lượng cơ bắp, sẽ gặp khó khăn hơn rất nhiều trong việc duy trì lượng đường trong m.áu của mình.

Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ (HHS) khuyến nghị, hãy lập kế hoạch tập thể dục sức đề kháng hoặc tập tạ ít nhất hai lần một tuần như một phần trong kế hoạch quản lý bệnh đái tháo đường của bạn.

Theo Đại học Y học Thể thao Hoa Kỳ (ACSM), bạn có thể thêm bài tập sức bền vào thói quen của mình một cách an toàn. Điều này bao gồm các bài tập được thực hiện với tạ tự do, máy móc hoặc dây kháng lực. Hãy tập trung thực hiện hai đến ba hiệp, từ 8 đến 12 lần lặp lại mỗi bài tập.

2.4. Yoga

Giống như thái cực quyền, nghiên cứu cho thấy rằng nếu bạn mắc bệnh đái tháo đường, yoga có thể giúp giảm căng thẳng và kiểm soát lượng đường trong m.áu tốt hơn, vì khi mức độ căng thẳng tăng cao, lượng đường trong m.áu của bạn cũng tăng theo.

Một trong những lợi ích của việc tập yoga là bạn có thể tập bao nhiêu lần tùy thích, càng nhiều càng tốt. Tập thể dục như yoga cũng giúp giảm bớt các triệu chứng trầm cảm ở người lớn mắc bệnh đái tháo đường type 2.

2.5. Bơi lội

Video đang HOT

Bơi lội là một bài tập thể dục tác động thấp lý tưởng cho người mắc bệnh đái tháo đường type 2. Việc nổi trên mặt nước sẽ ít gây căng thẳng cho cơ thể hơn so với việc đi bộ hoặc chạy bộ.

Theo Hiệp hội Tiểu đường Hoa Kỳ, đái tháo đường type 2 có thể dẫn đến các biến chứng ở bàn chân, bao gồm cả bệnh lý thần kinh. có thể dẫn đến mất cảm giác ở bàn chân, nên bạn có thể mua giày đi nước để bảo vệ bàn chân khi ở trong hồ bơi.

2.6. Đi xe đạp

TheoHHS, đi xe đạp cũng là một hình thức tập thể dục nhịp điệu, giúp tim khỏe hơn và phổi hoạt động tốt hơn, đồng thời là một phương pháp giúp đốt cháy calo. Chỉ cần đạp xe vài lần mỗi tuần như một phương thức di chuyển thông thường, đã giúp giảm nguy cơ béo phì, huyết áp cao và mức chất béo trung tính.

Để đạp xe, bạn thậm chí không cần phải rời khỏi nhà. Một chiếc xe đạp cố định có thể hữu ích vì bạn có thể đạp xe trong nhà, bất kể thời tiết.

3. Những lưu ý khi tập luyện ở người bệnh đái tháo đường

Thời điểm tập tốt nhất trong ngày

Thời gian tốt nhất để tập thể dục là bất cứ khi nào bạn có thể và bất cứ nơi nào bạn có thể. Tuy nhiên theo nghiên cứu mới đây cho thấy, những người tập thể dục buổi chiều (từ 2 – 5 giờ chiều), cho thấy sự cải thiện lớn hơn trong việc kiểm soát lượng đường trong m.áu. Hơn nữa, những người tập thể dục vào buổi chiều có nhiều khả năng giảm liều thuốc.

Đang ốm có nên tập không?

- Những người mắc bệnh đái tháo đường type 1 có nguy cơ tích tụ ceton (nhiễm toan ceton), nếu họ không khỏe hoặc quên tiêm insulin. Do đó, nếu người bệnh không khỏe, hãy tránh tập thể dục cho đến khi cảm thấy khỏe hơn.

- Những người mắc bệnh đái tháo đường hiện có các biến chứng về bệnh như các vấn đề về tim, mắt hoặc thận… hãy đi khám và nhận lời khuyên từ bác sĩ xem có an toàn khi thực hiện một số loại hoạt động nhất định hay không. Bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn về những loại bài tập nên tránh để ngăn ngừa các biến chứng trầm trọng hơn.

Cách tập luyện không gây hại

Mặc dù tập thể dục mang lại nhiều lợi ích nhưng điều quan trọng người bệnh cần biết một số hướng dẫn về bệnh đái tháo đường và tập thể dục, để giúp cho việc tập luyện hiệu quả và an toàn. Theo đó:

- Những người mắc bệnh đái tháo đường có nguy cơ mắc bệnh tim, mạch m.áu và các vấn đề về chân cao hơn. Vì vậy, điều quan trọng là tập thể dục phải phù hợp với bạn.

Những người mắc bệnh đái tháo đường sử dụng insulin và một số thuốc hạ đường huyết sulphonylurea có nguy cơ bị hạ đường huyết và nguy cơ này tăng lên trong và sau khi tập thể dục. Trao đổi với bác sĩ nếu bạn không chắc chắn về loại thuốc bạn đang dùng.

- Nếu bạn chưa từng tập thể dục trước đây, hãy bắt đầu với bài tập có tác động thấp như đi bộ và đi chậm. Điều này sẽ giúp xây dựng khả năng chịu đựng tập thể dục, duy trì tập luyện thường xuyên và ngăn ngừa chấn thương.

- Loại bài tập, khoảng thời gian (thời lượng), mức độ thể lực và cường độ tập luyện của bạn đều có thể ảnh hưởng đến mức đường huyết. Do đó, kiểm tra mức đường huyết trước, trong và sau khi tập thể dục để xem bài tập cụ thể mà bạn đang thực hiện ảnh hưởng đến đường huyết như thế nào. Tập thể dục khi lượng đường trong m.áu cao hơn bình thường có thể làm giảm mức đường huyết của bạn. Tuy nhiên, nếu bạn không khỏe và mức đường huyết rất cao thì tốt nhất nên tránh tập thể dục cho đến khi mức đường huyết trở lại mức bình thường.

- Cung cấp đủ nước trước, trong và sau quá trình tập thể dục.

- Luôn mang theo các phương pháp điều trị hạ đường huyết dễ dàng bên mình nếu bạn có nguy cơ bị hạ đường huyết, chẳng hạn như viên kẹo, đường glucose… và đeo vòng tay cảnh báo y tế.

- Những người mắc bệnh đái tháo đường trong một thời gian dài hoặc những người có mức đường huyết cao liên tục, có nguy cơ mắc các vấn đề về chân cao hơn. Nếu bạn bị tổn thương dây thần kinh ở bàn chân (được gọi là bệnh thần kinh ngoại biên), sẽ khiến bạn dễ bị chấn thương và gặp các vấn đề như loét bàn chân. Do đó, cần lưu ý đến giày dép trong khi tập luyện…

Chế độ ăn trong bệnh đái tháo đường

Không có chế độ ăn kiêng cụ thể cho bệnh đái tháo đường nhưng lựa chọn thực phẩm và cách tiêu thụ có thể tạo ra sự khác biệt đối với mức đường huyết cũng như khả năng kiểm soát bệnh.

Nhiều người bệnh đái tháo đường ăn uống sai cách, kiêng cữ một cách quá mức khiến cơ thể thiếu chất trầm trọng và nguy cơ hạ đường huyết đột ngột rất nguy hiểm. Khi người bệnh thực hiện một chế độ ăn không khoa học gây ảnh hưởng đến đường huyết.

Việc tuân theo kế hoạch ăn uống lành mạnh và vận động tích cực có thể giúp người bệnh duy trì mức đường huyết, còn được gọi là lượng đường trong m.áu và kiểm soát cân nặng của mình. Để quản lý lượng đường trong m.áu, cần cân bằng những gì người bệnh ăn uống với hoạt động thể chất và thuốc điều trị đái tháo đường mà người bệnh đang dùng.

Theo ThS.BS Nguyễn Quang Bảy, Trưởng khoa Nội tiết ĐTĐ - Bệnh viện Bạch Mai, can thiệp dinh dưỡng là nền tảng của mọi đối tượng bị đái tháo đường type 2. Người bệnh cần có chế độ ăn uống hợp lý và an toàn, vừa đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng nhưng lượng đường trong m.áu lại không quá thấp hay quá cao.

Chế độ ăn trong bệnh đái tháo đường - Hình 1

Người bệnh đái tháo đường cần thực hiện một chế độ ăn khoa học.

2. Các dưỡng chất thiết yếu cho người bệnh đái tháo đường

Người bệnh đái tháo đường cần ăn uống bao nhiêu tùy thuộc vào độ t.uổi, giới tính, cân nặng, mức độ hoạt động cá nhân và mục tiêu hướng tới. Vì không có một loại thực phẩm nào có thể chứa tất cả các chất dinh dưỡng thiết yếu mà cơ thể cần nên người bệnh cần có một chế độ ăn uống lành mạnh, đa dạng và lựa chọn các loại thực phẩm khác nhau từ các nhóm thực phẩm chính mỗi ngày.

Chìa khóa để ăn uống cho người mắc bệnh đái tháo đường là ăn nhiều loại thực phẩm lành mạnh từ tất cả các nhóm thực phẩm, với số lượng mà kế hoạch bữa ăn phù hợp.

2.1. Chế độ ăn đa dạng

Về nguyên tắc không có bất cứ loại thức ăn nào bị cấm đối với người bệnh đái tháo đường. Một chế độ ăn đa dạng, đầy đủ từ nhiều nguồn thức ăn sẽ cung cấp đủ chất giúp cơ thể hoạt động bình thường. Với bệnh nhân là t.rẻ e.m lại càng cần một chế độ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng để đảm bảo cho sự phát triển bình thường về thể chất và trí tuệ của trẻ.

Bữa ăn phải có đầy đủ các chất: chất bột đường, chất đạm, chất béo, chất xơ và chất khoáng để đảm bảo sức khỏe của người bệnh. Các chất bột là nguồn năng lượng cho cơ thể hoạt động; chất đạm giúp cho các tế bào, các mô của các cơ quan, bộ phận của cơ thể phát triển; chất béo (mỡ) cho nhiều năng lượng và giúp hấp thu một số vitamin. Còn ăn hoa quả để có đủ vitamin và muối khoáng.

Trái cây và rau quả

Người bệnh đái tháo đường nên ăn trái cây và rau quả có lượng calo thấp tự nhiên và chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất xơ. Sự đa dạng rất quan trọng vì các loại trái cây có màu sắc khác nhau chứa hỗn hợp vitamin và khoáng chất riêng, vì vậy hãy thay đổi và chọn càng nhiều loại khác nhau càng tốt.

Người bệnh nên ăn nhiều chất xơ: các thức ăn có nhiều chất xơ như rau xanh, một số hoa quả sẽ lưu lại dạ dày lâu hơn, ngăn cản các men tiêu hóa tác dụng với thức ăn, làm chậm quá trình tiêu hóa và hạn chế hấp thu đường vào m.áu.

Cố gắng tránh nước ép trái cây và sinh tố vì chúng không có nhiều chất xơ. Lựa chọn các loại trái cây có chỉ số đường huyết (GI) thấp. Nên chọn và ăn nhiều thực phẩm ít làm tăng đường huyết, nhiều chất xơ như: rau xanh, hoa quả ít ngọt như: táo, bưởi, ổi...

Trái cây và rau quả có thể giúp bảo vệ chống lại đột quỵ, bệnh tim, tăng huyết áp và một số bệnh ung thư vì khi mắc đái tháo đường, người bệnh có nhiều nguy cơ mắc các tình trạng này hơn.

Thực phẩm giàu tinh bột có chỉ số GI thấp

Có một số lựa chọn tốt hơn cho thực phẩm giàu tinh bột - những lựa chọn ảnh hưởng đến mức đường huyết chậm hơn. Đây là những thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp (GI), như bánh mì nguyên hạt, mì ống làm từ lúa mì nguyên hạt và basmati, gạo lứt hoặc gạo tự nhiên. Chúng cũng có nhiều chất xơ hơn, giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.

Nguyên tắc cơ bản trong chế độ ăn của người bệnh đái tháo đường là hạn chế tối đa glucid (chất đường bột), điều này có tác dụng tránh tăng đường huyết, hạn chế các acid béo bão hòa để tránh rối loạn chuyển hóa.

Chế độ ăn trong bệnh đái tháo đường - Hình 2

Người bệnh đái tháo đường cần hạn chế tối đa glucid (chất đường bột). Ảnh minh họa.

Đối với những người đái tháo đường có tổng mức năng lượng ở nhóm lao động nhẹ và vừa thì có thể ăn từ 30-35kcal/kg/ngày, nhóm lao động nặng từ 35-40 kcal/kg/ngày, nhóm những người béo phì nên hạn chế từ 24-26kcal/kg/người.

Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, tỷ lệ giữa các thành phần sinh năng lượng trong bữa ăn hàng ngày của người bệnh đái tháo đường được xác định cụ thể như sau:

- Protein: Lượng protein nên đạt 1-1,2 g/kg/ngày đối với người lớn, tức tỷ lệ này nên đạt tương đương 15- 20% năng lượng khẩu phần.

- Lipid: Tỷ lệ chất béo nên là 25% tổng số năng lượng khẩu phần, không nên vượt quá 30%. Hạn chế các acid béo bão hòa, điều này giúp ổn định đường huyết, ngăn ngừa xơ vữa động mạch.

- Glucid: Tỷ lệ năng lượng do glucid cung cấp nên đạt từ 50-60% tổng số năng lượng khẩu phần của người bệnh đái tháo đường.

Thực phẩm giàu protein

Ở những bệnh nhân đang được điều trị đái tháo đường, protein không làm tăng lượng đường trong m.áu. Khi lượng đường m.áu của bệnh nhân đang trong giai đoạn khó kiểm soát, họ thường cần nhiều đạm hơn bình thường.

Một số thực phẩm giàu protein như đậu, các loại hạt, trứng, thịt và cá. Thịt và cá có hàm lượng protein cao, giúp cơ bắp khỏe mạnh. Nhưng lưu ý một chế độ ăn uống lành mạnh có nghĩa là ít thịt đỏ và thịt chế biến sẵn vốn có liên quan đến bệnh ung thư và bệnh tim. Các loại cá có dầu như cá thu, cá hồi và cá mòi có nhiều dầu omega-3 có thể giúp bảo vệ tim.

Chế độ ăn trong bệnh đái tháo đường - Hình 3

Các loại cá có dầu tốt cho sức khỏe người đái tháo đường.

Thực phẩm từ sữa và các sản phẩm thay thế

Sữa, phô mai và sữa chua có nhiều canxi và protein - rất tốt cho xương, răng và cơ bắp. Nhưng một số thực phẩm từ sữa có nhiều chất béo, đặc biệt là chất béo bão hòa, vì vậy hãy chọn các sản phẩm thay thế ít chất béo hơn.

Kiểm tra lượng đường bổ sung trong các loại thực phẩm từ sữa ít béo hơn, như sữa chua. Tốt hơn hết người bệnh đái tháo đường nên dùng sữa chua không đường. Nếu thích một sản phẩm thay thế sữa như sữa đậu nành, hãy chọn loại không đường và tăng cường canxi.

