Trang sách có giá thầu 375.000 USD hé lộ ‘tiên tri ám ảnh’ của Newton về ngày tận thế

Theo dõi VGT trên

Giữa các di sản khoa học to lớn mà Newton mang đến cho nhân loại, người ta vẫn thấy những mối quan tâm đến ám ảnh của ông về ngày tận thế và các thuyết huyền bí khác.

Sir Isaac Newton – nhà vật lý, toán học và thiên văn học nổi tiếng – được thế giới công nhận là một trong những nhà khoa học nổi tiếng nhất mọi thời đại, tuy nhiên, nghiên cứu trên phạm vi rộng đã đưa ông đến những nơi xa lạ, xa ngoài cái mà ngày nay chúng ta gọi là khoa học.

Giữa di sản xuất sắc về khoa học của ông, rất nhiều tài liệu và ghi chép chưa được xuất bản – nhiều mảnh trong số đó được phát hiện sau khi ông qua đời năm 1727 – là minh chứng cho mối quan tâm lâu dài và được cho là ám ảnh của ông đối với các vấn đề về thuyết huyền bí, giả kim và kinh thánh.

Những khuynh hướng thần bí này – phần lớn được coi là tư duy dị giáo vào thời của Newton – được chứng minh trong một số ghi chú bản thảo rời rạc hiện đang được bán đấu giá bởi hãng Sotheby’s (Anh).

Một số ghi chép còn lại như từng bị cháy, các mép tờ giấy không còn nguyên vẹn (xem hình).

Trang sách có giá thầu 375.000 USD hé lộ tiên tri ám ảnh của Newton về ngày tận thế - Hình 1

Phần ghi chép bị cháy của Newton. Nguồn: Isaac Newton/Sotheby’s

Trong số các trang – mà tại thời điểm viết bài này có giá thầu hàng đầu là 280.000 bảng Anh (khoảng 375.000 đô la Mỹ) – Sir Isaac Newton trầm ngâm về Đại kim tự tháp Giza của Ai Cập cổ đại, mà ông tin rằng được thiết kế với sự trợ giúp của một đơn vị đo lường của Ai Cập gọi là Cubit hoàng gia.

Tiên tri về ngày tận thế của Newton

Video đang HOT

Sir Newton nghĩ rằng bằng cách định lượng khối cubit hoàng gia, ông có thể tinh chỉnh các lý thuyết của riêng mình về lực hấp dẫn, và do đó cung cấp một phép đo chính xác chưa từng có về chu vi Trái Đất – đồng thời mở khóa những hiểu biết hình học ‘thiêng liêng’ khác, cuối cùng có thể dự đoán khi nào thế giới sẽ kết thúc – về ngày tận thế của nhân loại.

Việc Sir Newton đề cập đến ngày tận thế không chỉ có ở bản tài liệu này mà ông đã từng tính toán ngày tận thế dựa trên nhiều thông tin. Trong cuốn sách dày 4.500 trang của Newton viết năm 1704, hiện đang được trưng bày tại Đại học Hebrew (Israel), cũng có nói về ngày tận thế.

Theo đó, ngày tận thế theo dự đoán của Newton sẽ xảy ra 1.260 năm sau kể từ thời kỳ của hoàng đế La Mã Charlemagne năm 800. Điều này có nghĩa năm 2060 sẽ là năm mà Trái Đất gặp đại họa.

Gabriel Heaton, chuyên gia về bản thảo của hãng đấu giá Sotheby’s, nói với The Observer rằng: “Nhà bác học người Anh ấy đang cố gắng tìm bằng chứng cho lý thuyết hấp dẫn của mình, nhưng ngoài ra, người Ai Cập cổ đại được cho là đã nắm giữ những bí mật của thuật giả kim. Ngày nay, những lĩnh vực nghiên cứu này có vẻ khác nhau – nhưng chúng dường như không giống như vậy đối với Newton vào thế kỷ 17″.

Newton không phải là người đầu tiên có những ý tưởng này và ông cũng không phải là người cuối cùng.

