iểm hẹn văn hóa ở Tân Hưng

Nằm bình yên ở phía Bắc thành phố, vùng đất Thanh An thuộc xã Tân Hưng không chỉ tạo ấn tượng bởi vẻ đẹp của những cánh đồng “thẳng cánh cò bay” và sông nước bao quanh mà còn bởi trầm tích văn hóa hơn trăm năm.

Nơi đây là mảnh đất giao thoa độc đáo giữa bản sắc cổ xưa của đồng bào Xtiêng và nét dân dã, chân chất của làng quê Việt.

Đồng bào Xtiêng ở Thanh An và du khách giao lưu, trải nghiệm văn hóa truyền thống của người dân địa phương.

Mang trong mình những nét văn hóa đặc trưng, nhiều công trình, di tích lịch sử, vùng đất Thanh An xưa hội tụ nhiều điều kiện để phát triển du lịch cộng đồng, trải nghiệm, một điểm đến hấp dẫn trong hành trình khám phá khu vực phía Bắc thành phố.

Nhịp cầu kết nối quá khứ và hiện tại

Cách trung tâm phường Bình Phước hơn 40km, vùng đất Thanh An hiện ra như một khoảng trời yên bình, tách biệt khỏi những ồn ào của phố thị. Đây cũng là một trong những địa bàn cư trú lâu đời nhất của đồng bào dân tộc Xtiêng trên dải đất miền Đông Nam Bộ.

Vùng đất Thanh An sở hữu khí hậu ôn hòa, đất đai trù phú. Nhờ thiên nhiên ưu đãi, nơi đây từng là điểm dừng chân khai khẩn, lập làng đầu tiên của các thế hệ cư dân tiên phong. Sự hòa quyện giữa cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp và bề dày lịch sử đã tạo nên một Thanh An vừa hoang sơ, kỳ bí vừa ấm áp tình người.

Dừng chân tại vùng đất Thanh An, điểm đến tâm linh đầu tiên mà du khách không thể bỏ qua chính là Đình thần Thanh An. Mái đình cổ nằm khép mình dưới bóng cây xanh, là nhịp cầu nối liền quá khứ và hiện tại của bao thế hệ người dân.

Được khởi công xây dựng từ năm 1920, trải qua hơn một thế kỷ cùng bao biến cố lịch sử và những lần trùng tu, ngôi đình vẫn giữ trọn vẹn nét kiến trúc đình làng Việt. Trong khuôn viên gần 3 ngàn m2, đình gồm các công trình: chánh điện, miếu Thánh Mẫu, đền Đức Thánh Trần và bức bình phong được thiết kế hài hòa, đúng nguyên tắc, đảm bảo tính tôn vinh, thờ tự.

Ông Nguyễn Văn On, thành viên Ban Trị sự Đình thần Thanh An cho biết: Hằng năm, tại đình diễn ra 2 nghi lễ truyền thống gồm: Lễ hội Kỳ Yên và Cầu Bông. Đây là dịp để người dân bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Thành hoàng Bổn cảnh cùng các bậc tiền hiền, hậu hiền đã có công khai phá, giữ gìn vùng đất. Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, Đình thần Thanh An còn là nơi giáo dục thế hệ trẻ lòng yêu quê hương, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.

“Giữ lửa” nghề dệt thổ cẩm Xtiêng

Với lợi thế đất đai rộng lớn, trù phú, Thanh An là vùng đất con người tìm đến khai khẩn, sinh sống, lập làng đầu tiên. Là vùng đất cổ xưa của đồng bào Xtiêng, nơi đây còn lưu giữ và bảo tồn nhiều làng nghề truyền thống, các câu lạc bộ cồng chiêng, nghề chế biến rượu cần, chế biến các món thịt nướng, cơm lam… Phát triển mạnh nhất là nghề dệt thổ cẩm với nhiều sản phẩm độc đáo, có giá trị.

