Thêm một nước châu Âu cân nhắc xem lại lập trường trung lập và gia nhập NATO

Ngoại trưởng Áo, bà Beate Meinl-Reisinger, đã kêu gọi mở một cuộc thảo luận công khai về chính sách trung lập lâu đời của đất nước, cho rằng điều này không còn đảm bảo an ninh quốc gia trong bối cảnh bất ổn địa chính trị ngày càng gia tăng và Liên bang Nga trở nên mạnh bạo hơn.

Ngoại trưởng Áo, bảo Beate Meinl-Reisinger phát biểu tại cuộc họp báo chung ở Vienna, ngày 10/7/2024. Ảnh: Getty Images

Kênh thông tin United24media chiều 27/7 cho biết trong một cuộc phỏng vấn với tờ Die Welt của Đức, Ngoại trưởng Áo, bà Meinl-Reisinger nhấn mạnh rằng trung lập một mình không đủ để bảo vệ đất nước, và chỉ rõ tầm quan trọng của việc tăng cường năng lực phòng thủ cũng như làm sâu sắc thêm các mối quan hệ đối tác quốc tế. Bà Meinl-Reisinger nói: “Áo được bảo vệ nhờ đầu tư vào năng lực phòng thủ của chính mình và trong các mối quan hệ đối tác”.

Những phát biểu của bà Meinl-Reisinger được đưa ra sau đề xuất của ông Emil Brix – Giám đốc Học viện Ngoại giao Vienna – rằng Áo nên cân nhắc việc gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Bà Meinl-Reisinger bày tỏ ủng hộ một cuộc tranh luận công khai về vấn đề này, đồng thời thừa nhận rằng hiện tại, phần lớn chính giới và người dân vẫn phản đối việc gia nhập NATO.

Ngoại trưởng Áo nhấn mạnh rằng dù bà không kêu gọi gia nhập ngay lập tức, nhưng sẽ là phi thực tế nếu cho rằng chính sách trung lập có thể bảo vệ Áo trước những mối đe dọa hiện đại. “Chúng ta không thể đơn giản ngồi yên và cho rằng miễn là ta không gây hại cho ai thì cũng không ai gây hại cho ta. Đó là suy nghĩ ngây thơ. Thế giới đã thay đổi”, bà Meinl-Reisinger nói.

Theo bà Meinl-Reisinger, Áo đã rời xa cách hiểu nghiêm ngặt về chính sách trung lập kể từ khi gia nhập Liên minh châu Âu (EU) năm 1995. Áo hiện đang đóng góp cho an ninh châu Âu thông qua việc tham gia các sứ mệnh gìn giữ hòa bình do EU dẫn đầu và ủng hộ chính sách an ninh – quốc phòng chung của khối.

Bà Meinl-Reisinger cũng đề cập đến cuộc xung đột Nga-Ukraine, khẳng định rằng Kiev đang tìm kiếm hòa bình, trong khi Moskva (Moscow) tiếp tục chiến dịch gây hấn.

Ngoại trưởng Áo nói thêm rằng nếu Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin thực sự quan tâm đến hòa bình thì đã tham gia đàm phán ngừng bắn, mà không tiếp tục cuộc chiến ở Ukraine sau những đề nghị được cho là có lợi cho Moskva của Tổng thống Mỹ Donald Trump như về Bán đảo Crimea, những khu vực phía Đông Ukraine và việc gia nhập NATO của Ukraine.

Chính sách trung lập của Áo được quy định trong tuyên bố Quốc hội năm 1955, sau khi chấm dứt sự chiếm đóng của phe Đồng minh và ký kết Hiệp ước Nhà nước Áo. Chính sách này cấm gia nhập các liên minh quân sự hoặc cho phép đặt căn cứ quân sự nước ngoài trên lãnh thổ Áo.

Dù nguyên tắc này đã trở thành một phần không thể tách rời trong bản sắc quốc gia của Áo, nhưng những diễn biến gần đây đã thúc đẩy các cuộc thảo luận mới ở châu Âu về vai trò của sự trung lập trong bối cảnh an ninh hiện tại.

Theo báo The Kyiv Independent ngày 27/7, sau khi Liên bang Nga triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, Phần Lan và Thụy Điển đã đưa ra những quyết định mang tính lịch sử khi nộp đơn xin gia nhập NATO.

Phần Lan chính thức trở thành thành viên thứ 31 của NATO vào tháng 4/2023, trong một buổi lễ được tổ chức tại trụ sở của liên minh ở Brussels. Thụy Điển gia nhập NATO sau đó vào tháng 3/2024.

Trước tình hình nêu trên, theo United24media, Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho rằng ông Putin đã “thất bại về quân sự”, khi cuộc chiến của Liên bang Nga ở Ukraine đã khiến NATO mở rộng gấp đôi biên giới và thúc đẩy quá trình quân sự hóa ở châu Âu.

Phát biểu với Sydney Morning Herald, ông Stubb cảnh báo rằng Liên bang Nga đang ngày một lệ thuộc vào Trung Quốc và khẳng định việc Phần Lan gia nhập NATO là điều thiết yếu.