Vấn nạn bắt cóc đòi tiền chuộc ‘phủ bóng’ lên tình hình an ninh Nigeria

Theo số liệu do công ty tư vấn an ninh SBM Intelligence công bố, tình trạng bắt cóc tại Nigeria đang gia tăng đáng kể, trở thành một vấn đề an ninh nghiêm trọng.

Binh sĩ và cảnh sát Nigeria gác tại Mando, bang Kaduna. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Phóng viên TTXVN tại châu Phi dẫn số liệu trong giai đoạn từ tháng 7/2025 đến tháng 6/2026 cho biết tổng số tiền chuộc được xác nhận liên quan đến các vụ bắt cóc tại Nigeria lên tới 7,78 tỷ naira (khoảng 5,8 triệu USD), cao hơn 3 lần so với mức 2,56 tỷ naira của cùng kỳ trước đó. Nghiên cứu cũng cho thấy trong giai đoạn này, quốc gia đông dân nhất châu Phi ghi nhận 7.825 người bị bắt cóc, tăng 66% so với một năm trước. Ít nhất 1.142 người thiệt mạng trong các vụ việc liên quan, trong đó phần lớn là dân thường.

Đáng chú ý, khoảng 90% tổng số tiền chuộc được xác nhận thuộc về một nhánh của Boko Haram hoạt động tại Đông Bắc Nigeria. Hai vụ bắt cóc tập thể do nhóm này thực hiện chiếm gần 90% tổng số tiền chuộc được thống kê. Trong đó, một vụ xảy ra tại bang Borno với hơn 400 người bị bắt cóc, trong khi vụ khác tại bang Niger nhằm vào một trường Công giáo, khiến khoảng 300 học sinh và nhân viên bị bắt giữ.

Tuy nhiên, SBM Intelligence cảnh báo số liệu về tiền chuộc có thể thấp hơn thực tế, do nhiều nạn nhân và gia đình không trình báo việc trả tiền. Trong khi đó, hoạt động trả tiền chuộc bị pháp luật Nigeria nghiêm cấm.

Theo báo cáo, xét về số lượng và quy mô các vụ việc, khu vực Tây Bắc Nigeria chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, trong đó các vụ bắt cóc tập thể ngày càng phổ biến. Khoảng 80% nạn nhân bị bắt cóc theo nhóm. Diễn biến này cho thấy hoạt động bắt cóc đang có xu hướng gia tăng về quy mô và mức độ tổ chức, đặt thêm gánh nặng đối với công tác bảo đảm an ninh tại Nigeria.

Hiện lực lượng an ninh Nigeria phải đồng thời đối phó với cuộc nổi dậy kéo dài 17 năm tại miền Đông Bắc, hoạt động của các nhóm tội phạm có vũ trang tại miền Tây Bắc và miền Trung, cùng những căng thẳng liên quan đến phong trào ly khai ở khu vực Đông Nam.

SBM Intelligence cho rằng để ngăn chặn xu hướng trên, Nigeria cần tăng cường triệt phá các mạng lưới tài chính của các nhóm vũ trang, đồng thời giải quyết tình trạng nghèo đói và bất ổn kinh tế – những yếu tố có thể góp phần thúc đẩy hoạt động của các tổ chức tội phạm và phiến quân. Vấn đề an ninh dự kiến tiếp tục là một trong những chủ đề trọng tâm trước thềm cuộc bầu cử Tổng thống Nigeria vào tháng 1/2027.