Chất béo

Chúng ta cần một ít chất béo trong chế độ ăn uống nhưng cần ít chất béo bão hòa hơn do một số chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol trong m.áu, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ. Những lựa chọn kém lành mạnh hơn này là bơ, dầu hạt cọ và dầu dừa. Chất béo lành mạnh hơn là các loại thực phẩm như dầu ô liu, dầu thực vật, dầu hạt cải, phết làm từ các loại dầu này và bơ hạt.

Ăn vừa phải chất béo : hạn chế ăn mỡ động vật, nội tạng động vật, các sản phẩm chế biến từ động vật (giò, chả, đồ ăn nhanh) vì những chất béo này làm tăng nguy cơ xơ vữa mạch không tốt cho sức khỏe. Người bệnh nên thay thế mỡ động vật bằng dầu thực vật, ăn nhiều cá vì đây là nguồn cung cấp các chất béo tốt cho cơ thể.

Hạn chế ăn các chất béo bão hòa (mỡ động vật) và thực phẩm chứa nhiều cholesterol. Theo khuyến cáo, bệnh nhân đái tháo đường nên ăn ít hơn 300mg cholesterol mỗi ngày. Có một số đối tượng nên

Nếu bạn cần giảm cân, hãy giảm lượng mỡ ăn vào, vì vậy nên thay chất béo bão hòa thành chất béo không bão hòa (dầu thực vật, hạt) và carbohydrate.

Nên ăn ba bữa ăn có cá mỗi tuần sẽ giúp bệnh nhân đái tháo đường có đủ lượng dưỡng chất cần thiết.

2.2. Duy trì ổn định 3 bữa ăn chính và bổ sung vitamin

Chế độ ăn trong bệnh đái tháo đường - Hình 4

Duy trì các bữa ăn chính trong ngày với các thực phẩm lành mạnh.

Nên duy trì ổn định 3 bữa ăn chính trong ngày. Đối với người cân nặng ổn định, đường huyết kiểm soát tốt không cần thiết phải ăn thêm bữa phụ hoặc chia nhỏ bữa ăn. Người bệnh chỉ ăn thêm bữa phụ khi phải vận động nhiều: đi tham quan, chơi thể thao...

Đối với những bệnh nhân có nguy cơ bị hạ đường huyết và gây nguy hiểm như bệnh nhân cao t.uổi, có các biến chứng tim mạch nặng nề, suy thận hoặc bệnh nhân đang dùng thuốc kích thích tụy bài tiết insulin và đặc biệt bệnh nhân đang tiêm insulin thì cần xem xét có bữa phụ, đặc biệt trước khi đi ngủ để tránh hạ đường huyết trong đêm. Người bệnh không nên ăn bữa phụ sáng vì sau bữa sáng đường huyết thường cao nhất trong ngày do liên quan đến các hormone làm tăng đường huyết của cơ thể.

Nên bổ sung đầy đủ vitamin và muối khoáng: do ăn kiêng quá nên nhiều bệnh nhân đái tháo đường hay bị thiếu vitamin. Một chế độ ăn không có mỡ sẽ hạn chế hấp thu nhiều loại vitamin quan trọng như vitamin A, D, K, E... Khi điều trị dài ngày thuốc metformin sẽ gây thiếu vitamin B12, B9 do ức chế hấp thụ ở dạ dày. Còn khi ăn quá nhiều chất xơ lại dễ bị thiếu canxi và sắt. Vì thế, người bệnh đái tháo đường rất cần ăn uống đầy đủ và biết lựa chọn các thức ăn có nhiều vitamin và chất khoáng quan trọng như sữa, cá hồi chứa nhiều canxi.

2.3. Một số lưu ý trong chế độ ăn của người bệnh đái tháo đường

Nhìn chung, người bệnh đái tháo đường nên hạn chế những thực phẩm làm tăng đường huyết như: bánh kẹo ngọt, nước giải khát có đường, bánh mì, hoa quả ngọt (nhãn, vải, mít)...

Nên ăn chậm, nhai kỹ, không nên ăn quá no. Người bệnh nên ăn lưng bát rau luộc khi bắt đầu bữa ăn. Cần lưu ý, một bữa ăn hỗn hợp gồm chất bột đường và nhiều chất xơ có tác dụng làm hạn chế tăng đường huyết sau ăn.

Những người quá cân, béo phì nên giảm ăn và tăng cường tập thể dục để giảm cân. Tuy nhiên, nên giảm cân từ từ, không nên giảm cân quá nhanh, đột ngột. Đối với người gầy (BMI

Cùng với chế độ ăn hợp lý, người bệnh cần tăng cường tập thể dục nhằm tăng cường sức khỏe, tiêu thụ năng lượng dư thừa trong cơ thể nên làm giảm cân, cải thiện đường huyết, huyết áp và mỡ m.áu.

Thực phẩm và đồ uống cần hạn chế bao gồm:

Chế độ ăn trong bệnh đái tháo đường - Hình 5

Thực phẩm chứa nhiều đường ảnh hưởng đến lượng đường trong m.áu.

Thực phẩm chứa nhiều chất béo, muối và đường. Những thực phẩm này bao gồm bánh quy, khoai tây chiên giòn, sôcôla, bánh ngọt, kem, bơ và đồ uống có đường. Những thực phẩm và đồ uống có đường chứa nhiều calo và làm tăng lượng đường trong m.áu, vì vậy hãy áp dụng chế độ ăn kiêng, các lựa chọn thay thế nhẹ hoặc ít calo.

Chúng cũng chứa nhiều chất béo bão hòa không lành mạnh, vì vậy chúng không tốt cho mức cholesterol và tim của bạn.

Thực phẩm chế biến sẵn cũng có thể chứa nhiều muối (natri). Quá nhiều muối có thể khiến người bệnh có nguy cơ cao bị huyết áp và đột quỵ. Không nên dùng quá 1 thìa cà phê (6g) muối mỗi ngày. Ăn nhiều muối sẽ đi kèm với việc tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp. Đái tháo đường và tăng huyết áp là 2 nguy cơ hàng đầu của các bệnh lý tim mạch.

Uống nước thay vì đồ uống có đường. Cân nhắc sử dụng chất thay thế đường trong cà phê hoặc trà. Đồ uống tốt nhất để lựa chọn là nước không chứa calo.

Người bệnh đái tháo đường uống rượu nên biết rượu có thể làm cho mức đường huyết giảm xuống quá thấp. Nên hạn chế uống rượu bia vì nguy cơ tăng cân và hạ đường huyết.

3. Gợi ý một số thực đơn cho người bệnh đái tháo đường

Thực đơn 1 tuần cho bệnh nhân đái tháo đường type 2 theo gợi ý của ThS.BS. Lê Thị Hải, Viện Dinh dưỡng quốc gia:

Chế độ ăn trong bệnh đái tháo đường - Hình 6

4. Phương pháp lập kế hoạch bữa ăn

Hai cách phổ biến để giúp người bệnh đái tháo đường lên kế hoạch ăn bao nhiêu là phương pháp ăn theo đĩa và tính lượng carbohydrate, còn được gọi là tính lượng carb.

Phương pháp đĩa

Phương pháp đĩa giúp kiểm soát kích thước phần ăn của mình mà không cần phải đếm lượng calo. Phương pháp đĩa cho thấy số lượng của từng nhóm thực phẩm nên ăn. Phương pháp này tốt nhất cho bữa trưa và bữa tối.

Xếp các loại rau không chứa tinh bột vào nửa đĩa; một phần tư đĩa là thịt hoặc chất đạm khác; và một loại ngũ cốc hoặc tinh bột khác trên 1/4 cuối cùng. Tinh bột bao gồm các loại rau có tinh bột như ngô và đậu Hà Lan. Người bệnh cũng có thể ăn một bát nhỏ trái cây hoặc một miếng trái cây có chỉ số GI thấp và uống một ly sữa nhỏ như đã có trong kế hoạch bữa ăn.

Đếm lượng carbohydrate

Tính lượng carbohydrate bao gồm việc theo dõi lượng carbohydrate ăn uống mỗi ngày. Vì carbohydrate chuyển hóa thành glucose trong cơ thể nên chúng ảnh hưởng đến mức đường huyết nhiều hơn các loại thực phẩm khác. Việc đếm lượng carb có thể giúp quản lý mức đường huyết.

Tính lượng carbohydrate là một công cụ lập kế hoạch bữa ăn dành cho những người mắc bệnh đái tháo đường dùng insulin.

Hầu hết carbohydrate đến từ tinh bột, trái cây, sữa và đồ ngọt. Cố gắng hạn chế carbohydrate có thêm đường hoặc những loại có ngũ cốc tinh chế, chẳng hạn như bánh mì trắng và gạo trắng. Thay vào đó, hãy ăn carbohydrate từ trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, đậu và sữa ít béo hoặc không béo.

Chọn carbohydrate lành mạnh, chẳng hạn như trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, đậu và sữa ít béo, như một phần trong kế hoạch bữa ăn cho người bệnh đái tháo đường.

Ngoài việc sử dụng phương pháp theo đĩa và tính lượng carb, bạn có thể gặp chuyên gia dinh dưỡng để được điều trị bằng liệu pháp dinh dưỡng y tế.

5. Tham khảo chỉ số GI của một số thực phẩm

Chế độ ăn trong bệnh đái tháo đường - Hình 7

Carbohydrate lành mạnh như trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, đậu và sữa ít béo tốt cho người bệnh đái tháo đường.

Chỉ số GI nói lên mức ảnh hưởng của thực phẩm đến đường trong m.áu, GI càng cao, loại thực phẩm đó càng dễ tăng đường huyết. Do đó, lựa chọn thực phẩm nên ưu tiên nhóm có GI thấp, vừa giúp no bụng vừa hạn chế đường m.áu tăng cao.

Thực phẩm GI thấp (0 đến 55):

Lúa mạch

Mì ống

Ngũ cốc cám giàu chất xơ

Bột yến mạch

Cà rốt, rau xanh

Táo, cam, bưởi và nhiều loại trái cây khác

Hầu hết các loại hạt, đậu

Sữa và sữa chua

Thực phẩm GI vừa phải (56 đến 69):

Bánh mì lúa mạch đen

Gạo lứt

Nho khô

Thực phẩm GI cao (70 và cao hơn):

Bánh mì trắng

Hầu hết các loại ngũ cốc đã chế biến và bột yến mạch ăn liền, bao gồm cả bột cám

Hầu hết các món ăn nhẹ

Khoai tây

Gạo trắng

Mật ong

Dưa hấu, dứa, sầu riêng, mít.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

10 thực phẩm giúp giảm tình trạng căng thẳng
12:20:17 25/05/2024
Những thực phẩm cần tránh khi bạn già đi
07:01:50 26/05/2024
Ai không nên sử dụng men vi sinh?
13:42:45 25/05/2024
Hạ đường huyết nguy hiểm thế nào?
07:09:13 26/05/2024
Những thực phẩm dễ tìm cực tốt cho bệnh nhân tiểu đường
09:25:38 25/05/2024
4 chất bổ sung giúp giảm đau khớp
09:19:12 26/05/2024
4 cách giảm ngạt khí khi có đám cháy
20:02:39 26/05/2024
Tránh sai lầm khi chăm sóc tai mũi họng cho trẻ
23:12:07 26/05/2024
Cảnh báo gia tăng bệnh tay chân miệng tại khu vực phía Nam
09:14:38 25/05/2024
Cây thuốc quý có nhiều ở Việt Nam nhưng ít người sử dụng
09:21:17 25/05/2024

Thông tin đang nóng

Mẹ diễn viên Đức Tiến: "Tôi muốn sang Mỹ gặp con lần cuối cùng nhưng Bình Phương không ký giấy"
19:38:26 26/05/2024
Hotgirl 23 t.uổi yêu ông cụ 80 bằng t.uổi ông nội, cưới xong mới vỡ lẽ
18:50:20 26/05/2024
Vợ Đức Tiến: "Lo trả góp chỗ ở hiện tại còn chưa xong, đâu tính tới chuyện mua đất ở nghĩa trang"
20:34:51 26/05/2024
"Dương Mịch chỉ khôn vặt chứ không có trí tuệ"
19:28:22 26/05/2024
Con gái "Vua cải lương" có 1.000 cây vàng: Không thể gọi vợ 3 của bố là mẹ, lấy chồng thiếu gia nhờ quét mạng xã hội
22:17:37 26/05/2024
Tài tử "Khánh Dư Niên" Trần Đạo Minh: Sáng làm chủ tịch, chiều về đạp xe ăn cơm hộp, 42 năm chung tình với duy nhất 1 người phụ nữ
22:22:19 26/05/2024
Hoa hậu va chạm nảy lửa, xô ngã nhân viên BTC Cannes ngay ở thảm đỏ chỉ vì... chiếc váy
20:30:20 26/05/2024
Midu khoe nhan sắc mỹ miều, bị soi chi tiết lạ hậu hôn lễ riêng tư với chồng doanh nhân tại Đà Lạt
20:41:00 26/05/2024
Suri Cruise đeo đàn trên vai, mặc phóng khoáng xuống phố cùng bạn trai
23:16:25 26/05/2024
Phim mới của Dương Mịch không ai xem
22:13:32 26/05/2024

Tin mới nhất

7 món ăn nhẹ tuyệt vời giúp 'tín đồ ăn vặt' giảm cân

21:00:23 26/05/2024
Bạn đang muốn giảm cân nhưng lại là tín đồ ăn vặt , hãy tham khảo những thực phẩm ăn nhẹ tốt cho sức khỏe và giúp duy trì cân nặng bền vững.

Chế độ dinh dưỡng với bệnh nhân Thalassemia, nên ăn gì và tránh gì?

20:43:19 26/05/2024
Người bệnh Thalassemia (tan m.áu bẩm sinh) dễ bị thiếu hụt dinh dưỡng. Thuốc thải sắt để điều trị làm giảm sự thèm ăn và khiến người bệnh buồn nôn.

Người bệnh thủy đậu nên tập thể dục khi nào?

19:34:06 26/05/2024
Trong giai đoạn này, người bệnh cần tuân thủ lời bác sĩ dặn bao gồm uống thuốc điều trị đúng phác đồ, nghỉ ngơi và ăn uống đầy đủ để tránh biến chứng.

Cà Mau chủ động phòng tránh bệnh cho trẻ thời điểm giao mùa

09:45:30 26/05/2024
Các bậc phụ huynh cần chủ động phòng tránh bệnh cho trẻ, đặc biệt phòng bệnh từ gia đình luôn là phương pháp hữu hiệu nhất để bảo vệ sức khỏe cho trẻ nhỏ.

Rau rút chữa bệnh gì?

09:33:58 26/05/2024
Rau rút sinh chồi khỏe, ngắt ngọn chỉ cần sau 7-10 ngày đã có thể thu hoạch lứa khác tiếp theo. Để làm thuốc, người ta thường thu hái toàn cây, dùng tươi hoặc phơi khô nấu canh luộc ăn hoặc sắc uống.

Bệnh nhân U90 mang 2 viên sỏi lớn như quả trứng

09:24:20 26/05/2024
Các bác sĩ tại TP Cần Thơ vừa phẫu thuật lấy 2 viên sỏi kích thước lớn bằng quả trứng trong bàng quang cho cụ ông 83 t.uổi có nhiều

Khi nào trẻ nên tiêm ngừa các bệnh hô hấp?

08:59:27 26/05/2024
Khi trẻ tiếp xúc với giọt b.ắn, chất gây lây nhiễm hoặc các loại siêu vi như virus cúm, vi khuẩn như phế cầu, ho gà... khả năng mắc bệnh viêm mũi, viêm họng, viêm mũi xoang là rất cao.

Ngộ độc thực phẩm, hiểm họa trong những ngày nắng nóng

08:56:22 26/05/2024
Để phòng chống ngộ độc thực phẩm, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế đề nghị, ngành y tế và cơ quan chức năng các địa phương tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm.

TP.HCM cảnh báo sốt xuất huyết vào mùa

08:51:28 26/05/2024
Kết quả so sánh cho thấy giảm 80% số ca mắc bệnh sốt xuất huyết SXH trong nhóm người được tiêm vaccine. Vaccine này cũng làm giảm tỷ lệ nhập viện do sốt xuất huyết đến 90%.

Hà Nội: Số ca mắc sốt xuất huyết, thủy đậu giảm nhưng tay chân miệng vẫn tăng

07:19:21 26/05/2024
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội cho biết, trong tuần này (từ ngày 17 đến 23-5), trên địa bàn thành phố ghi nhận 23 ca mắc sốt xuất huyết, giảm 18 ca so với tuần trước đó, không ghi nhận ổ dịch.

Cho trẻ uống sữa vào thời điểm nào là tốt nhất?

12:24:12 24/05/2024
Lượng sữa phù hợp: trẻ dưới 1 t.uổi nên uống sữa mẹ hoặc sữa công thức thay vì sữa bò. Trẻ từ 1-3 t.uổi nên uống khoảng 500ml sữa mỗi ngày. Đối với trẻ lớn hơn, lượng sữa có thể điều chỉnh tùy theo nhu cầu dinh dưỡng và hoạt động hàng ngà...

9 loại thực phẩm tuyệt đối không kết hợp với trà

12:19:40 24/05/2024
Trà mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng uống trà cùng với một số loại thực phẩm có thể ảnh hưởng tới hương vị hoặc lợi ích dinh dưỡng của trà.

Chế độ ăn cho người bị tăng acid uric m.áu

11:04:57 24/05/2024
Bằng cách tuân thủ chế độ ăn uống hợp lý và kết hợp với việc sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, người bị tăng khả năng kiểm soát tốt bệnh gout và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Chủ động và có chiến lược lối sống để tránh béo phì, bệnh tiểu đường

10:53:09 24/05/2024
Duy trì chế độ ăn uống cân bằng, giàu chất dinh dưỡng, tập trung vào thực phẩm nguyên chất, chưa qua chế biến. Tham gia các hoạt động thể chất thường xuyên. Ưu tiên quản lý căng thẳng và ngủ đủ giấc.

Mẹo ăn sữa chua giúp giảm cân nhanh và tốt cho sức khỏe

10:30:46 24/05/2024
Sữa chua là thực phẩm chứa protein chất lượng cao đáp ứng nhu cầu năng lượng và có đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết nhưng lại ít calo. Sữa chua là một nguồn cung cấp vitamin, canxi dồi dào.

Những thói quen xấu khiến người trẻ dễ bị nhồi m.áu cơ tim

10:21:37 24/05/2024
Sử dụng quá nhiều chất kích thích, rượu bia là thói quen xấu mà phần lớn người trẻ đều mắc phải, đặc biệt với nam giới. Điều này khiến chúng ta có thể phải đối diện với tình trạng tăng huyết áp và có nguy cơ bị nhồi m.áu cơ tim.

Tuyệt đối không uống trà xanh vào những thời điểm này kẻo 'rước họa vào thân'

10:18:24 24/05/2024
Uống trà xanh khi bụng đói là sai lầm mà nhiều người hay mắc phải. Polyphenol trong trà xanh sẽ có tác dụng kích thích sản xuất axit trong dạ dày, gây ra cảm giác cồn cào và khó chịu, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.

Tự ý bổ sung vitamin, hai người phải đi cấp cứu vì khó thở

09:46:41 24/05/2024
Gia đình đưa người bệnh đến trạm y tế gần nhà xử trí cấp cứu rồi chuyển đến Trung tâm Y tế huyện Thanh Thủy điều trị với chẩn đoán theo dõi ngộ độc vitamin A.

Mận có 5 tác dụng sức khỏe nhưng có những người không ăn tốt hơn

09:43:27 24/05/2024
Các gốc tự do gây ra stress oxy hóa trong cơ thể, có thể dẫn đến tổn thương tế bào. Căng thẳng oxy hóa có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường, bệnh tim mạch và một số bệnh ung thư.

Vì sao các vitamin thiết yếu cho cơ thể được đặt tên theo bảng chữ cái?

14:18:09 23/05/2024
Tại Viện Lister ở London, Anh, Funk đã tiến hành thí nghiệm để cô lập một phức hợp các vi chất dinh dưỡng thiết yếu cho sự sống, được ông coi là các amin thiết yếu (vital amine).

