Tuyên Quang: Đánh thức “viên ngọc xanh” Thượng Lâm giữa đại ngàn

Nằm trong vùng lõi Khu danh lam thắng cảnh quốc gia đặc biệt Na Hang – Lâm Bình, xã Thượng Lâm (Tuyên Quang) với cảnh quan thiên nhiên độc đáo và những giá trị văn hóa đặc sắc khiến nơi này trở thành “viên ngọc xanh” làm “say lòng” du khách trong và ngoài nước.

Từ những lợi thế về thiên nhiên và bản sắc văn hóa, chính quyền địa phương đang từng bước hướng tới xây dựng Thượng Lâm trở thành điểm đến du lịch sinh thái, trải nghiệm hấp dẫn. Trong đó, định hướng phát triển du lịch cộng đồng mang đặc trưng riêng nhằm biến những giá trị bản địa thành sinh kế bền vững.

Sức hút từ “Hạ Long cạn” khiến du khách say lòng giữa đại ngàn

Từ trên cao nhìn xuống, Thượng Lâm hiện lên như một bức tranh sơn thủy giữa đại ngàn Đông Bắc. Quần thể 99 ngọn núi đá vôi trùng điệp bao quanh lòng chảo, soi bóng xuống mặt nước xanh trong của hồ sinh thái Na Hang – Lâm Bình, tạo nên cảnh sắc được ví như “Hạ Long cạn” giữa đại ngàn.

Vẻ đẹp hoang sơ của Cọc Vài giữa đại ngàn Thượng Lâm

Không chỉ có núi, hồ, thác và hang động, Thượng Lâm còn hấp dẫn bởi một không gian văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Những nếp nhà sàn truyền thống, tiếng đàn tính, làn điệu Then, hát Cọi của người Tày hay nhảy lửa của đồng bào Dao đã tạo nên nét riêng khó trộn lẫn của vùng đất này.

Những nếp nhà sàn truyền thống ở Thượng Lâm

Đến đây, du khách có thể nghỉ lại trong những ngôi nhà sàn, thưởng thức ẩm thực địa phương, trải nghiệm dệt thổ cẩm, giã bánh dày và hòa mình vào đời sống văn hóa bản địa.

Nhà sàn truyền thống của dân tộc Tày ở Thượng Lâm

Điểm nhấn đầu tiên của hành trình khám phá Thượng Lâm là danh thắng 99 ngọn núi. Theo truyền thuyết được người dân lưu truyền, xưa kia một đàn Phượng Hoàng bay về vùng đất này, mỗi con chọn một ngọn núi để làm tổ.

Vẻ đẹp làm “say lòng” du khách ở Thượng Lâm

Chỉ có 99 ngọn núi đủ chỗ cho 99 con Phượng Hoàng, còn một con phải bay đi. Từ đó, hình ảnh 99 ngọn núi với những thế đứng khác nhau bao quanh lòng chảo Thượng Lâm trở thành một phần ký ức và văn hóa của vùng đất.

Trên hành trình ấy, Cọc Vài Phạ cũng là điểm đến không thể bỏ qua. Địa danh nổi tiếng này gắn với truyền thuyết về chàng Tài Ngào đắp đập ngăn nước cho dân bản, đồng thời gây ấn tượng bởi những dãy núi đá vôi có hình khối đặc trưng, tạo nên một không gian sơn thủy hữu tình giữa đại ngàn.

Khung cảnh yên bình ở làng quê Thượng Lâm

Nếu Cọc Vài Phạ gây ấn tượng bởi cảnh sắc lòng hồ thì thác Khuổi Nhi lại cuốn hút bằng vẻ đẹp nguyên sơ. Dòng thác dài khoảng 3km, trải qua nhiều tầng, len giữa những cánh rừng cổ thụ, thảm thực vật phong phú và những vực nước trong xanh; từ xa ngắm dòng nước trắng xóa đổ xuống giữa núi rừng tạo nên một khung cảnh vừa hùng vĩ vừa thơ mộng.

Cùng với Khuổi Nhi, thác Nặm Me, hang Khuổi Pín, động Song Long, hang Người Việt cổ, đồi cọ… tạo thành hệ thống điểm đến đa dạng, phù hợp với nhiều loại hình như du lịch sinh thái, trekking, khám phá hang động và trải nghiệm thiên nhiên.

Du khách khám phá vẻ đẹp làng quê

Ngoài ra, Thượng Lâm cũng có các điểm du lịch tâm linh như chùa Phúc Lâm, đền Nà Thếm… góp phần làm phong phú hành trình khám phá của du khách.

Đặc biệt, trải nghiệm ở Thượng Lâm, du khách không những được ngắm cảnh; với hành trình 2 ngày 1 đêm đang được triển khai theo chủ đề “Khám phá Thượng Lâm – Trải nghiệm thiên nhiên và văn hóa”, du khách có thể đi thuyền trên hồ, khám phá Cọc Vài Phạ, hang Khuổi Pín, thác Nặm Me, thác Khuổi Nhi và thưởng thức ẩm thực rồi dừng nghỉ tại homestay, giao lưu văn nghệ dân tộc.

Vẻ đẹp huyền bí của hang Khuổi Pín

Ngày tiếp theo là trải nghiệm tại làng văn hóa Nà Tông, dệt thổ cẩm, giã bánh dày, trekking, ngắm cánh đồng và mua sắm đặc sản địa phương. Đây chính là hướng đi mà địa phương đang theo đuổi với định hướng lấy cảnh quan làm nền tảng, văn hóa làm chiều sâu và trải nghiệm làm yếu tố níu chân du khách.

Từ tiềm năng đến… sinh kế bền vững

Ông Nguyễn Văn Hòa, Bí thư Đảng ủy xã Thượng Lâm chia sẻ, địa phương xác định phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống là hướng đi bền vững. Cùng với khuyến khích người dân gìn giữ bản sắc dân tộc Tày, địa phương cũng chú trọng phát triển homestay, nâng cao chất lượng dịch vụ để du khách vừa được ngắm cảnh, vừa được trải nghiệm đời sống văn hóa bản địa.

Khám phá hang Khuổi Pín

Hiện các điểm du lịch cộng đồng tại các thôn Nà Tông, Nà Đông và Nà Vàng tiếp tục được đầu tư, phát triển. Toàn xã có 31 cơ sở homestay đang hoạt động và 10 thuyền du lịch đủ điều kiện phục vụ khách tham quan; người dân ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi dịch vụ, từ lưu trú, ăn uống, biểu diễn văn nghệ truyền thống đến hướng dẫn trải nghiệm và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, OCOP.

Du khách giao lưu văn nghệ tại các homestay ở Thượng Lâm

Lãnh đạo xã Thượng Lâm cho biết, những chuyển động trong phát triển du lịch đang mang lại kết quả bước đầu rõ nét không chỉ về lượng khách và doanh thu, du lịch đang từng bước tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Đồng thời thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm OCOP, nông sản và các sản phẩm truyền thống, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương.

Du khách Nhật Bản giao lưu văn nghệ với người dân địa phương

Xác định phát triển du lịch là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, mũi nhọn, là động lực khai thác hiệu quả tài nguyên thiên nhiên và bản sắc văn hóa các dân tộc. Địa phương đã ban hành các nghị quyết, kế hoạch nhằm từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng của xã, lãnh đạo xã Thượng Lâm cho biết thêm.

Theo đó, địa phương đang tập trung mời gọi các nguồn lực để đầu tư hoàn thiện hạ tầng, nâng chất nguồn nhân lực, tăng cường liên kết phát triển đa dạng sản phẩm du lịch… nhằm kéo dài thời gian lưu trú và nâng mức chi tiêu của du khách. Đây cũng là hướng đi để chuyển từ mô hình tham quan đơn thuần sang du lịch trải nghiệm có giá trị gia tăng cao.

Bữa cơm truyền thống trong các gia đình ở Thượng Lâm

Giữa đại ngàn Đông Bắc, Thượng Lâm đang sở hữu những tài sản mà không phải nơi nào cũng có: 99 ngọn núi huyền thoại, lòng hồ mênh mông, những dòng thác nguyên sơ, hang động kỳ bí và không gian văn hóa Tày, Dao giàu bản sắc.

Khi những giá trị ấy được bảo tồn song hành với đầu tư hạ tầng, nâng chất lượng dịch vụ và xây dựng sản phẩm chuyên nghiệp, “viên ngọc xanh” Thượng Lâm sẽ có thêm cơ hội tỏa sáng, trở thành điểm đến du lịch sinh thái, cộng đồng và trải nghiệm đặc sắc của Tuyên Quang.

Làng Văn hóa Nà Tông ở Thượng Lâm

Đến với Thượng Lâm dịp Lễ 2.9 năm nay, công chúng và du khách sẽ được thưởng thức chương trình nghệ thuật đặc sắc, tham gia các hoạt động thể dục thể thao sôi nổi, khám phá những nét đẹp văn hóa truyền thống, thưởng thức ẩm thực địa phương và trải nghiệm cảnh sắc thiên nhiên vùng cao.

Những hình ảnh mê hoặc lòng lữ khách khi đến với Thượng Lâm

Đến đây, người dân và du khách được trải nghiệm làm bánh dày truyền thống

Làm bánh chưng gù cũng là một trải nghiệm thú vị dành cho du khách

Nhảy lửa của người Dao tại Thượng Lâm

Nghề dệt truyền thống của dân tộc Tày ở Thượng Lâm

Nhà sàn truyền thống của dân tộc Tày

Vẻ đẹp thiên nhiên ở đại ngàn Thượng Lâm

Trang phục truyền thống của dân tộc Tày

Đồng diễn múa Bát ở Thượng Lâm

Khung cảnh bình yên của “viên ngọc xanh” Thượng Lâm