Tuyển sinh lớp 10 năm 2026: Loạt tỉnh “chốt” môn thi mới lạ

Nhiều tỉnh thành chính thức công bố phương án tuyển sinh vào lớp 10. Đáng chú ý, bên cạnh 2 môn bắt buộc là toán và ngữ văn, “ẩn số” về môn thi thứ ba đang dần được hé lộ với những lựa chọn khác biệt.

Học sinh Trường THPT Lê Quý Đôn, TPHCM (Ảnh: Huyên Nguyễn).

Ngoài 2 môn truyền thống là toán và ngữ văn, môn thi thứ ba tại các địa phương hiện có sự phân hóa rõ rệt. Trong khi các thành phố lớn như TPHCM và Đà Nẵng, Huế giữ vững sự ổn định với môn ngoại ngữ (chủ yếu là tiếng Anh), thì một số tỉnh khác lại chọn hướng đi mới theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Tỉnh Tuyên Quang đã chính thức đưa bài thi môn khoa học tự nhiên vào kỳ thi năm nay.

Thí sinh thi vào lớp 10 của Tuyên Quang làm bài theo hình thức trắc nghiệm trong 90 phút. Trong mỗi phòng thi sẽ có nhiều mã đề đảm bảo nguyên tắc 2 thí sinh liền kề sẽ không trùng mã đề với nhau.

Về nội dung, đề thi sẽ bao gồm các câu hỏi phù hợp với yêu cầu cần đạt của môn học và mục tiêu cấp THCS thuộc Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Khung cấu trúc và ma trận đề thi đã được Sở GD&ĐT Tuyên Quang công bố sớm từ ngày 16/10/2025.

Năm ngoái, khi chưa sáp nhập, tỉnh Tuyên Quang cũ chọn tiếng Anh làm môn thứ 3 vào lớp 10, trong khi tỉnh Hà Giang cũ thi lịch sử và địa lý.

Trong khi đó, Sơn La dự kiến áp dụng bài thi tổ hợp bao gồm: Ngoại ngữ, khoa học tự nhiên và lịch sử – địa lý. Điều này có nghĩa học sinh sẽ thi trong một bài thi duy nhất nhưng bao gồm 6 nội dung kiến thức: Lý, hóa, sinh, sử, địa và tiếng Anh.

Giám đốc Sở GD&ĐT Nguyễn Văn Chiến cho biết mức độ đánh giá của từng phần chủ yếu ở mức nhận biết (chiếm 70%), đây là mức độ thấp nhất trong thang đánh giá mức độ nhận thức của học sinh. 30% còn lại bao gồm 20% thông hiểu và chỉ có 10% là vận dụng (mức độ khó hơn).

Đề thi không yêu cầu học sinh phải học thêm kiến thức ngoài chương trình hay phải ôn luyện các kiến thức vận dụng và vận dụng cao.

Theo ông Chiến, bài thi tổ hợp sẽ đánh giá kiến thức ở nhiều lĩnh vực, hạn chế việc học sinh phải “đánh cược” vào một môn thi, góp phần phản ánh đầy đủ năng lực học sinh. Đây là hướng đi phù hợp với đổi mới kiểm tra, đánh giá trong giáo dục phổ thông hiện nay.

Các địa phương khác, trong đó có Hà Nội vẫn đang xây dựng và hoàn thiện phương án công bố môn thi thứ ba để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Danh sách tỉnh thành công bố môn thi thứ 3 vào lớp 10 năm 2026:

STT	Tỉnh thành	Môn thi	Ghi chú
1	TPHCM	Toán, ngữ văn, ngoại ngữ	Chính thức
2	Đà Nẵng	Toán, ngữ văn, ngoại ngữ	Chính thức
3	Huế	Toán, ngữ văn, ngoại ngữ	Chính thức
4	Tuyên Quang	Toán, ngữ văn, khoa học tự nhiên	Chính thức
5	Sơn La	Toán, ngữ văn, bài thi tổ hợp (Ngoại ngữ, khoa học tự nhiên và lịch sử – địa lý)	Dự kiến

Theo quy chế tại Thông tư số 30/TT-BGDĐT về ban hành Quy chế tuyển sinh THCS và tuyển sinh THPT, môn tự chọn tại kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập sẽ do Sở GD&ĐT lựa chọn. Đáng chú ý, môn thi này không lặp lại 3 năm liên tiếp.

Môn thi thứ ba hoặc bài thi tổ hợp của một số môn học được công bố sau khi kết thúc học kỳ 1 nhưng không muộn hơn ngày 31/3 hằng năm.

Việc lựa chọn phương thức tuyển sinh thuộc thẩm quyền của địa phương với 3 phương thức gồm: thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp giữa thi tuyển và xét tuyển.

Bộ GD&ĐT cho rằng quy chế mới có tác dụng thúc đẩy hoạt động giáo dục toàn diện, chuẩn bị bước đầu cho học sinh những phẩm chất, năng lực để có đủ điều kiện học tập ở cấp học cao hơn hoặc có thể học nghề theo định hướng hướng nghiệp, phân luồng.

Ngoài ra, môn thi, phương thức tuyển sinh cũng phải gắn kết được quá trình kiểm tra, đánh giá thường xuyên với kiểm tra đánh giá định kỳ; phù hợp với xu thế đổi mới.