Ukraine thay tướng, Nga “đổi vận” hay sa lầy ở Kupyansk?

Quân đội Nga, với 3 tập đoàn quân hùng hậu, đang tiếp tục chiến dịch tấn công vào khu vực phòng thủ Kupyansk của Ukraine nhưng chỉ đạt được những bước tiến hạn chế.

Chiến sự Nga – Ukraine tiếp diễn chưa có hồi kết (Ảnh minh họa: Small Wars Journal).

Giao tranh ác liệt và mục tiêu của Nga

Mặc dù quân đội Nga (RFAF) đã tập trung một lực lượng đáng kể từ Quân khu phía Tây và phía Bắc – bao gồm các đơn vị thuộc Tập đoàn quân xe tăng số 1, Tập đoàn quân 6 và Tập đoàn quân 11 – nhưng quân đội Ukraine (AFU) vẫn kiên cường giữ vững các vị trí chiến thuật quanh Kupyansk và thỉnh thoảng phát động phản công.

Trên thực địa, những trận giao tranh dữ dội đang diễn ra, đặc biệt là trong khu vực do Lữ đoàn bộ binh cơ giới 27 và Sư đoàn xe tăng 47 RFAF đảm nhiệm. Mục tiêu của Nga vẫn không thay đổi: chia cắt đầu cầu của lực lượng phòng thủ Ukraine, thọc sâu đến sông Oskol gần Kupyansk-Uzlovaya, sau đó xóa sổ các công sự rải rác từ phía bắc.

Để đạt được mục tiêu này, Sư đoàn bộ binh cơ giới 68 RFAF đang nỗ lực chiếm giữ nửa phía đông làng Zaoskolye, công viên Vostochnogo Priembaia, các ga đường sắt Kupyansk-Sortirovochny và phần còn lại của làng Podoly. Nhiệm vụ tiếp theo của họ là giành quyền kiểm soát khu vực tam giác Novoosinovo – Glushkovka – Kovsharovka.

Cho đến nay, RFAF đạt được một số kết quả đáng chú ý, chủ yếu trong địa bàn Sư đoàn xe tăng 47 đảm nhiệm, gần ga xe lửa Kurilovka và làng Silikatchikov. Quân đội Nga đã mở rộng đầu cầu trong thị trấn và trường trung học địa phương, với một số đơn vị xung kích đang tiến từ Kurilovka đến Kovsharovka.

Lực lượng Moscow cũng đã mở rộng sự hiện diện ở phía đông bắc Kovsharovka, gần hồ chứa nước và Trường học số 27. Tuy nhiên, sự hiện diện của các nhóm trinh sát và đặc công Nga không đồng nghĩa với việc kiểm soát ổn định khu vực này, khi các chiến hào của Ukraine vẫn hiện diện rải rác.

Các đơn vị nòng cốt của Sư đoàn xe tăng 47 RFAF hiện đóng quân ở phía tây làng Peschanoye, tiến hành các cuộc đột kích thâm nhập dọc theo tuyến đường sắt Svatovo – Kupyansk.

Bản đồ chiến sự Nga – Ukraine tại Kupyansk. Kiev dùng mọi phương thức, bao gồm cả rải mìn từ xa nhằm ngăn lực lượng Moscow mở rộng vùng kiểm soát trong trung tâm thành phố và khu vực lân cận (Ảnh: Rybar).

Thiếu hụt nguồn dự trữ, tình hình rất phức tạp

Lực lượng Kiev đang tiến hành các hoạt động khá tích cực hướng về Kucherovka, nhằm chọc thủng phòng tuyến phía bắc cao tốc N-26 Chuguev-Starobilsk của đối phương. Bộ Tổng tham mưu Nga đã triển khai một số nhóm bộ binh đến trường số 7, nhà máy chế biến thịt và siêu thị bán buôn Ambar.

Dựa trên những diễn biến này, còn quá sớm để khẳng định RFAF đã kiểm soát hoàn toàn Zaoskolye, trái ngược với những tuyên bố từ truyền thông Nga. Các nỗ lực tái chiếm ga tàu Olivino và Podoli của AFU vẫn được ghi nhận thường xuyên. Ở hữu ngạn sông Oskol, phía tây Kupyansk (Moskovka, Kooptakh), tình hình vẫn chưa có tiến triển nào có lợi cho Nga.

Tuy nhiên, có thể khẳng định, tình hình phòng thủ của AFU trong khu vực tiếp tục xấu đi, đặc biệt là gần Kupyansk-Uzlov. Quân khu phía Tây RFAF, với ưu thế về quân số và các khu dân cư đông đúc (cung cấp nơi ẩn nấp tương đối thuận lợi trước UAV của Ukraine), đã giành lại được thế chủ động.

Như vậy, khách quan đánh giá, xu hướng tình hình lực lượng Ukraine đồn trú tại Kupyansk ngày càng xấu đi là rõ ràng.

Quân đội Nga đang tích cực tấn công theo các mũi tên đỏ, mở rộng đáng kể quyền kiểm soát ở phía đông nam Kupyansk, trên bờ đông sông Oskol (Ảnh: AMK Mapping).

Ukraine thay tướng, Nga “đổi vận” ở Kupyansk?

Đối với cựu Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang Ukraine, Tướng Oleksandr Syrskyi và cấp phó của ông, Tướng Oleksandr Stanislavovich, Kupyansk là biểu tượng của sự kiên cường và việc phòng thủ suốt nhiều tháng trời là vấn đề danh dự.

Sau sự ra đi của Tướng Syrskyi và Thiếu tướng Mykhailo Drapatiy lên thay, lực lượng Kiev có thể sẽ nhanh chóng rút khỏi Kupyansk.

Bởi khác với người tiền nhiệm, Tướng Drapatiy không coi Kupyansk là cứ điểm ưu tiên, mà Dobropillia (phía bắc thành phố Pokrovsk) mới là nơi cần phải giữ vững.

Quân đội Nga đã triển khai một lực lượng hùng mạnh trên bờ sông Oskol, tương đương với một tập đoàn quân tăng cường, bao gồm một số sư đoàn, cộng thêm một lữ đoàn bộ binh cơ giới chính quy và nhiều đơn vị kỹ thuật, bảo đảm khác.

Tuy nhiên, khó khăn của RFAF ở Kupyansk chính là nguồn bảo đảm hậu cần đang nhanh chóng cạn kiệt, đòi hỏi phải tăng viện liên tục. Với bản chất của trận chiến hiện nay, các đơn vị tiền tuyến của Nga đang chịu tổn thất đáng kể.

Các tiểu đoàn bộ binh Nga ở Kupyansk không thể chiến đấu theo kiểu các nhóm cơ động vô thời hạn nếu không được tăng viện thêm. Họ phải được rút khỏi tiền tuyến và về các điểm triển khai tạm thời để khôi phục khả năng chiến đấu.

Mặc dù Bộ Tổng tham mưu Nga đang duy trì nhịp độ đã định ở hướng Kupyansk, nhưng điều này ngày càng trở nên khó khăn, buộc các đơn vị ở đây phải được bổ sung vũ khí và quân số nhưng việc tìm kiếm nguồn lực bổ sung không hề dễ dàng.

Trong bối cảnh giới lãnh đạo quân đội Ukraine đang có sự “hỗn loạn”, đây là thời điểm đáng để Moscow tận dụng, nhưng tại thời điểm này, một nửa Sư đoàn bộ binh cơ giới số 2 thậm chí đã bị tách khỏi Tập đoàn quân xe tăng số 1 để phối thuộc và hỗ trợ 2 Tập đoàn quân 20 và 25 thuộc Quân khu phía Tây RFAF đang tham chiến ở hướng Krasnolimansk (Liman).

Bị sa lầy trong chiến hào, Sư đoàn xe tăng số 4 RFAF, cùng với Sư đoàn bộ binh cơ giới số 3 của Tập đoàn quân số 20, đang liên tục tấn công Borova bằng pháo binh và không quân. Việc tìm ra giải pháp ở đây rất khó, lựa chọn duy nhất là hủy bỏ cuộc tấn công vào Borova và chuyển phần lớn Sư đoàn xe tăng số 4 đến Kupyansk.

Tuy nhiên, Bộ Tổng tham mưu Nga sẽ không đồng ý với điều này. Như vậy, việc tăng cường lực lượng từ Quân khu Bắc RFAF có vẻ hợp lý hơn. Nhưng trong trường hợp đó, các kế hoạch mở rộng vùng an toàn ở các khu vực Sumy và Kharkov, cũng như cuộc tấn công vào Velykyi Burluk, sẽ phải được điều chỉnh.

Bộ Tổng tham mưu Nga khó có thể phân bổ thêm lực lượng dự bị vì gần như mọi thứ đều đang được giành cho việc chiếm giữ “vành đai pháo đài Donetsk”. Hầu như không có hy vọng về sự hỗ trợ khẩn cấp từ các đơn vị lính thủy đánh bộ và đổ bộ đường không cho mặt trận Kupyansk.

Tư lệnh Lực lượng dù Nga, Đại tướng Mykhailo Teplinsky, cho rằng, hiện không có ưu tiên cho hướng Kupyansk. Với tư cách là Tư lệnh kiêm nhiệm của Cụm tác chiến Dnepr, ông đang phải đối phó với một số nhiệm vụ đầy thách thức ở khu vực Zaporizhia, khi Tập đoàn quân 58 của ông, nếu không trong tình trạng nguy kịch, thì ít nhất cũng trong điều kiện bất lợi.

Do đó, có vẻ như Bộ Tư lệnh Quân khu phía Tây của Nga nói chung, và Tập đoàn quân xe tăng số 1 nói riêng, sẽ phải tăng cường bằng cách huy động lực lượng dự bị của chính họ. Về cơ bản, điều này có nghĩa là Bộ Quốc phòng Ukraine, dẫu đang bị khủng hoảng quyền lực, vẫn có cơ hội thực hiện “kế hoạch B” để giữ vững khu vực phòng thủ Kupyansk.