5 dấu hiệu nhận biết sớm cơn thiếu máu não thoáng qua

Cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) thường gây ra các triệu chứng đột ngột như tê yếu một bên cơ thể, nói khó hoặc mất thị lực tạm thời.

Dù những biểu hiện này có thể tự biến mất sau vài phút, người bệnh tuyệt đối không nên chủ quan, bởi TIA là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ và cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

1. Cơn thiếu máu não thoáng qua ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?

Cơn thiếu máu não thoáng qua (Transient Ischemic Attack – TIA) xảy ra khi dòng máu cung cấp cho một vùng não bị gián đoạn tạm thời, khiến người bệnh xuất hiện các triệu chứng thần kinh tương tự đột quỵ. Các triệu chứng có thể tự hồi phục hoàn toàn, nhưng điều đó không có nghĩa là tình trạng này vô hại.

Ảnh hưởng đáng lo ngại nhất của TIA là cảnh báo nguy cơ đột quỵ trong tương lai, đặc biệt trong những giờ và ngày đầu sau cơn thiếu máu não. Nếu nguyên nhân gây tắc nghẽn mạch máu không được phát hiện và điều trị, người bệnh có thể tiếp tục gặp tình trạng thiếu máu não hoặc xảy ra đột quỵ với tổn thương não kéo dài, thậm chí đe dọa tính mạng.

Bên cạnh đó, TIA có thể tái diễn nếu các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim mạch không được kiểm soát. Những lần xuất hiện triệu chứng thoáng qua cũng có thể khiến người bệnh lo lắng, bất an, ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

Cần lưu ý rằng TIA điển hình không để lại tổn thương nhồi máu não cấp tính kéo dài. Tuy nhiên, các triệu chứng tự hết không đủ để khẳng định người bệnh đã an toàn. Một số trường hợp có biểu hiện giống TIA nhưng thực tế đã xảy ra đột quỵ hoặc có tổn thương não trên hình ảnh học. Vì vậy, người bệnh cần được thăm khám để xác định chính xác tình trạng.

TIA có thể chỉ kéo dài trong thời gian ngắn nhưng là lời cảnh báo sức khỏe không thể bỏ qua. Ảnh AI

2. Nhận biết sớm dấu hiệu thiếu máu não thoáng qua

Các triệu chứng TIA thường xuất hiện đột ngột và có thể biến mất sau vài phút đến vài giờ. Những dấu hiệu điển hình gồm:

• Tê yếu một bên cơ thể: Đột ngột tê hoặc yếu ở mặt, tay hay chân, thường tập trung ở một bên.
• Rối loạn ngôn ngữ: Nói khó, nói ngọng, không diễn đạt được ý muốn hoặc khó hiểu lời người khác.
• Rối loạn thị giác: Đột ngột nhìn mờ, mất thị lực ở một mắt hoặc có bất thường về thị trường.
• Mất thăng bằng, phối hợp vận động: Chóng mặt đột ngột, đi đứng không vững, khó phối hợp động tác, đặc biệt khi đi kèm các dấu hiệu thần kinh khác.
• Đau đầu bất thường: Đau đầu dữ dội xuất hiện đột ngột, nhất là khi kèm yếu liệt, rối loạn ngôn ngữ hoặc thị giác, cần được đánh giá khẩn cấp.

Không phải mọi trường hợp TIA đều xuất hiện đầy đủ các triệu chứng trên. Chỉ một biểu hiện như méo miệng, yếu tay chân hoặc nói khó xuất hiện đột ngột cũng đủ để người bệnh và người thân cảnh giác.

Khi có những dấu hiệu nghi ngờ, cần gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng xử trí đột quỵ ngay lập tức, kể cả khi triệu chứng đã biến mất. Không nên chờ đợi xem các biểu hiện có tái diễn hay không, cũng không tự ý dùng thuốc để điều trị tại nhà.

3. Những nguyên nhân làm tăng nguy cơ TIA

TIA thường liên quan đến tình trạng lưu lượng máu đến não bị gián đoạn do cục máu đông hoặc bệnh lý mạch máu. Một số nguyên nhân và yếu tố nguy cơ phổ biến gồm:

• Xơ vữa động mạch: Mảng xơ vữa tích tụ trong thành mạch, đặc biệt ở động mạch cảnh, có thể làm hẹp lòng mạch hoặc tạo điều kiện hình thành cục máu đông.
• Bệnh tim mạch: Rung nhĩ và một số bệnh lý tim khác có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông trong tim, sau đó di chuyển theo dòng máu lên não.
• Tăng huyết áp: Huyết áp cao kéo dài làm tổn thương mạch máu, góp phần gia tăng nguy cơ TIA và đột quỵ.
• Đái tháo đường và rối loạn mỡ máu: Những tình trạng này thúc đẩy tổn thương mạch máu và quá trình xơ vữa động mạch.
• Hút thuốc lá, ít vận động, thừa cân, béo phì: Đây cũng là các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và mạch máu não.

4. Làm gì để phòng ngừa đột quỵ sau TIA?

Sau một cơn nghi ngờ TIA, người bệnh cần được đánh giá khẩn cấp để xác định nguyên nhân và nguy cơ đột quỵ. Bác sĩ có thể chỉ định kiểm tra mạch máu não, đánh giá tim mạch, xét nghiệm và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh phù hợp.

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân, có thể bao gồm thuốc chống kết tập tiểu cầu hoặc thuốc chống đông trong những trường hợp phù hợp, điều trị bệnh nền và can thiệp mạch máu khi có chỉ định. Người bệnh không tự ý sử dụng các thuốc này vì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu hoặc gây hại nếu dùng không đúng trường hợp.

Để giảm nguy cơ tái phát, cần kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu; bỏ thuốc lá; hạn chế rượu bia; duy trì chế độ ăn lành mạnh, vận động phù hợp và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

TIA có thể chỉ kéo dài trong thời gian ngắn nhưng là lời cảnh báo sức khỏe không thể bỏ qua. Nhận biết sớm triệu chứng, đi khám ngay cả khi đã hồi phục và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ là những bước quan trọng giúp phòng ngừa đột quỵ và hạn chế những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe.