Xung đột tại Trung Đông: Các nước thúc đẩy nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng

Cộng đồng quốc tế kêu gọi các bên liên quan giảm leo thang xung đột ở Trung Đông sau những diễn biến mới tại Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) và eo biển Hormuz ngày 4/5, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran.

Trường Đại học công nghệ Sharif ở thủ đô Tehran, Iran bị phá huỷ sau loạt không kích của lực lượng Mỹ-Israel ngày 7/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Trên mạng xã hội X, Bộ Ngoại giao Saudi Arabia nêu rõ vương quốc này lo ngại leo thang quân sự hiện nay trong khu vực và kêu gọi các bên liên quan cần hạ nhiệt căng thẳng. Bộ này cũng bày tỏ ủng hộ những nỗ lực ngoại giao để đạt được giải pháp chính trị trong cuộc xung đột.

Thủ tướng Anh Keir Starmer cùng ngày đã có các cuộc thảo luận với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte về tình hình leo thang tại Trung Đông.

Trong một tuyên bố do Chính phủ Anh công bố 3 lãnh đạo đã nhấn mạnh cần phải chấm dứt xung đột tại Iran và mở lại eo biển Hormuz nhằm khôi phục tự do hàng hải, đảm bảo dòng chảy thương mại toàn cầu không bị gián đoạn. Ngoài ra, 3 nhà lãnh đạo này cũng thảo luận về sự hiện diện an ninh của châu Âu trong khu vực và hoan nghênh sự phối hợp chặt chẽ giữa các đồng minh.

Liên quan đến các vụ tấn công được cho là do Iran tiến hành nhằm vào UAE, Thái tử kiêm Thủ tướng Saudi Arabia Mohammed bin Salman đã có cuộc điện đàm với Tổng thống UAE Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan lên án vụ việc mới nhất này, đồng thời tái khẳng định ủng hộ UAE trong việc bảo vệ an ninh và chủ quyền. Hai bên cũng thảo luận các diễn biến mới và nỗ lực nhằm thúc đẩy an ninh cũng như ổn định của khu vực.

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Jordan Ayman Safadi cũng điện đàm với người đồng cấp UAE để khẳng định tinh thần đoàn kết với vương quốc này. Trong một thông cáo, Bộ Ngoại giao Jordan cho rằng các vụ tấn công vi phạm chủ quyền của UAE và là bước leo thang đe dọa an ninh, ổn định và sự toàn vẹn lãnh thổ của nước này..

Bộ Ngoại giao Qatar lên án mạnh vụ tấn công nhắm vào một tàu chở dầu của UAE thuộc Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi khi đang lưu thông qua eo biển Hormuz. Bộ Ngoại giao Qatar cho biết tàu chở dầu đã bị 2 thiết bị bay không người lái (drone) không kích, cho rằng đây là hành động vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và quyền tự do hàng hải, cũng như Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Bên cạnh đó, bộ trên cũng cảnh báo việc tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz sẽ gây nguy hiểm cho lợi ích sống còn của các quốc gia trong khu vực, theo đó kêu gọi mở cửa eo biển trở lại một cách vô điều kiện. Phía Ai Cập cũng bày tỏ phản đối mọi hành vi gây bất ổn tại Vùng Vịnh và cảnh báo các vụ tấn công đang cản trở những nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng trong khu vực.

Tổng thư ký Liên đoàn Arập (AL), ông Ahmed Aboul Gheit, lên án mạnh việc sử dụng thiết bị bay không người lái và tên lửa tấn công tàu chở dầu tại eo biển Hormuz cũng như cơ sở dầu mỏ tại Fujairah của UAE. Ông kêu gọi chấm dứt các vụ tấn công vào UAE và quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz. Tổng thư ký AL nhấn mạnh an ninh quốc gia của các nước Arập là không thể xâm phạm và yêu cầu các bên liên quan phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về những hành động đe dọa hòa bình quốc tế.

Tương tự, Tổng thư ký Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), ông Jasem Mohamed Albudaiwi, cũng chỉ trích các vụ tấn công nhằm vào UAE và hối thúc cộng đồng quốc tế cần có trách nhiệm ngăn chặn các hành động tương tự tái diễn nhằm bảo đảm an ninh khu vực và thế giới.

Trong khi đó, Thủ tướng Anh Keir Starmer kêu gọi giảm leo thang ở Trung Đông: “Vương quốc Anh lên án các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái và tên lửa nhắm vào UAE. Hành động leo thang này phải chấm dứt”. Thủ tướng Anh cũng kêu gọi Mỹ và Iran tham gia vào các cuộc đàm phán để đảm bảo duy trì thỏa thuận ngừng bắn ở Trung Đông và đạt được một giải pháp ngoại giao lâu dài.

Liên quan đến các vụ tấn công tại UAE, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố đây là hành vi “vi phạm rõ ràng chủ quyền và luật pháp quốc tế”, đồng thời nhấn mạnh những cuộc tấn công như vậy là không thể chấp nhận được vì an ninh vùng Vịnh có ảnh hưởng trực tiếp đến châu Âu. Bà khẳng định EU sẽ cùng các đối tác nỗ lực giảm leo thang và tìm kiếm giải pháp ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông.