Trên đỉnh núi Sồi

Nằm trên thế đất cao ráo của làng Sồi Cốc, nay là thôn Sồi, xã Thành Vinh, đình Sồi có lịch sử lập dựng từ cả trăm năm về trước.

Di tích là không gian thiêng – “điểm tựa” tâm linh của người dân trong vùng.

Tại Di tích lịch sử đình Sồi thờ Thủy Tinh công chúa và Thượng ngàn Sơn Tinh.

Từ trung tâm thôn Sồi, xã Thành Vinh, có một con đường nhỏ và dốc dẫn lên đỉnh đồi, người dân địa phương vẫn thường gọi là đồi Sồi. Trên đỉnh đồi, đình Sồi tọa lạc nơi thế đất cao và thoáng đãng, đằng sau tựa vào núi, dưới chân là mướt mát màu xanh của đồng ruộng cùng với làng mạc, và điểm nhấn cho “bức họa” ấy là hồ Bỉnh Công (Bình Công).

Chỉ tay về phía hồ nước xanh trong, tĩnh lặng như chiếc gương soi khổng lồ, người dẫn đường cho biết: Hồ Bỉnh Công được hình thành từ những mạch nước chảy ra từ suối nước lạnh và núi Ba Lô, nước hồ quanh năm xanh mát. Hồ Bỉnh Công không chỉ cung cấp nước tưới tiêu, giúp “điều hòa” không khí mà còn là thắng cảnh tươi đẹp tạo hóa đã ban tặng cho đất và người nơi đây.

Giữa không gian tươi đẹp ấy, mùi khói hương quyện tỏa bên trong đình Sồi khiến lòng người thư thái, bình yên hơn. Tại đình Sồi, theo tín ngưỡng dân gian, người dân trong làng hương khói thờ phụng Thủy Tinh công chúa và Thượng ngàn Sơn Tinh.

Ngay phía dưới đình Sồi là hồ Bỉnh Công.

Bên cạnh thờ Thủy Tinh công chúa và Thượng ngàn Sơn Tinh, tại đình Sồi người dân còn phối thờ các vị tiên hiền đã có công khai phá, lập dựng nên làng.

Đến nay chưa có khẳng định chính xác về thời gian khởi dựng đình Sồi. Tuy nhiên, căn cứ vào hai đạo sắc phong thời Nguyễn còn lưu giữ tại di tích, hậu thế biết được, đình Sồi được xây dựng trước thời vua Duy Tân; và vua Duy Tân là người đầu tiên sắc phong ban mỹ tự cho hai vị thần được thờ tại đây.

Từ trên đình Sồi nhìn xuống, thu vào tầm mắt là núi non bao quanh, xóm làng đang từng ngày đổi thay, phát triển

Theo nhiều nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, việc thờ nữ thần tại đình Sồi mang đặc trưng tín ngưỡng thờ Mẫu truyền thống của người Việt. Hằng năm, vào ngày 18 tháng giêng, người dân trong làng cùng theo chân nhau lên đình Sồi tổ chức lễ hội.

Lễ hội đình Sồi diễn ra với các nghi thức tế lễ, rước kiệu, người dân cầu mong được thần chở che, phù hộ cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống an lành, sung túc.

Cùng với các nghi thức tế lễ, dâng hương, còn có các trò chơi, trò diễn dân gian sôi động như đánh mảng, ném còn, bắn nỏ…

Ông Nguyễn Văn Dũng, thủ từ đình Sồi suốt 15 năm qua, chia sẻ: “Trước đây, tôi được các cụ cao niên trong làng kể lại, đình Sồi khi xưa mang nét đẹp của công trình kiến trúc thời Nguyễn. Tuy nhiên, vì nhiều nguyên do mà đến khoảng giữa thế kỷ XX, ngôi đình bị phá hủy, đồ thờ thất tán, chỉ còn lại các chân tảng đá, bát hương đất nung cùng sắc phong… Nhiều năm về trước, với lòng kính ngưỡng các vị thần và những hiện vật còn lưu giữ, người dân đã cùng nhau chung tay đóng góp sức người, sức của để tôn tạo lại đình, khôi phục lại không gian thờ tự linh thiêng, thỏa mãn nhu cầu tín ngưỡng”.