Trong khi kim tự tháp học như vậy hiện đã vượt ra ngoài ranh giới của khoa học chính thống – nhiều người cho rằng đó là kết quả của người ngoài hành tinh – thì ngày xưa, công trình vĩ đại ấy đã thu hút sự chú ý của một trong những bộ óc vĩ đại nhất hành tinh – Sir Isaac Newton – “Cha đẻ của thuyết vạn vật hấp dẫn, một trong những nhà khoa học vĩ đại và có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử.

“Những ghi chú này là một phần của mạng lưới các nghiên cứu liên kết với nhau phức tạp đến kinh ngạc của Newton – từ triết học tự nhiên đến giả kim thuật, thần học” – Gabriel Heaton giải thích.

“Không có gì ngạc nhiên khi ông ấy không công bố về thuật giả kim, vì bí mật là nguyên lý nghiên cứu giả kim và niềm tin thần học của Newton, nếu được công khai, sẽ khiến ông ấy (ít nhất) phải trả giá bằng sự nghiệp của mình.”

Chia sẻ hình ảnh mới nhất, 'hot girl bánh tráng trộn' Đà Lạt than thở đang 'mắc kẹt' giữa tiết kiệm và tiêu tiền

Còn trẻ nên tiết kiệm hay sống hết mình là câu hỏi gây tranh cãi nhất đối với giới trẻ ngày nay. Và có lẽ nàng hot girl bánh tráng trộn Đà Lạt nổi tiếng một thời cũng không ngoại lệ.

Mới đây, Lưu Hoài Bảo Chi - 'hot girl bánh tráng trộn' đã đăng dòng caption về sự phân vân giữa việc nên chi tiêu thế nào khi còn trẻ. Cô viết: 'Tôi đang mắc kẹt giữa 2 triết lý sống: 'Hãy tiết kiệm khi còn trẻ' và 'Ta chỉ sống một lần trong đời'.

Chia sẻ hình ảnh mới nhất, hot girl bánh tráng trộn Đà Lạt than thở đang mắc kẹt giữa tiết kiệm và tiêu tiền - Hình 1

Hình ảnh mới nhất của hot girl bánh tráng trộn Đà Lạt.

Kèm theo đó là bức ảnh cô nàng diện trang phục đen cá tính, nổi loạn, không kém phần quyến rũ, gợi cảm nhanh chóng nhận được nhiều quan tâm của dân mạng.

Có lẽ, đây là câu hỏi mà bản thân mỗi bạn trẻ từng suy nghĩ trong đời về việc nên sống tiết kiệm cho tương lai hay sống như thể ngày mai là tận thế.

Ở bên dưới bài viết, phần lớn các bạn trẻ đều bình luận hài hước, cho rằng mình đang còn trẻ, còn chưa có một khoản tích lũy nào, ăn bữa sáng còn lo bữa tối hay 'vẫn còn phải xin tiền bố mẹ đóng học thì làm sao mà biết làm chủ cuộc sống này'.

Cũng có nhiều bạn trẻ vẫn thường hay hô khẩu hiệu rằng hãy sống hết mình với tuổi trẻ đi, chơi hết mình đi vì tuổi xuân mỗi người chỉ có một lần, ta chỉ sống một lần trong đời, có ai biết ngày mai sẽ ra sao đâu.

Thế nhưng, có không ít bạn trẻ thể hiện suy nghĩ chín chắn, có trách nhiệm với cuộc sống của chính bản thân và gia đình cũng như xã hội. Bởi theo họ, nếu sống buông thả theo suy nghĩ 'cháy hết mình', 'tiêu hết tiền' chỉ trong một ngày, lỡ ngày mai bỗng xuất hiện tai ương thì bạn sẽ phải đối phó ra sao?

Số khác thì thôi không bàn luận về việc sống tiết kiệm hay tiêu sài hay không, mà chủ yếu ngắm nhìn nhan sắc của 'hot girl bánh tráng trộn'. Càng ngày cô nàng càng mang một vẻ ngoài sắc sảo, mạnh mẽ sau khi trải qua nhiều biến cố trong thời gian vừa qua.

Chia sẻ hình ảnh mới nhất, hot girl bánh tráng trộn Đà Lạt than thở đang mắc kẹt giữa tiết kiệm và tiêu tiền - Hình 2

Chia sẻ hình ảnh mới nhất, hot girl bánh tráng trộn Đà Lạt than thở đang mắc kẹt giữa tiết kiệm và tiêu tiền - Hình 3

Hot girl bánh tráng trộn ngày càng quyến rũ, gợi cảm.

Cách đây 7 năm, Lưu Hoài Bảo Chi (sinh năm 1995) được dân mạng chú ý với những khoảnh khắc xinh đẹp khi đứng bán bánh tráng trộn tại thành phố ngàn hoa Đà Lạt.

Mái tóc dài thướt tha, phong cách ăn mặc giản dị, khuôn mặt xinh đẹp luôn nở nụ cười là những điểm cộng của Bảo Chi trong lòng người đối diện. Thời điểm này, nhiều người bất ngờ khi biết Bảo Chi đã lập gia đình và có một cô con gái nhỏ.

Chia sẻ hình ảnh mới nhất, hot girl bánh tráng trộn Đà Lạt than thở đang mắc kẹt giữa tiết kiệm và tiêu tiền - Hình 4

Bảo Chi từng gây bão khi bán bánh tráng trộn ở Đà Lạt.

Khoảng tháng 8/2018, Bảo Chi bất ngờ xuất hiện ở Sài Gòn cùng bạn trai mới cùng tuổi. Hot girl bánh tráng trộn cho biết cô đã kết thúc cuộc hôn nhân không hạnh phúc và hiện tại là người nuôi con. Kể từ đó, Bảo Chi gần như thay đổi hoàn toàn phong cách của mình.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có;
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Khoảnh khắc kinh hoàng khi voi suýt nghiền nát ô tô cùng người ngồi bên trongKhoảnh khắc kinh hoàng khi voi suýt nghiền nát ô tô cùng người ngồi bên trong
10:13:56 25/02/2025
Chim thả bàn tay người đứt lìa xuống trường tiểu học gây chấn độngChim thả bàn tay người đứt lìa xuống trường tiểu học gây chấn động
13:43:18 25/02/2025
Ảnh capybara xanh lá gây sốtẢnh capybara xanh lá gây sốt
14:40:15 25/02/2025
Cách bộ não giúp bạn tìm vị trí của người thân yêuCách bộ não giúp bạn tìm vị trí của người thân yêu
10:20:51 26/02/2025
Mẹ 2 con nuôi lợn làm thú cưng, chưa đầy một năm con vật nặng tới 150kgMẹ 2 con nuôi lợn làm thú cưng, chưa đầy một năm con vật nặng tới 150kg
10:10:33 25/02/2025
Người đàn ông đỗ xe đúng chỗ quy định, nhưng bị phạt 7 ngày liên tiếp, mất gần 5 triệu đồng: Cảnh sát đưa ra lý do không thể chối cãi!Người đàn ông đỗ xe đúng chỗ quy định, nhưng bị phạt 7 ngày liên tiếp, mất gần 5 triệu đồng: Cảnh sát đưa ra lý do không thể chối cãi!
19:38:48 26/02/2025
Hố tròn hoàn mỹ giữa Alaska khiến giới khoa học đau đầu: Nó đến từ đâu?Hố tròn hoàn mỹ giữa Alaska khiến giới khoa học đau đầu: Nó đến từ đâu?
10:11:16 25/02/2025
Phát hiện bất ngờ về Sao HỏaPhát hiện bất ngờ về Sao Hỏa
11:07:35 26/02/2025

Tin đang nóng

Mẹ Bắp nói gì về thông tin "chuyển 2 tỷ đồng về quê cho ông bà ngoại trả nợ"?Mẹ Bắp nói gì về thông tin "chuyển 2 tỷ đồng về quê cho ông bà ngoại trả nợ"?
21:35:50 26/02/2025
Phạm Thoại chính thức tung ra 28 trang sao kê cho dân mạng check VARPhạm Thoại chính thức tung ra 28 trang sao kê cho dân mạng check VAR
21:35:07 26/02/2025
Sau livestream sao kê của TikToker Phạm Thoại, người ủng hộ "xin lại tiền"Sau livestream sao kê của TikToker Phạm Thoại, người ủng hộ "xin lại tiền"
19:51:24 26/02/2025
Mẹ Bắp có bao nhiêu tài khoản nhận tiền từ thiện?Mẹ Bắp có bao nhiêu tài khoản nhận tiền từ thiện?
18:47:16 26/02/2025
Đôi Vbiz "phim giả tình thật" đang sống chung nhà, bí mật bại lộ bởi 1 tíc tắc diễn ra trên sóng livestreamĐôi Vbiz "phim giả tình thật" đang sống chung nhà, bí mật bại lộ bởi 1 tíc tắc diễn ra trên sóng livestream
19:37:23 26/02/2025
Video hé lộ tình trạng 2 con của Từ Hy Viên sau vụ nhập viện cấp cứuVideo hé lộ tình trạng 2 con của Từ Hy Viên sau vụ nhập viện cấp cứu
18:29:48 26/02/2025
Tổng thống Trump tuyên bố ngừng viện trợ quân sự cho KievTổng thống Trump tuyên bố ngừng viện trợ quân sự cho Kiev
18:37:28 26/02/2025
Tiếng khóc nghẹn của nữ sinh tố cáo chủ trọ hành hung vì tiền đặt cọc ở Hà NộiTiếng khóc nghẹn của nữ sinh tố cáo chủ trọ hành hung vì tiền đặt cọc ở Hà Nội
18:46:28 26/02/2025

Tin mới nhất

Hơn 46 giờ gian khổ để lập kỷ lục 'nụ hôn dài nhất thế giới'

Hơn 46 giờ gian khổ để lập kỷ lục 'nụ hôn dài nhất thế giới'

19:38:02 26/02/2025
Cặp vợ chồng Thái Lan đã kiên trì chịu khổ suốt 46 giờ 24 phút cho đến khi các đối thủ đều đã kiệt sức và ngã gục, lập kỷ lục đầu tiên về nụ hôn dài nhất thế giới.
Choáng ngợp trước loại gia vị đắt hơn cả rượu vang hảo hạng, ủ 20 năm từ 7 loại gỗ quý!

Choáng ngợp trước loại gia vị đắt hơn cả rượu vang hảo hạng, ủ 20 năm từ 7 loại gỗ quý!

19:33:21 26/02/2025
Loại gia vị trứ danh từ Bắc Ý này không chỉ làm dậy hương món ăn, mà còn khẳng định đẳng cấp của người thưởng thức...
Công ty thủy sản treo thưởng lớn để bắt 27.000 con cá hồi xổng khỏi lồng nuôi

Công ty thủy sản treo thưởng lớn để bắt 27.000 con cá hồi xổng khỏi lồng nuôi

19:31:55 26/02/2025
Công ty Mowi, nhà cung cấp cá hồi nuôi lớn nhất thế giới, đang kêu gọi người dân bắt 27.000 con cá hồi bị xổng khỏi lồng nuôi.
Triệt sản chuột capybara vì 'tội' gây gổ

Triệt sản chuột capybara vì 'tội' gây gổ

14:38:18 25/02/2025
Chính quyền thành phố Nordelta ở ngoại ô thủ đô Buenos Aires của Argentina mới đây đã phê duyệt biện pháp tránh thai và triệt sản diện rộng đối với chuột capybara, khi số lượng loài này tăng mạnh đã ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Trung Quốc sử dụng "phóng viên robot"

Trung Quốc sử dụng "phóng viên robot"

10:12:12 25/02/2025
Tại kỳ họp Lưỡng hội của thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, miền Nam Trung Quốc, một phóng viên người máy đã được đưa vào tác nghiệp.
Lạ nhưng thật: Cướp cầm dao kề vào mặt, nhân viên siêu thị tỉnh bơ hỏi một câu 5 chữ liền thoát nạn

Lạ nhưng thật: Cướp cầm dao kề vào mặt, nhân viên siêu thị tỉnh bơ hỏi một câu 5 chữ liền thoát nạn

14:57:02 24/02/2025
Mới đây, một nhân viên cửa hàng tiện lợi ở Nhật Bản đã được khen thưởng vì hành động dũng cảm và mưu trí khi đối mặt với tên cướp có vũ khí. Anh đã khéo léo khiến tên cướp mất cảnh giác rồi nhanh chóng khống chế, bắt giữ.
250 thú cưng diện trang phục độc đáo, catwalk so tài tại TPHCM

250 thú cưng diện trang phục độc đáo, catwalk so tài tại TPHCM

10:15:17 24/02/2025
Lễ họi quốc tế thú cưng lớn nhất Viẹt Nam - InterPetFest 2025 thu hút nhiều giống chó, mèo diện các trang phục độc đáo.
Trung Quốc khoan sâu hơn 10.000 mét vào vào tâm trái đất

Trung Quốc khoan sâu hơn 10.000 mét vào vào tâm trái đất

09:45:43 24/02/2025
Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc vừa hoàn thành việc khoan giếng thẳng đứng sâu nhất châu Á, với độ sâu đạt 10.910 mét trong sa mạc.
Điều kinh hoàng đang diễn ra ở lễ hội tắm lớn nhất hành tinh

Điều kinh hoàng đang diễn ra ở lễ hội tắm lớn nhất hành tinh

09:44:25 24/02/2025
Lễ hội Maha Kumbh Mela 2025 tại Prayagraj tại Ấn Độ ghi nhận nồng độ vi khuẩn rất cao từ phân người và động vật trong nước sông, nơi các tín đồ tắm, thậm chí là uống để tẩy trần.
Khủng khiếp trái sầu riêng to bằng nửa thân trên của người lớn: Chủ nhà khóc thét, dân chụp kêu trời

Khủng khiếp trái sầu riêng to bằng nửa thân trên của người lớn: Chủ nhà khóc thét, dân chụp kêu trời

09:19:10 24/02/2025
Sầu riêng là loại trái cây phổ biến, ai cũng biết rõ nó có nhiều gai nhọn và thường nặng khoảng 1 - 3kg. Thế nhưng mới đây, mạng xã hội xuất hiện trái sầu riêng cực khủng, có kích cỡ to bằng nửa thân trên người lớn khiến dân tình xôn xa...
Nhân loại vừa 'đào trúng' kho báu gồm 300 hố đen hiếm nhất vũ trụ?

Nhân loại vừa 'đào trúng' kho báu gồm 300 hố đen hiếm nhất vũ trụ?

07:40:28 24/02/2025
Các nhà thiên văn học đã sử dụng Thiết bị Quang phổ Năng lượng Tối (DESI) để phát hiện một kho báu gồm những hố đen hiếm nhất vũ trụ.
Mỹ lần đầu công bố bức ảnh phi thuyền X-37B chụp từ không gian

Mỹ lần đầu công bố bức ảnh phi thuyền X-37B chụp từ không gian

07:17:30 24/02/2025
Lực lượng Không gian Mỹ ngày 20.2 công bố bức ảnh mà phi thuyền X-37B chụp lần đầu tiên từ không gian. Bức ảnh được chụp sau khi phi thuyền được phóng lên trong sứ mệnh thứ 7 vào cuối năm 2023.

Có thể bạn quan tâm

Chuyện gì đang xảy ra với Minh Triệu sau khi rạn nứt với Kỳ Duyên?

Chuyện gì đang xảy ra với Minh Triệu sau khi rạn nứt với Kỳ Duyên?

Sao việt

23:53:23 26/02/2025
Theo đó trong thời gian qua, người đẹp sinh năm 1988 ít có chia sẻ mới trên mạng xã hội Threads. Phần lớn các bài đăng của Minh Triệu là những dòng chú thích đầy tâm trạng, nhiều suy tư
Mẹ vợ giàu có, đỉnh nhất phim Việt hiện tại: Nói 1 câu làm cả triệu người vỗ tay, "quay xe" ghét luôn nữ chính

Mẹ vợ giàu có, đỉnh nhất phim Việt hiện tại: Nói 1 câu làm cả triệu người vỗ tay, "quay xe" ghét luôn nữ chính

Phim việt

23:41:05 26/02/2025
Mẹ Thủy nhiều lần tỏ ý cấm cản, không cho con gái lấy Hùng. Xem cách mẹ Thủy đối đáp cùng bà Xuân, khán giả vỗ tay đen đét vì chí lý, hiện đại và vô cùng thực tế.
Sao nhí đẹp nhất Trung Quốc bị miệt thị ngoại hình

Sao nhí đẹp nhất Trung Quốc bị miệt thị ngoại hình

Hậu trường phim

23:35:09 26/02/2025
Không ít khán giả cảm thấy thất vọng với lần trở lại này của Lưu Sở Điềm và cho rằng cô bé không còn xứng với danh xưng Sao nhí đẹp nhất Trung Quốc .
Nghịch lý ca sĩ Ánh Tuyết 'thu mấy trăm bài không được 1 đồng bản quyền'

Nghịch lý ca sĩ Ánh Tuyết 'thu mấy trăm bài không được 1 đồng bản quyền'

Nhạc việt

23:14:03 26/02/2025
Ban tổ chức Mezcal Jazz Unit & Kimiyo, nghệ sĩ Kimiyo Ogawa và ca sĩ Ánh Tuyết có buổi gặp giới truyền thông để chia sẻ về chương trình.
Đứng liên tục 4 tiếng, một hoa hậu nhập viện cấp cứu vì kiệt sức

Đứng liên tục 4 tiếng, một hoa hậu nhập viện cấp cứu vì kiệt sức

Sao châu á

23:12:01 26/02/2025
Hoa hậu Hòa bình Pathum Thani 2025 Aitsari Rodwised phải nhập viện khẩn cấp ngay sau khi tham gia sự kiện ra mắt vương miện Miss Grand Thailand 2025.
Erling Haaland trở lại để cứu rỗi Man City?

Erling Haaland trở lại để cứu rỗi Man City?

Sao thể thao

22:54:16 26/02/2025
Vắng Erling Haaland trong trận đấu với Liverpool vừa rồi, Man City mới nhận thấy hết tầm quan trọng của tuyển thủ Na Uy trong lối chơi của họ.
Ngô Kiến Huy tặng toàn bộ cát sê, hỗ trợ học phí cho 3 trẻ mồ côi

Ngô Kiến Huy tặng toàn bộ cát sê, hỗ trợ học phí cho 3 trẻ mồ côi

Tv show

22:50:27 26/02/2025
Ngoài việc thực hiện các thử thách trong chương trình Mái ấm gia đình Việt , Ngô Kiến Huy còn bỏ tiền túi hỗ trợ các em nhỏ, khiến khán giả cảm kích.
Ca sĩ Roberta Flack, nổi tiếng với 'Killing Me Softly with His Song', qua đời

Ca sĩ Roberta Flack, nổi tiếng với 'Killing Me Softly with His Song', qua đời

Nhạc quốc tế

22:48:16 26/02/2025
Ca sĩ Roberta Flack qua đời vào ngày 24.2 ở tuổi 88. Nguyên nhân tử vong không được tiết lộ dù nữ danh ca được chẩn đoán mắc bệnh xơ cứng, teo cơ một bên (ALS) cách đây 2 năm rưỡi.
Một tân binh bị trả về địa phương vì đăng tin bịa đặt lên TikTok

Một tân binh bị trả về địa phương vì đăng tin bịa đặt lên TikTok

Pháp luật

22:31:39 26/02/2025
Công an huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam tham mưu Chủ tịch UBND huyện xử phạt nam thanh niên trúng tuyển nghĩa vụ đăng hình ảnh sai sự thật lên mạng xã hội.
Tháng 2 âm có 1 con giáp bùng nổ tài lộc, đã giàu lại càng giàu hơn, 2 con giáp lại cần thận trọng

Tháng 2 âm có 1 con giáp bùng nổ tài lộc, đã giàu lại càng giàu hơn, 2 con giáp lại cần thận trọng

Trắc nghiệm

22:05:52 26/02/2025
Theo các chuyên gia phong thủy, tuổi Hợi là con giáp thường được đánh giá cao ở tinh thần lạc quan và rất chăm chỉ. Dù rơi vào tình thế nào, họ cũng luôn biết cách tự động viên bản thân để nỗ lực vượt qua khó khăn.
Nghị sỹ Mỹ: Tổng thống Trump có thể chấp nhận đầu tư từ Trung Quốc

Nghị sỹ Mỹ: Tổng thống Trump có thể chấp nhận đầu tư từ Trung Quốc

Thế giới

21:23:59 26/02/2025
Nhận định của ông Krishnamoorthi phản ánh sự không nhất quán trong chính sách của chính quyền Tổng thống Trump đối với Trung Quốc, khi ông thường xuyên thay đổi lập trường để theo đuổi các thỏa thuận kinh tế.