Vẻ đẹp kỳ vĩ “tựa sơn hướng hải” của ngôi chùa lớn nhất Phú Quốc

Không chỉ là công trình Phật giáo lớn nhất Đảo ngọc, Chùa Hộ Quốc còn là nơi tinh thần Thiền phái Trúc Lâm được tiếp nối, lan tỏa và hòa vào đời sống văn hóa người dân vùng đất Tây Nam Bộ.

Địa thế “tựa sơn hướng hải” tuyệt đẹp của Chùa Hộ Quốc. (Ảnh: Bích Hằng/Vietnam)

Có những điểm đến khiến người ta ấn tượng bởi vẻ đẹp choáng ngợp của thiên nhiên. Có những nơi níu chân du khách bằng bề dày lịch sử. Còn ở Đặc khu Phú Quốc có một công trình tâm linh “tọa sơn hướng hải” mà khi đến đây, ai cũng muốn dừng lại lâu hơn để tĩnh tại, để chiêm nghiệm về những triết lý sống và về tình yêu quê hương, đất nước.

Đó là Thiền viện Trúc lâm Hộ Quốc (hay còn gọi là Chùa Hộ Quốc) – ngôi chùa lớn nhất Phú Quốc và cả khu vực Tây Nam Bộ, nằm tựa lưng vào núi Đang Cưu, hướng mặt ra biển lớn. Giữa màu xanh bất tận của núi rừng và đại dương, quần thể chùa hiện lên uy nghi mà thanh thoát, như một khoảng lặng giữa nhịp phát triển sôi động của Đảo Ngọc.

“Tọa độ văn hóa” đặc biệt

Con đường dẫn đến Chùa Hộ Quốc uốn lượn giữa một bên là núi, một bên là biển. Càng đến gần, không gian càng trở nên tĩnh lặng, có thể cảm nhận rõ tiếng gió biển và hương cây cỏ len qua ô cửa xe. Rồi sau một khúc cua, tượng Phật Quan Âm cao hơn 30m hiện ra, nổi bật giữa nền xanh của núi rừng, như một dấu hiệu báo rằng du khách đã đến gần chốn thiền môn.

Cổng tam quan chùa Hộ Quốc được xây dựng với 3 tầng mái cong gồm 3 lối vào, thể hiện sự uy nghiêm, trang trọng. (Ảnh: Bích Hằng/Vietnam)

Đi thêm một đoạn, quần thể chùa dần hiện ra với những mái ngói cong màu nâu đỏ dưới nắng phương Nam. Phía sau là màu xanh của núi Đang Cưu, phía trước mở ra biển trời xanh thẳm. Cảnh sắc ấy tạo nên một tổng thể vừa uy nghi vừa yên bình.

Chùa Hộ Quốc được xây dựng theo hệ phái Trúc Lâm Yên Tử trên khu đất rộng hàng chục hécta, với địa thế “tựa sơn hướng hải” hiếm có: lưng dựa vào dãy núi Đang Cưu, mặt hướng ra Biển Đông.

Theo quan niệm phong thủy, đây là thế đất hội tụ sự vững chãi của núi và sự khoáng đạt của biển cả. Với tên ” Hộ Quốc” – ngôi chùa cũng tượng trưng cho cột mốc tâm linh trấn giữ vùng biên cương, bảo vệ đất nước và mang lại sự bình an, thịnh vượng cho người dân Đảo ngọc.

Không chỉ là một công trình Phật giáo, Chùa Hộ Quốc còn là một “tọa độ văn hóa” đặc biệt, nơi tinh thần Thiền phái Trúc Lâm được tiếp nối và lan tỏa tới vùng đất Tây Nam Bộ. Sự hiện diện của ngôi chùa góp phần làm phong phú đời sống tâm linh, nuôi dưỡng những giá trị hướng thiện và bồi đắp thêm bản sắc văn hóa của cư dân đảo.

Bước qua cổng chính lên chánh điện, du khách sẽ bước qua 70 bậc đá hai bên bức phù điêu hình rồng sen màu vàng được điêu khắc công phu và hành lang được cách điệu bằng hình những con rồng biểu trưng của thời Trần. (Ảnh: Bích Hằng/Vietnam)

Ở đó, du khách không chỉ tìm thấy một điểm đến để chiêm bái mà còn có thể cảm nhận sự giao hòa giữa kiến trúc Phật giáo, thiên nhiên biển đảo và đời sống văn hóa của cộng đồng nơi đây.

Dấu ấn Thiền phái Trúc Lâm giữa Đảo ngọc

Ít ai ngờ rằng, phía sau vẻ cổ kính của Chùa Hộ Quốc là một công trình có tuổi đời khá trẻ.

Chùa được khởi công năm 2011 và khánh thành vào cuối năm 2012, trở thành ngôi chùa đầu tiên của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử trên đảo Phú Quốc. Chùa nằm trong quần thể du lịch tâm linh rộng khoảng 110ha, riêng khuôn viên chùa rộng gần 12ha với nhiều hạng mục kiến trúc quy mô.

Chùa Hộ Quốc mang đậm tinh thần kiến trúc thời Lý-Trần. (Ảnh: Bích Hằng/Vietnam)

Dù mới được xây dựng, công trình vẫn mang đậm tinh thần kiến trúc thời Lý-Trần, gợi nhớ những ngôi cổ tự nổi tiếng của Phật giáo Việt Nam. Những cột gỗ lim lớn tạo nên vẻ bề thế, mái ngói cong mềm mại vươn lên nền trời, trong khi các bức phù điêu, tượng rồng, phượng và hoa văn trên cửa gỗ được chạm khắc công phu, vừa uy nghi vừa tinh tế.

Tintức Việt Nam

Bước qua cổng Tam quan với ba lối cửa mang tên Địa Giác, Bát Nhã và Giải Thoát, du khách bắt đầu hành trình đi lên chính điện bằng 70 bậc đá. Hai bên lối đi là đôi rồng đá uốn lượn, biểu tượng cho sự hộ trì chính pháp.

Khoảng sân Thiên Tỉnh rộng mở hiện ra trước mắt, nổi bật là tượng Phật Thích Ca bằng ngọc cẩm thạch cao gần 3m, tọa thiền dưới tán cây bồ đề. Phía sau là Điện Tam Bảo trang nghiêm, nơi thờ Phật Tổ Như Lai cùng các vị Bồ Tát và Hộ Pháp.

Nhà Tổ phía sau chính điện thờ Tam Tổ Trúc Lâm: Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông, Pháp Loa và Huyền Quang – những bậc thiền sư đã đặt nền móng cho dòng Thiền mang đậm bản sắc Việt.

Các chi tiết chạm khắc tinh xảo cùng các cột kèo gỗ lim đồ sộ thể hiện rõ sự kết hợp giữa vẻ đẹp thẩm mỹ và tính bền vững trong kiến trúc cổ. (Ảnh: Bích Hằng/Vietnam)

Ở hai bên sân là lầu chuông và tháp trống bằng gỗ. Mỗi khi tiếng chuông chùa ngân vang, gió đưa âm thanh ấy lan khắp núi rừng rồi hòa vào tiếng sóng biển, dường như xóa nhòa khoảng cách giữa thực tại và cõi tĩnh, mang lại sự bình yên sâu thẳm cho tâm hồn.

Hai chữ “Hộ Quốc” và tâm nguyện nơi biển đảo

Điều khiến ngôi chùa trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở cảnh quan hay kiến trúc, mà còn ở chính tên gọi.

Theo Thượng tọa Thích Thông Kiên, trụ trì chùa, “Hộ Quốc” mang ý nghĩa bảo vệ đất nước, gìn giữ bờ cõi thiêng liêng, đặc biệt là vùng biển đảo phía Tây Nam của Tổ quốc.

Bởi vậy, đặt tên chùa là Hộ Quốc trên đảo Phú Quốc – hòn đảo tiền tiêu giữa vịnh Thái Lan – không chỉ là lời cầu mong quốc thái dân an. Hai chữ ấy còn gửi gắm khát vọng về một vùng biển bình yên, cuộc sống no ấm của người dân và sự trường tồn của biển đảo Tổ quốc.

Chùa Hộ Quốc là chốn thiền tịnh linh thiêng tại Đặc khu Phú Quốc. (Ảnh: Bích Hằng/Vietnam)

Đứng trên sân chùa nhìn ra biển cả – nơi những con tàu đánh cá ngày ngày ra khơi, ta càng cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của cái tên ấy. “Hộ Quốc” không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn gửi gắm khát vọng về một vùng biển bình yên, về cuộc sống no ấm của ngư dân, sự gắn kết giữa đạo và đời, giữa niềm tin tâm linh với tình yêu quê hương, đất nước.

Có lẽ cũng vì thế mà Chùa Hộ Quốc không chỉ là điểm đến của khách hành hương hay du khách thập phương. Với nhiều người dân Phú Quốc, đây là nơi họ tìm đến trong những dịp đầu năm, trước mỗi chuyến ra khơi hoặc vào những ngày lễ Phật quan trọng như Phật đản, Vu Lan, để cầu mong mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an và cuộc sống bình yên.

Ngày nay, cùng với nhiều điểm đến như Nhà tù Phú Quốc, Dinh Cậu hay những làng chài lâu đời, Chùa Hộ Quốc đã trở thành một trong những điểm nhấn văn hóa của đảo Ngọc. Mỗi năm, hàng triệu lượt du khách đến tham quan không chỉ để chiêm ngưỡng một công trình kiến trúc đẹp, mà còn để tìm hiểu về đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cư dân vùng biển đảo.