Có thể bạn quan tâm

Cộng đồng mạng thương tiếc sự ra đi của "Chú chó Meme" nổi tiếng

Netizen

01:02:44 27/05/2024
Meme Doge đã trở thành một hiện tượng Internet với hàng triệu người yêu thích và chia sẻ trên khắp các nền tảng mạng xã hội.

Giữa lúc Seungri bị "tế sống" vì bê bối Burning Sun, một thành viên hé lộ tương lai buồn của BIGBANG

Nhạc quốc tế

23:54:02 26/05/2024
Đầu năm nay, Galaxy Corp. - công ty mới của G-Dragon cũng úp mở về vấn đề sẽ đưa BIGBANG trở lại, nhưng chưa có gì là chắc chắn

Cách làm món nem tai trộn thính cuốn lá sung bùi bùi chua cay đãi khách cuối tuần

Ẩm thực

23:46:46 26/05/2024
Nem tai trộn thính là một món ăn linh hoạt, phổ biến trong bữa ăn hàng ngày, buổi nhậu hoặc khi ăn chơi, cũng như là món kèm cơm.

Phía Thiên An lên tiếng: "Những tin đồn lan truyền trên mạng xã hội liên quan chuyển khoản 300 triệu là bịa đặt!"

Sao việt

23:30:53 26/05/2024
ại diện của diễn viên sinh năm 1998 đã phủ nhận hoàn toàn và cho biết những tin đồn được lan truyền trên mạng xã hội liên quan chuyển khoản số t.iền 300 triệu là bịa đặt, sai sự thật.

Ảnh vui 26-5: Lương thấp là không được ăn sầu riêng sao?!

Lạ vui

23:20:38 26/05/2024
Ăn được miếng sầu riêng mà bị xài xể quá. Vậy là thương dữ chưa?! , một người bênh vực chị Vân.Những hìnhảnh giúp các bạn giảm căng thẳng sau ngày làm việc vất vả.

Siêu mẫu Hề Mộng Dao bị "ném đá" vì dùng điện thoại trong giờ học

Sao châu á

23:13:27 26/05/2024
Chuyện sinh viên sử dụng điện thoại trong giờ học không hiếm có. Tuy nhiên gần đây, siêu mẫu Hề Mộng Dao (35 t.uổi) vướng phải những bàn tán vì lộ ảnh đang dùng điện thoại khi nghe giảng.

Kỳ quan 'đường lên trời' vào mùa nước đổ ở Mù Cang Chải

Du lịch

23:11:15 26/05/2024
Không chỉ đẹp lung linh vào mùa lúa chín, ruộng bậc thang Mù Cang Chải (tỉnh Yên Bái) còn thu hút khách du lịch vào mùa nước đổ tháng 5 hằng năm.

Mbappe bày tỏ niềm vui đặc biệt trước khi đến 'bến đỗ' mới

Sao thể thao

23:10:15 26/05/2024
Trận chung kết Cúp quốc gia Pháp cũng là trận đấu cuối cùng của Kylian Mbappe trong màu áo PSG trước khi gia nhập Real Madrid ở mùa Hè này.

Cao Minh Đạt tiết lộ công việc đi xuống, bị thay thế bởi diễn viên trẻ, đẩy sang vai thứ

Tv show

23:05:13 26/05/2024
Nhưng trong điện ảnh, người ta cần gương mặt mới nên một thời gian sau có nhiều diễn viên trẻ thay thế tôi. Dần dần thì tôi ít phim đi và lui về vai thứ - Cao Minh Đạt chia sẻ.

Những lo lắng và phản ứng của Anh về cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2024

Thế giới

22:07:31 26/05/2024
Quân đội Anh luôn muốn trở thành đối tác được Mỹ lựa chọn, quốc gia mà Anh hướng tới trong các vấn đề hợp tác quốc phòng.

Người xưa dặn: "Lối vào có 6 lỗi, ra cửa thất thoát tài lộc, về nhà gặp xui xẻo"

Trắc nghiệm

22:02:27 26/05/2024
Theo người xưa, lối vào rất quan trọng đối với phong thủy gia đình, có thể ảnh hưởng đến may mắn và tài lộc. 3 con giáp càng lớn t.uổi càng bình yên, không tai họa, bệnh tật, t.iền bạc khỏi lo, hạnh phúc, an lạc

Kiểu quần short thần thánh dành cho chị em đùi to chân ngắn, vừa thu nhỏ dáng vừa kéo dài chân

Thời trang

21:59:25 26/05/2024
Chị em hãy cùng khám phá 2 kiểu quần short hot nhất hè 2024 và bí quyết chọn quần phù hợp cho chị em đùi to. Đừng bỏ lỡ cơ hội tự tin khoe đôi chân với những gợi ý phối đồ đẹp mắt và thời thượng.

Người phụ nữ nghi tẩm xăng t.ự t.hiêu trong phòng trọ ở Bình Dương

Tin nổi bật

21:53:58 26/05/2024
Sáng nay (26/5), Công an TP Thuận An, tỉnh Bình Dương cho biết, đơn vị này đang phối hợp với các cơ quan chức năng điều tra, làm rõ vụ việc người phụ nữ bị bỏng nặng nghi do t.ự t.hiêu trong phòng trọ.