Tìm thấy hóa thạch hé lộ ‘chúa tể đại dương’ thời tiền sử

PV19:12 03/05/2024

Các mẫu hóa thạch gần như hoàn chỉnh của loài cá mập Ptychodus vừa được tìm thấy tại Mexico đã cung cấp cho giới cổ sinh vật học quốc tế những thông tin chưa từng được biết đến về một loài cá ăn thịt khổng lồ đã từng là chúa tể tại các đại dương từ hàng chục triệu năm trước.

Hóa thạch của loài cá mập Ptychodus thời tiền sử. (Nguồn: thesun.co.uk)

Nghiên cứu mới nhất của Tiến sĩ Romain Vullo thuộc trường Đại học Rennes (Pháp) cho biết: Sau hàng chục năm tìm kiếm, đây là lần đầu tiên các nhà khoa học tìm thấy các mẫu hóa thạch hoàn chỉnh của Ptychodus – một chi cá mập nghiền vỏ sống trong thời kỳ cuối Kỷ Phấn Trắng cách đây từ 70 – 100 triệu năm.

Theo Tiến sĩ Vullo, 3 mẫu hóa thạch vừa được tìm thấy tại khu vực Vallecillo thuộc bang Nuevo Leon, Đông Bắc Mexico lưu giữ gần như hoàn chỉnh kết cấu bộ xương của Ptychodus, qua đó tiết lộ tương đối chi tiết về hình dạng cơ thể, thông tin giải phẫu học, tập tính cũng như vị trí trong cây phả hệ tiến hóa của loài sinh vật tiền sử này.

Kết quả phân tích chi tiết cho thấy đây là loài cá mập có chiều dài tới 10m, hình dạng cơ thể pha trộn giữa megalodon – loài cá mập khổng lồ có chiều dài 20 mét, nặng tới 100 tấn đã tuyệt chủng 20 triệu năm trước và loài cá mập trắng lớn hiện vẫn đang sinh sống ở nhiều đại dương.

Theo kết quả nghiên cứu, ngoài hình dạng và tỷ lệ cơ thể hình thoi nhằm giảm thiểu lực cản nước, một số đặc điểm khác bao gồm kích thước, hình dạng và vị trí của các vây, cũng như cột sống dày của Ptychodus cho thấy đây là loài cá mập có tốc độ bơi rất nhanh và đặc biệt linh hoạt trong các động tác thay đổi hướng di chuyển.

Bên cạnh đó, sau khi phân tích kết cấu hàm cũng như hình dạng, cách sắp xếp bộ răng của Ptychodus, các nhà khoa học khẳng định thực đơn yêu thích của loài cá mập có màu xám này là các động vật có vỏ cứng như rùa biển, vích cũng như các loại cá có lớp vảy cứng và sắc.

Liên quan đến lý do tuyệt chủng của Ptychodus, Giáo sư Patrick L Jambura, chuyên gia về hóa thạch cá tại Đại học Vienna, Áo cho biết nhiều khả năng Ptychodus bị diệt vong trong quá trình cạnh tranh khốc liệt để tìm kiếm thức ăn với các loài bò sát khổng lồ sống dưới nước sống trong cùng Kỷ Phấn Trắng.

Theo Giáo sư Jambura, sự diệt vong của Ptychodus cũng nhắc nhở cho thế giới ngày nay rằng một phần ba số cá mập hiện sinh sống tại các đại dương đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng vì những nguyên nhân tương tự, do nạn săn bắt trái phép, cũng như phải tranh dành không gian sinh tồn với con người.

Ấn Độ: Lộ diện hóa thạch "rắn thần" dài 15 m từ siêu lục địa đã mất

Hóa thạch 47 triệu tuổi thuộc về một loài mới của dòng dõi "siêu mãng xà" có nguồn gốc sâu xa từ "cố hương" Gondwana của tiểu lục địa Ấn Độ.

Tại mỏ than non Panandhro thuộc vùng sa mạc đầm lầy muối Kutch ở bang Gujarat - Ấn Độ, các nhà cổ sinh vật học đã phát hiện ra hóa thạch một trong những loài rắn lớn nhất thế giới.

Nó được đặt tên là Vasuki Indicus, theo tên con rắn thần quấn quanh cổ vị thần Shiva - vị thần tối cao tượng trưng cho sự hủy diệt và tái tạo, đại diện cho vòng tuần hoàn bất tận của vũ trụ trong Hindu giáo.

Khu vực tìm thấy hóa thạch - Ảnh: SCIENTIFIC REPORTS

Hai nhà nghiên cứu Debajit Datta và Sunil Bajpai từ Phòng Khoa học Trái đất của Viện Công nghệ Ấn Độ Roorkee đã phân tích mẫu vật.

Các phần hóa thạch gồm 27 đốt sống hầu hết được bảo quản tốt, một số trong đó có khớp nối, dường như là của một động vật đã trưởng thành.

Các đốt sống có chiều dài từ 37,5-62,7 mm và chiều rộng từ 62,4-111,4 mm, gợi ý về một thân hình trụ rộng.

Các đốt xương to bè của con quái vật - Ảnh: SCIENTIFIC REPORTS

Từ đó, họ suy ra đó là một sinh vật có thân hình nặng nề và chiều dài tối đa lên tới 15,2 m, tối thiểu cũng hơn 10 m.

Kích thước này có thể so sánh với loài rắn dài nhất được khoa học công nhận - loài Titanoboa đã tuyệt chủng, được phát hiện ở Colombia năm 2009. Đó là một con mãng xà ước tính dài khoảng 13 m và nặng 1,1 tấn.

Tuy vậy, các nhà nghiên cứu Ấn Độ cho biết ước tính này có thể chưa chính xác và họ hy vọng có thể tìm thấy các bằng chứng hóa thạch khác trước khi xác nhận con mãng xà này là loài rắn lớn nhất.

Bài công bố trên Scientific Reports cũng cho biết con rắn vĩ đại này thuộc về Madtsoiidae, một dòng dõi gồm những con rắn, trăn khổng lồ đã tuyệt chủng.

Madtsoiidae được cho có nguồn gốc sâu xa từ siêu lục địa phía Nam Gondwana khoảng 100 triệu năm trước, tức thuộc kỷ Phấn trắng.

Khi đó Trái Đất gồm 2 siêu lục địa, phía Bắc là siêu lục địa Lausaria, gồm phần lớn lục địa Á - Âu, Bắc Mỹ ngày nay.

Thời điểm đó, hai phần của châu Á là bán đảo Ả Rập và tiểu lục địa Ấn Độ vẫn còn nằm ở phía Nam siêu đại dương chia đôi thế giới.

Khoảng 88-50 triệu năm trước, tiểu lục địa Ấn Độ thực hiện chuyến "du ngoạn" băng qua đại dương sau khi tách khỏi Gondwana, gắn với lục địa Á - Âu ngày nay, mang theo tổ tiên của Vasuki Indicus.

Xuất hiện loài mới: Bò sát biển "ác mộng" dài 8 mTo như cá voi sát thủ, răng như dao găm, loài bò sát biển kỷ Phấn Trắng này từng gây kinh hoàng cho khu vực quanh TP Casablanca của Morocco ngày nay. Theo Live Science, một nhóm nghiên cứu đa quốc gia vừa ghi danh thêm một loài mới vào danh sách các bò sát biển đáng sợ của kỷ Phấn Trắng: Khinjaria...