Trung Quốc nối lại xuất khẩu gallium sang Nhật Bản sau 4 tháng gián đoạn

Trung Quốc đã nối lại hoạt động xuất khẩu gallium sang Nhật Bản sau 4 tháng tạm ngừng, trong bối cảnh các lô hàng nam châm đất hiếm của nước này cũng đang tăng mạnh trở lại trên thị trường quốc tế.

Đất hiếm chuẩn bị được đưa đi xuất khẩu tại Liên Vân Cảng, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP), cơ quan hải quan Trung Quốc ngày 20/6 đã công bố dữ liệu cho thấy nước này đã xuất khẩu 6.000 kg gallium sang Nhật Bản trong tháng 5.

Đây là điểm đến duy nhất của kim loại chiến lược này trong tháng và cũng là lô hàng đầu tiên được nối lại kể từ khi Bắc Kinh đình chỉ xuất khẩu cả gallium và germanium sang Nhật Bản hồi đầu năm nay. Tuy nhiên, xuất khẩu germanium sang Nhật Bản hiện vẫn chưa được khôi phục.

Gallium và germanium là những vật liệu quan trọng trong sản xuất chất bán dẫn, cáp quang, bộ sạc nhanh cho xe điện và các công nghệ năng lượng tái tạo. Hai kim loại này cũng có giá trị chiến lược trong lĩnh vực quốc phòng.

Germanium được sử dụng trong các hệ thống giám sát hồng ngoại quân sự, trong khi gallium là thành phần thiết yếu của các loại chip bán dẫn phục vụ radar và hệ thống dẫn đường tên lửa.

Các biện pháp hạn chế xuất khẩu được Trung Quốc áp dụng sau khi quan hệ giữa Bắc Kinh và Tokyo xấu đi trong năm ngoái do những bất đồng liên quan đến vấn đề Đài Loan và an ninh khu vực.

Ông Xu Tianchen, chuyên gia kinh tế cấp cao của Đơn vị Tình báo Kinh tế (EIU) thuộc tạp chí The Economist, cho rằng việc nối lại xuất khẩu nhiều khả năng chỉ phục vụ các nhu cầu dân sự.

Trong bối cảnh quan hệ Trung Quốc – Nhật Bản chưa có sự cải thiện đáng kể, các lô hàng gallium phục vụ mục đích quân sự có thể vẫn bị đình chỉ. Theo ông Xu, việc xuất khẩu trở lại nhiều khả năng liên quan đến nhu cầu dân sự, bởi gallium được sử dụng rộng rãi trong xe điện và thiết bị viễn thông.

Cùng với sự trở lại của gallium, xuất khẩu nam châm đất hiếm của Trung Quốc sang Nhật Bản cũng tăng mạnh. Trong tháng 5, lượng xuất khẩu sang Nhật Bản tăng 380% so với cùng kỳ năm trước.

Xu hướng này cũng được ghi nhận trên phạm vi toàn cầu khi nhiều nhà sản xuất đẩy mạnh bổ sung tồn kho đất hiếm sau khi căng thẳng thương mại Mỹ – Trung có dấu hiệu hạ nhiệt. Tổng lượng xuất khẩu nam châm đất hiếm của Trung Quốc trong tháng 5 tăng 282% so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo EIU, mức giảm theo tháng chủ yếu phản ánh biến động thông thường của thị trường và chưa cho thấy sự thay đổi đáng kể trong chính sách kiểm soát xuất khẩu đất hiếm của Bắc Kinh.

Liên minh châu Âu (EU) là điểm đến lớn nhất của nam châm đất hiếm Trung Quốc trong tháng 5, chiếm gần 40% tổng lượng xuất khẩu. Khối này ghi nhận mức tăng 364% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, xuất khẩu sang Mỹ tăng vọt 919%.

Dù vậy, đất hiếm tiếp tục là một trong những điểm nóng trong quan hệ thương mại Mỹ – Trung. Tháng 4/2025, Bắc Kinh áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với bảy nguyên tố đất hiếm và nam châm vĩnh cửu nhằm đáp trả các mức thuế quan mới do Tổng thống Donald Trump công bố.

Sau khi quan hệ song phương có dấu hiệu hạ nhiệt, Trung Quốc cho biết sẽ xem xét các đơn xin xuất khẩu đất hiếm phục vụ những mục đích dân sự và tuân thủ quy định hiện hành.