Để bảo tồn và phát triển làng nghề, nơi đây đã thành lập tổ nghề dệt thổ cẩm. Từ chỗ chỉ vài chị em dân tộc Xtiêng tham gia, đến nay đã hình thành Tổ hợp tác dệt Thanh An với hàng chục thành viên, đủ các lứa tuổi. Mỗi người có tay nghề, gu thẩm mỹ sáng tạo trong tạo hình hoa văn, dệt sợi đã cho ra đời ngày càng nhiều sản phẩm thổ cẩm độc đáo.

Bà Thị Giôn, Tổ trưởng Tổ hợp tác dệt Thanh An chia sẻ: “Nơi đây là địa bàn cư trú của người Xtiêng vùng thấp nên hoa văn thổ cẩm khác biệt với hoa văn thổ cẩm của người Xtiêng vùng cao và các vùng ở Tây Nguyên. Chị em phụ nữ chúng tôi ráng duy trì làng nghề để dạy cho con cháu sau này”.

Tổ hợp tác không chỉ là nơi bảo tồn, giao lưu, trao đổi tay nghề, nơi hỗ trợ kết nối đầu ra cho sản phẩm mà còn là điểm đến du lịch văn hóa trải nghiệm của du khách khi đến với Tân Hưng. Một sự trải nghiệm đầy thú vị với làng nghề đặc trưng mà không dễ nơi nào có được.

Mở lối du lịch trải nghiệm

Rời các cơ sở dệt, chúng tôi đến thăm căn nhà gỗ của ông Phạm Ngọc Phụng ở ấp Hưng An, xã Tân Hưng. Căn nhà gỗ được xây dựng, thiết kế theo lối kiến trúc nhà Việt truyền thống với hệ thống cột, kèo được chạm khắc hoa văn vô cùng tinh xảo.

Đến đây, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng, trở lại với những cảm xúc, ký ức về ngôi nhà gỗ truyền thống của ông cha, nơi đây còn là điểm lưu giữ, trưng bày nhiều hiện vật cổ là công cụ lao động, sản xuất, các vật dụng trong sinh hoạt hằng ngày của người Việt xưa, những chiếc xe cổ, vật dụng cổ từ thời Pháp… Nhiều cổ vật gắn liền với tuổi thơ của các thế hệ 7X, 8X được gia chủ gìn giữ, trân trọng, bài trí theo chủ đề, chủ điểm, tạo thuận lợi, hứng thú cho khách tham quan.

Ông Phạm Ngọc Phụng, chủ cơ sở kỷ vật Ngọc Phụng cho biết: “Vì yêu thích các hiện vật cổ nên tôi đầu tư sưu tầm, lưu giữ. Tôi nghĩ rằng các hiện vật này rất quý hiếm nên phải lưu giữ để các thế hệ sau này biết đời sống sinh hoạt, văn hóa của các thế hệ đi trước như thế nào, từ đó hun đúc tình yêu quê hương, đất nước, truyền thống văn hóa Việt.

Với hơn 500 hiện vật cổ đặc trưng cho nhiều nền văn hóa, cộng đồng các dân tộc ở nhiều vùng miền trong cả nước, cơ sở kỷ vật Ngọc Phụng đã trở thành điểm đến yêu thích của nhiều thế hệ, những người có chung đam mê sưu tầm, gìn giữ hiện vật cổ. Nơi đây nhắc nhớ thế hệ trẻ biết yêu và giữ lấy những đặc trưng văn hóa, hồn cốt của dân tộc.

Không ồn ào, náo nhiệt như những trung tâm du lịch lớn, Thanh An chọn cho mình một lối đi riêng. Với sự kết hợp hoàn hảo giữa cảnh sắc thiên nhiên, di tích lịch sử và bản sắc văn hóa dân tộc, vùng đất Thanh An xứng đáng là “nốt nhạc trầm” đầy cuốn hút trong hành trình khám phá khu vực phía Bắc thành phố Đồng Nai.